fa تأثیر تلقیح باکتری‌های ریزوسفری سودومونادس بر رشد، کمیت و کیفیت اسانس گیاه دارویی مریم‌گلی (<i>Salvia officinalis</i> L.) كشاورزی و اتنوبوتانی Agriculture & Ethnobotany پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> باکتری‌های ریزوسفری محرک رشد، گروه ویژه‌ای از میکروارگانیسم‌های خاک هستند که با کلونیزاسیون در محیط ریشه باعث افزایش رشد و کارآیی گیاه از طریق مکانیسم‌های مستقیم و غیرمستقیم می‌شوند. <strong>هدف:</strong> این مطالعه با هدف بررسی ‌اثرات محرک رشدی سویه‌های سودومونادس روی رشد قلمه‌ها و تغییرات محتوی و عملکرد و نوع ترکیبات اسانس گیاه مریم‌گلی انجام شد.‌‌ <strong>روش بررسی:</strong> در این تحقیق از با کتری‌های سودومونادس (پوتیدا: سویه‌های 41 و 159 و فلورسنس: سویه 23) با ویژگی‌های مختلف محرک رشدی استفاده شد. به طوری که در ابتدا قلمه‌های ساقه، خاک و در ادامه اندام‌های هوایی محلول پاشی (50 میلی‌لیتر محلول مایه تلقیح با جمعیت 109 سلول در هر میلی‌لیتر سوسپانسیون باکتری) شد. نمونه‌های گیاهی پس از برداشت، به روش تقطیر با آب اسانس‌گیری و سپس توسط دستگاه GC و GC/MS آنالیز شد تا درصد ترکیب‌های تشکیل‌دهنده و نوع ترکیب‌های آن معلوم شود. <strong>نتایج:</strong> نتایج نشان داد که وزن خشک ریشه و شاخساره گیاه در نتیجه تلقیح باکتری‌های مذکور افزایش یافت. به طوری که بیشترین وزن خشک ریشه و برگ در تیمار پوتیدا سویه 159 حاصل شد که به ترتیب باعث افزایش 45 و 33 درصدی نسبت به گیاهان شاهد (عدم تلقیح باکتری) شد. بیشترین عملکرد اسانس در تیمار سویه‌های پوتیدا و کمترین آن در گیاهان شاهد و تیمار فلورسنس مشاهده شد. فراوانترین ترکیبات اسانس گیاه cis-Thujone، Camphor، 1,8-Cineol، Camphene، &alpha;-Pinene، Viridiflorol، &alpha;-Humulene، Borneol و trans-<em>meta</em>-Mentha-2,8-diene شناسایی شدند. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج این پژوهش بیانگر تأثیر معنی‌دار باکتری‌های ریزوسفری سودومونادس بر رشد ریشه و برگ و افزایش محتوی و عملکرد اسانس گیاه مریم‌گلی می‌باشد. تیمار باکتری‌های ریزوسفری محرک رشد، موجب افزایش میزان فقط برخی از ترکیبات اصلی و عمده اسانس در مقایسه با شاهد شد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> rhizobacteria are specific group of soil microorganisms that aggressively colonize the rhizosphere and rhizoplane, and substantially improve plant growth and efficiency via direct or indirect mechanisms. <strong>Objective:</strong> To investigate the growth promoting effects of rhizobacteria strains on cuttings growth and variations of essential oils content and yield in <em>Salvia officinalis</em>. <strong>Methods:</strong> In this research, different rhizobacteria including Pseudomonas putida (strains 41 and 159) and fluorescence (strain 23) with different growth promoting characteristics was used first on stem cuttings and later on aerial parts of <em>S. officinalis</em> L. (with final concentration of 109 CFU/ml). The essential oils were isolated from aerial parts of the plants by hydro-distillation method and then subjected to GC and GC-MS apparatus to determine the oil constituents. <strong>Results:</strong> Results showed that the dry weight of above and below ground parts of plants were increased in response to employed rhizobacteria inoculation. The highest root and leaf dry weight were observed in plants treated with Putida strain 159 which is caused increase of 45% and 33% compared to control untreated plants, respectively. Also, the highest essential oil yield was obtained in plants treated with putida strains, and the lowest of that was gained in control plants and also plants treated with fluorescence strain. The most abundant essential oil components were <em>cis</em>-Thujone, camphor, 1,8-cineol, camphene, &alpha;-pinene, viridiflorol, &alpha;-humulene, borneol and trans-<em>meta</em>-mentha-2 ,8-diene. <strong>Conclusion:</strong> Results from the current research indicate the plants inoculation with rhizobacteria had positive impact only on the major constituents of the essential oil compared to controls.</div> مریم‌گلی, اسانس, الیسیتورهای زیستی, باکتری‌های ریزوسفری, رشد, <,i>,cis<,/i>,-Thujone <,i>,Salvia officinalis<,/i>,, Biotic elicitors, <,i>,cis<,/i>,-Thujone, Essential oil, Growth, Rhizobacteria 89 100 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-69-5&slc_lang=fa&sid=1 M Ghorbanpour منصور قربانپور m_ghorbanpour@yahoo.com 100319475328460036322 100319475328460036322 Yes Department of Medicinal Plants, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Arak University, Arak, Iran استادیار، گروه گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اراک، اراک، ایران N Hosseini ناصر حسینی 100319475328460036323 100319475328460036323 No Department of Medicinal Plants, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Arak University, Arak, Iran کارشناس ارشد، گروه گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اراک، اراک، ایران M Khodae Motlagh مهدی خدایی مطلق 100319475328460036324 100319475328460036324 No Department of Animal Sciences, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Arak University, Arak, Iran استادیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اراک، ایران M Solgi موسی سلگی 100319475328460036325 100319475328460036325 No Department of Horticultural Sciences, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Arak University, Arak, Iran استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اراک، ایران