fa مطالعه مقایسه ای ترکیبات شیمیایی اسانس اندام هوائی سه جمعیت گیاه دارویی اگیر ترکی (<i>Acorus calamus</i>) در ایران فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <p dir="RTL" style="margin-right: 12.55pt; text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> خواص دارویی بسیار متنوعی برای گیاه اگیر ترکی با نام علمی <em><span dir="LTR">Acorus calamus</span></em> &nbsp;ذکر شده است. با توجه به اینکه این گیاه اخیراً در ایران بازیابی شده، مطالعه ترکیب شیمیایی اسانس آن اهمیت زیادی دارد.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 12.55pt; text-align: justify;"><strong>هدف:</strong> این پژوهش به منظور شناسایی، توصیف و مقایسه ترکیبات شیمیایی اسانس اندام های هوایی 3 جمعیت از این گیاه انجام شد.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 12.55pt; text-align: justify;"><strong>روش بررسی:</strong> اندام هوایی سه جمعیت در زمان گلدهی کامل از رویشگاه های مختلف آنها واقع در استان مازندران (تالاب‌های ارزفون، پلسک و الندان) جمع‌آوری شدند. اسانس‌‌گیری به روش تقطیر با آب انجام شد و با استفاده از دستگاه‌های <span dir="LTR">GC</span> و<br> <span dir="LTR">GC-MS</span> تجزیه و شناسایی ترکیبات شیمیایی صورت گرفت.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 12.55pt; text-align: justify;"><strong>نتایج:</strong> در مجموع 41 ترکیب شیمیایی در اسانس شناسایی شد که برای اولین بار از ایران گزارش می‌شوند. بازده اسانس به ترتیب 5/0، 45/0 و 48/0 درصد وزنی/وزنی در جمعیت‌های ارزفون، پلسک و الندان می‌باشد. ترکیبات اصلی تشکیل‌دهنده اسانس اندام هوایی سه جمعیت مطالعه شده به ترتیب <em><span dir="LTR">cis</span></em><span dir="LTR">-Asarone</span> (27 &ndash; 53 درصد)، <span dir="LTR">Calamusenon</span> (6/6 - 8/9 درصد)، <em><span dir="LTR">(E)</span></em><span dir="LTR">-Caryophyllene</span> (3/6 - 3/7 درصد)، <em><span dir="LTR">trans</span></em><span dir="LTR">-Asarone</span> (7/4 - 6/6 درصد)، <span dir="LTR">Acorenone</span> (6/3 - 9/4 درصد) و <span dir="LTR">E-&beta;-Farnesene</span> (8/0 &ndash; 5 درصد) هستند.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 12.55pt; text-align: justify;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> ترکیب اسانس سه جمعیت مطالعه شده از نظر کمی و کیفی نسبت به یکدیگر و همچنین نسبت به نمونه‌های خارجی تفاوت نشان دادند که می‌تواند به خاطر تفاوت رویشگاه این جمعیت‌ها از نظر ارتفاع رویش از سطح دریا باشد.</p> <p style="margin-left: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Multiple medicinal properties of <em>Acorus calamus</em>, a recently rediscovered plant species in Iran were reported. It is not available any information about chemical composition of essential oil of the species in Iran, therefore such study is necessary.</p> <p style="margin-left: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>Objective:</strong> In this research essential oil composition of aerial parts of three populations of <em>Acorus calamus </em>was studied.</p> <p style="margin-left: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>Methods:</strong> Plant materials were collected from their natural habitats in Mazandaran Province (Arzefoon, Pelesk and Alandan). Essential oils were obtained by hydrodistillation and analyzed using GC and GC-MS.</p> <p style="margin-left: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>Results:</strong> In total, 41 components were characterized, and are reported for the first time from Iran. The essential oil yield is 0.5 %, 0.45% and 0.48 % in Arzefoon, Pelesk and Alandan populations respectively. The main compounds identified in the oils are cis-asarone (27-53 %), calamusenone (6.6-9.8 %), (E)-caryopyllene (6.3 &ndash; 7.3 %), trans-asarone (4.7 &ndash; 6.6 %), acorenone (3.6 &ndash; 4.9 %) and (E)-&beta;-farnesene (0.8 &ndash; 5 %).</p> <p style="margin-left: 14.2pt; text-align: justify;"><strong>Conclusion:</strong> The results revealed that essential oil compositions of three studied populations are quantitative and qualitatively different from each other and also other samples from various origins which could be attributed to their ecological growing factors such as altitude.</p> Acorus calamus, مازندران, اسانس, گیاه دارویی, Acoraceae Acorus calamus, Mazandaran, essential oil, medicinal plant, Acoraceae 87 94 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-633-1&slc_lang=fa&sid=1 A Gholipour عباس قلی پور Abbas.gholipuor@gmail.com 100319475328460041636 100319475328460041636 Yes Payame Noor University دانشگاه پیام نور مازندران A Sonboli علی سنبلی a-sonboli@sbu.ac.ir a-sonboli@sbu.ac.ir's profile photo 100319475328460041637 100319475328460041637 No Shahid Beheshti University گروه زیست شناسی، پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی، دانشگاه شهید بهشتی، اوین، تهران، ایران M Golshahi معصومه گلشاهی masumeh.golshahi@yahoo.com 100319475328460041638 100319475328460041638 No Department of Plant Biology, Faculty of Science, Payame Noor University, Tehran, Iran گروه زیست شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران