fa ارزیابی ژنتیکی و فیتوشیمی نمونه‌های حاصل از کشت بافت گیاه دارویی رازیانه (<i>Foeniculum vulgar</i>) در غلظت‌های مختلف هورمونی بيوتكنولوژی Biotechnology پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> تنوع حاصل از کشت بافت که سوماکلونال نامیده می‌شود منبع ارزشمندی از تنوع ژنتیکی است که می‌تواند جهت اصلاح گیاهان دارویی استفاده شود. <strong>هدف: </strong>ارزیابی کارایی نشانگرهای مولکولی در تشخیص تنوع سوماکلونال و رخداد پدیده متیلاسیون در ژنوم به عنوان یک عامل مؤثر بر ایجاد تغییرات در سطح ژنوم و عملکرد متابولیتی گیاه رازیانه انجام شده است. <strong>روش بررسی:</strong> DNA ژنومی هشت نمونه غیرنرمال کشت بافتی از نظر تیپ رشدی به همراه یک نمونه شاهد به روش دلاپورتا استخراج شد. مراحل نشانگر AFLP با دو روش هضم آنزیمی متفاوت به اجرا درآمد. آنالیز فیتوشیمیایی با استفاده از دستگاه GC/Mass انجام و درصد و اجزا اسانس مورد مقایسه قرار گرفت.<strong> نتایج:</strong> نتایج بررسی الگوی باندی حاصل از روش‌های مختلف هضم آنزیمی حاکی از وجود چندشکلی میان تیمارها بود. همچنین تجزیه خوشه‌ای، نمونه شاهد و نمونه‌های غیرنرمال را به طور جداگانه گروه‌بندی نمود. نتایج آنالیز درصد و ترکیبات اسانس نشان داد که در گیاهان حاصل کشت بافت ترکیبات ارزشمندی نظیر Limonene، Fenchone، Estragole و Anethole تولید نمی‌شود و در عوض ترکیباتی نظیر 2,4 Decadienal و Cineol, Terpineol تولید می&lrm;شود. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج نشان داد مارکر AFLP برای بررسی تنوع سوماکلونال در نمونه‌های باززا شده مؤثر بوده و تغییرات فنوتیپی و فیتوشیمیایی گیاهان غیرنرمال می‌تواند پیامد آلکیلاسیون در ژنوم باشد همچنین با تکیه بر تنوع حاصله می‌توان با اعمال تنش‌های مختلفی از جمله سرما، گرما و شوری اقدام به شناسایی ژنوتیپ‌های برتر از لحاظ عملکرد و مقاومت به تنش‌های زیستی و غیرزیستی نمود.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> The genetic diversity among plants derived from tissue culture is called somaclonal variation, which provides a valuable source of genetic variation for the improvement of medicinal plants. <strong>Objective:</strong> The present study was conducted to investigate the efficiency of molecular markers in detection of somaclonal variation and to assess the importance of DNA methylation in occurrence of genomic changes. <strong>Methods:</strong> The genomic DNA of a normal plant and eight abnormal regenerated plants from calluses cultured in different conditions were extracted using modified Delaporta method. The AFLP procedure was performed with application of two different double digestion methods using restriction enzymes. The digested fragments were ligated to appropriate adaptors and amplification was carried out using appropriate primers. Also percentage and component of essential oil were indicated by GC/MS analysis. <strong>Results:</strong> Analysis of banding patterns showed high differences in amount of polymorphism detected between two different double digestion methods. According to the results of cluster analysis based on the Jaccard&#39;s similarity coefficient, all tested plants divided into two main group. While the first group contained only normal sample, other abnormal samples were placed in the second group. Phytochemical analysis showed that the important secondary metabolites such as Limonene, Fenchone, Estragole ,Anethole didn&rsquo;t produce in invitro culture condition. In contrast some metabolites like Cineol, Terpineol, 2,4 Decadienal produce just in invitro culture. <strong>Conclusion:</strong> The results indicated that the used method has the potential to be used for assessment of somaclonal variations in regenerated plants. Additionally, considering characters of served enzymes in this study, phenotypic variations in abnormal plants that are resulted from somaclonal variation can be related to genome methylation.</div> <,i>,Foeniculum vulgar<,/i>,, تنوع سوماکلونال, کشت بافت, متیلاسیون <,i>,Foeniculum vulgar<,/i>,, Methylation, Somaclonal variation, Tissue culture 154 162 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-75-4&slc_lang=fa&sid=1 L Shooshtari لیا شوشتری 100319475328460036346 100319475328460036346 No Department of Plant Breeding, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran گروه اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران A Etminan علیرضا اطمینان 100319475328460036347 100319475328460036347 No Department of Plant Breeding, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran گروه اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران A Mehrafarin علی مهرآفرین 100319475328460036348 100319475328460036348 No Cultivation & Development Department of Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran استادیار پژوهش، گروه کشت و توسعه مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران A Qaderi اردشیر قادری Ardeshir582003@yahoo.com 100319475328460036349 100319475328460036349 Yes Biotechnology Department of Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran استادیار پژوهش، گروه بیوتکنولوژی مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران