fa تغییرات فصلی عملکرد و ترکیبات اسانس آویشن (<i>Thymus vulgaris</i> L.) در تراکم‌های مختلف کاشت كشاورزی و اتنوبوتانی Agriculture & Ethnobotany پژوهشی Research <div style="text-align: justify;">اسانس آویشن غنی از ترکیبات فنلی است که دارای خواص ضدقارچی و ضدمیکروبی هستند و همچنین به عنوان چاشنی در صنایع غذایی نیز استفاده می‌شود. تغییرات فصلی و تراکم کاشت از جمله فاکتورهای مهمی هستند که روی کمیت و کیفیت گیاهان اسانس‌دار تأثیر دارند. به همین دلیل در این تحقیق تغییرات کمی و کیفی اسانس گیاه آویشن در طی یک دوره رشد و در تراکم‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. این مطالعه در مزرعه تحقیقاتی پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی طی سال زراعی 78- 1377 به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار و دو فاکتور فاصله کاشت ( در سه سطح 15، 30 و 45 سانتی‌متر) و برداشت ( در تاریخ‌های 12/2/78، 21/2/78، 2/3/78، 30/3/78 و 21/7/78 ) به اجرا در آمده است. حداکثر عملکردهای ماده تر و خشک، اسانس و تیمول در فاصله کاشت 15 سانتی‌متر وبرداشت آخر (مهر ماه 78) حاصل شده است. تغییرات فصلی اثر معنی‌داری (01/0 P<) روی درصد اسانس داشت و بیشترین درصد اسانس در برداشت چهارم (اواخر خرداد 78) حاصل شد. درصد اسانس و تیمول در فاصله کاشت‌های مختلف از نظر آماری تفاوت معنی‌داری را نشان نداد. به هرحال، فاصله کاشت و تغییرات فصلی اثر معنی‌داری را روی عملکرد کمی و کیفی آویشن داشتند.</div> <div style="text-align: justify;">Thyme oil rich in phenols have antiseptic and fungicidal activity and also used in the food flavor industry. Seasonal variation and plant density are two important factors with significant effect on quality and quantity of volatile oil crops.&rlm;&rlm;This experiment conducted in research farm of Institute of Medicinal Plants along 1999- 2000 on the base of factorial experiment in randomized complete block design with three replication, in order to evaluated above mentioned effects. Thyme is cultivated in rows of 50 cm apart with interrow spacing of 15/30 or 45 cm. Plant are harvested in 5 different times. The maximum yields of dry & wet herbage, volatile oil and thymol were obtained in 15 cm space and at the last harvest (Oct 2000). Seasonal variation had significant effect (P<0.01) on oil content and maximum content of oil (2.317%) was obtained at forth harvest (June 2000). Planting space hadn&rsquo;t effect on oil and thymol content. Finally we find that planting space and seasonal variation have significant effect on quality and quantity yield of thyme.</div> آویشن, فاصله کاشت, تنوع فصلی, اسانس, تیمول Thymus vulgaris, Seasonal variation, Dense cultivation, Oil, Thymol 51 56 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-44-83&slc_lang=fa&sid=1 H Naghdi Badi حسنعلی نقدی بادی Naghdi@imp.irost.net 100319475328460039864 100319475328460039864 Yes Institute of Medicinal Plants, Iranian Academic Center for Education, Culture, and Research, Tehran, Iran مربی پژوهش کشاورزی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، تهران D Yazdani داراب یزدانی 100319475328460039865 100319475328460039865 No Institute of Medicinal Plants, Iranian Academic Center for Education, Culture, and Research, Tehran, Iran مربی پژوهش کشاورزی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، تهران F Nazari فاطمه نظری 100319475328460039866 100319475328460039866 No Iranian Academic Center for Education, Culture, and Research- Branch of Shahid Beheshti, Tehran, Iran مربی پژوهشیارشیمی، جهاددانشگاهی واحد شهید بهشتی، تهران S Mohammad Ali ساجد محمدعلی 100319475328460039867 100319475328460039867 No Iranian Academic Center for Education, Culture, and Research- Branch of Shahid Beheshti, Tehran, Iran استادیار پژوهش کشاورزی، جهاددانشگاهی واحد شهید بهشتی، تهران