fa گلیکوزیدهای ایریدوئیدی ریشه‌ سنبل بیابانی آذربایجانی (<i>Eremostachys azerbaijanica</i> Rech.) فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> گیاه <em>Eremostachys azerbaijanica</em> از خانواده نعناع، یکی از 16 گونه بومی متعلق به جنس <em>Eremostachys</em> می‌باشد. ریشه این گیاه در ایران، به صورت سنتی به عنوان ضد‌درد و ضد‌التهاب موضعی مورد استفاده قرار می‌گیرد. <strong>هدف:</strong> در این پژوهش، ریشه گیاه <em>E. azerbaijanica</em> مورد مطالعه فیتوشیمیایی قرار گرفت تا شاید از طریق شناسایی محتوای شیمیایی آن، بتوان در جهت استفاده صحیح از این ماده طبیعی در امر درمان بیماری‌ها، قدمی برداشت. <strong>روش بررسی:</strong> عصاره متانولی ریشه گیاه <em>E. azerbaijanica</em> به روش سوکسله تهیه شده و سه ترکیب از آن، توسط روش SPE و HPLC تهیه‌ای فاز معکوس جداسازی شد. در نهایت، ترکیبات توسط روش‌های طیف‌سنجی UV و NMR یک بعدی مورد شناسایی قرار گرفتند.‌ <strong>نتایج:</strong> سه گلیکوزید ایریدوئیدی به نام‌های لامالبید، پولچلوزید I و سزاموزید از ریشه گیاه <em>E. azerbaijanica</em> جداسازی شدند. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> از مطالعه نتایج حاصل از این پژوهش و یافته‌های قبلی چنین برمی‌آید که سه گلیکوزید ایریدوئیدی شناخته شده در این پژوهش، قبلاً در برخی دیگر از گونه‌های این جنس نیز مورد شناسایی قرار گرفته‌اند.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> <em>Eremostachys azerbaijanica</em> (family Lamiaceae) is one of the 16 endemic Iranian herbs of the genus <em>Eremostachys</em>. In Iran, the root of <em>E. azerbaijanica</em> is traditionally used as local analgesic and anti-inflammatory. <strong>Objective:</strong> In this research, roots of <em>E. azerbaijanica</em> were phytochemically studied until perhaps by identification of chemical content of this plant, a step to be taken toward correct use from this natural product in treatment of diseases. <strong>Methods:</strong> Methanolic extract from the root of <em>E. azerbaijanica</em> was prepared by Soxhlet method and its three compounds were isolated by SPE method and reversed-phase preparative HPLC. Finally, the compounds have been elucidated by UV and 1D NMR spectroscopic analysis. <strong>Results:</strong> Three iridoid glycosides, Lamalbide (Lamiridoside), Pulchelloside I and Sesamoside were isolated from the root of <em>E. azerbaijanica</em>. <strong>Conclusion:</strong> The comparison of the results obtained from the present study and former published results, shows that three iridoid glucosides which identified in this research, have been previously elucidated in some species of Eremostachys.</div> ایریدوئید, پولچلوزید I, سزاموزید, لامالبید, Eremostachys azerbaijanica, Eremostachys azerbaijanica , Iridoid, Lamalbide, Pulchelloside I, Sesamoside 66 77 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-95-1&slc_lang=fa&sid=1 M Modarresi مسعود مدرسی modarresi1262@yahoo.com 100319475328460042095 100319475328460042095 Yes Department of Pharmacognosy and Biotechnology, Faculty of Pharmacy, Kermanshah University of Medical Sciences گروه فارماکوگنوزی و بیوتکنولوژی دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه M Foladnia مریم فولادنیا 100319475328460042096 100319475328460042096 No Department of Chemistry, Faculty of Sciences, Yasouj University گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه یاسوج Z Rafiee زهرا رفیعی 100319475328460042097 100319475328460042097 No Department of Chemistry, Faculty of Sciences, Yasouj University گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه یاسوج A Jafari عزیزاله جعفری 100319475328460042098 100319475328460042098 No Department of Biology, Faculty of Sciences, Yasouj University گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه یاسوج K Zarzasangan کامران زرزاسنگان 100319475328460042099 100319475328460042099 No Department of Pharmacognosy and Biotechnology, Faculty of Pharmacy گروه فارماکوگنوزی و بیوتکنولوژی دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه