fa فعالیت مهارکنندگی آلفا گلوکوزیداز در عصاره‌ی هگزانی برخی گیاهان استان کردستان پژوهشی Research <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> دیابت یک بیماری مزمن است که در اثر افزایش سطح گلوکز خون ایجاد می‌شود. یکی از علایم این بیماری افزایش ناگهانی و شدید سطح گلوکز خون بلافاصله بعد از صرف غذا می&rlm;باشد. آنزیم آلفاگلوکزیداز از انواع آنزیم‌های تجزیه کننده‌ی کربوهیدرات‌ها می‌باشد که باعث تسریع آزاد شدن آلفاگلوکز از انتهای غیراحیا کننده‌ی سوبسترا می‌شود. بنابراین با به تاخیر انداختن جذب گلوکز از طریق مهار کردن آنزیم‌های تجزیه کننده‌ی کربوهیدرات‌ها، می‌تواند به عنوان یک روش درمانی برای کاهش هیپرگلیسمی پس از صرف غذا مورد توجه قرار گیرد.مهارکننده‌های آلفاگلوکزیداز رایج که امروزه به عنوان دارو برای درمان دیابت استفاده می‌شوند دارای اثرات جانبی مانند اختلالات کبدی، نفخ و درد شکمی می‌باشند. از آنجا که گیاهان منابعی غنی از ترکیبات فعال زیستی هستند، امروزه تحقیقات بسیاری بر روی عصاره‌های گیاهی با هدف یافتن مهارکننده&rlm;های جدیدی برای این آنزیم در حال انجام است. <strong>هدف:</strong> یافتن مهارکننده‌های قوی و جدید برای آنزیم آلفاگلوکزیداز از میان عصاره‌های گیاهی می‌باشد. <strong>روش بررسی:</strong> عصاره هگزانی 60 گونه گیاهی به منظور بررسی فعالیت مهاری آن‌ها بر روی آلفاگلوکزیداز، در غلظت‌های 001/0، 01/0، 1/0 و 1 میلی‌گرم در میلی‌لیتر مورد سنجش قرار گرفتند. آکاربوز محلول در بافر به عنوان کنترل مثبت مورد استفاده قرار گرفت. همه‌ی سنجش‌ها با سه بار تکرار انجام شد. <strong>نتایج:</strong> در میان 60 گونه گیاهی، گیاهان Descurania Sophia (L.) Webb & Berth, Fumaria vailantii Loisel, Ferula Haussknechti Wolf ex Rech,Haplophyllum acutifolium (DC.)G.Don, Isatis cappadociaca Desv., Eremostachys laevigata Bunge, Silene aucheriana Boiss، فعالیت مهارکنندگی بالای 60 درصد بر روی آنزیم آلفاگلوکزیداز از خود نشان دادند. در این میان فعالیت مهاری عصاره گیاهان خاکشیر(D.sophia) ، شاه‌تره (F.vailantii) و (F.haussnechti)به طور چشم‌گیری بالا و مقادیر50IC آن‌ها به ترتیب 9/0، 55/24 و 71/2 میکرو‌گرم بر میلی‌لیتر بود. <strong>نتیجه گیری:</strong> براساس نتایج فوق، عصاره گیاه D. Sophia به دلیل درصد مهار بالا و 50IC پایین می‌تواند جهت مطالعات دقیق‌تر موضوع جالبی باشد.</div> <p style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Diabetes mellitus is a most serious and chronic disease that is characterized by high blood glucose levels, especially after feeding, namely postprandial hyperglycemia. Alpha-glucosidase, as a carbohydratase catalyses the liberation of alpha-glucose from the nonreducing end of some carbohydrates from foods in digestive tract. Consequently, retard absorption of glucose by the inhibition of carbohydrate hydrolyzing enzymes is one of the therapeutic approaches to decrease the postprandial hyperglycemia. Commercial &alpha-glucosidase inhibitors have been used to treat diabetes, but they exhibit some serious side effects, including liver disorders, flatulence, and abdominal pain. Recently, a great deal of attention has been paid to natural products like plants,as a reliable source forbioactive compounds. Those compounds may act as powerful inhibitors of alpha-glucosidase. <strong>Objective:</strong> The aim of this study was to find new potent inhibitors for Alpha-glucosidase among plant extracts. Methods: Hexan extracts of 60 plants species were screened for their Alpha-glucosidase inhibitory activity at 0.001, 0.01, 0.1 and 1 mg/mL concentration. Acarbose, dissolved in buffer, was used as a positive control. Every experiment was done in triplicate. <strong>Results:</strong> Descurania Sophia (L.) Webb & Berth, Fumaria vailantii Loisel, Ferula Haussknechti Wolf ex Rech,Haplophyllum acutifolium (DC.)G.Don, Isatis cappadociaca Desv., Eremostachys laevigata Bunge, Silene aucheriana Boiss exhibited more than 60% alpha-glucosidase inhibitory activity. Among them, Descurania Sophia, Fumaria vailantii and Ferula haussknechti exhibited significant alpha glucosidase inhibitory activity with IC50 values of 0.9 &micro;g/ml, 24.55 &micro;g/ml and 2.71 &micro;g/ml, respectively. <strong>Conclusion:</strong> Because of its high inhibitory activity and low IC50, Descurania Sophia extract would be interesting for further studies.</p> آلفاگلوکوزیداز, مهارکننده, عصاره گیاهی, هگزان, دیابت شیرین Alpha-glucosidase, Inhibitor, Plant extract, Hexane, Diabetes mellitus 120 133 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-573-2&slc_lang=fa&sid=1 MS Poursharifi مینا سادات پورشریفی mpoursharifi@ymail. com 100319475328460041548 100319475328460041548 No دانشگاه کردستان MA Zarei محمد علی زارعی mazarei@uok.ac.ir 100319475328460041549 100319475328460041549 Yes دانشگاه کردستان