fa بررسی کمی و کیفی اسانس گیاه معطر و دارویی بابونه کاذب (<i>Tripleurospermum disciforme</i> L. (C.A.Mey.) Schultz- Bip) فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;">در این تحقیق اندام‌های هوایی گونه بابونه کاذب (<em>Tripleurospermum disciforme</em>) در تیرماه 1380 در مرحله گلدهی کامل از منطقه طالقان، در شمال شهر تهران جمع‌آوری گردید و پس از خشک شدن در سایه با دمای محیط, از سرشاخه گلدار گیاه سه بار به روش تقطیر با بخار آب اسانس‌گیری شد. اسانس به صورت یک لایه روغنی به رنگ زرد روشن با بازده 45/0 درصد به‌دست آمد. سپس ترکیبات تشکیل‌دهنده اسانس با استفاده از کروماتوگرافی گازی تجزیه‌ای (Analytical GC) و گازکروماتوگرافی کوپل شده با طیف سنج جرمی (GC/MS) مورد بررسی قرار گرفت. نتیجه این بررسی که برای اولین بار در ایران به صورت کامل انجام گرفته, شناسایی 14 ترکیب با غلظت بالاتر از 07/0 درصد در اسانس مذکور بوده است. از میان این ترکیبات trans, trans, Matricaria ester (93/39%), Cis-Calamenene (99/22%), (Z)-&beta;-farnesene (54/12%), &beta;-maaliene (98/7%) و &beta;-sesquiphellandrene (22/2%) عمده‌ترین ترکیب‌های تشکیل‌دهنده اسانس بوده‌اند. ترکیبات شناسایی‌شده 93/94 درصد از اسانس فوق را تشکیل داده‌اند.</div> <div style="text-align: justify;">In this study, the aerial parts of <em>Tripleurospermum disiforme</em> were collected in complete flowering stage from Taleghan in July 2001. After drying in shade, the plant material was subjected to steam distillation. The pale yellow oil was obtained at 0.45% (w/w) yield. The oil was analyzed by a combination of GC and GC/MS. Results of this investigation that was done the first time in Iran, were identification of 14 compounds (representing 94.93% of the oil) by percentage more than 0.07% in the oil. The main components of <em>Tripleurospermum disiforme</em> oil were trans, trans matricaria ester (39.93%), cis calamenene (22.99%), (Z)-b-farnesene (12.54%), b-maaliene (7.98%) and b-sesquiphellandrene (2.22%).</div> بابونه کاذب, Tripleurospermum disciforme, اسانس, ترانس ترانس ماتریکاریا استر, سیس‌کالامنن, سیس بتا فارنزن Tripleurospermum disciforme, essential oil, trans matricaria ester, cis calamenene, (Z)-b-farnesene. 33 40 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-365-2&slc_lang=fa&sid=1 A Nazar Alipoor آفاق‌ نظر‌علی‌پور 100319475328460039836 100319475328460039836 No Chemistry Group, Faculty of Science, Shahid Beheshti University, Tehran. مربی، آموزشیار گروه شیمی، دانشکده علوم دانشگاه شهید بهشتی F Sefidkon فاطمه سفیدکن frsef@yahoo.com 100319475328460039837 100319475328460039837 Yes Phytochemistry Group, Department of Medicinal Plants, Research Institute of Forests and Rangelands دانشیار گروه شیمی‌گیاهی، بخش تحقیقات گیاهان دارویی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع