fa بررسی اثرات ضدمیکروبی اسانس هفت گونه گیاهی از تیره‌های مختلف بر روی برخی از باکتری‌های بیماری‌زا فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;">در این پژوهش اسانس‌های هفت گونه گیاهی از تیره‌های مرکبان (Compositae)، نعناعیان (Labiatae)، گندمیان (Graminae)، خواجه‌باشی (Dipsacaceae)، و کور (Capparidaceae) شامل <em>Achillea wilhelmsii</em> C.koch (بومادران)، <em>Acroptilon repens</em> (L).B. (تلخه)، <em>Centaurea depressa</em> M.B. (گل‌گندم)، Montbr. & Auch.EX Benth. <em>Salvia suffruticosa</em> (مریم‌گلی‌ بوته‌ای)،(Boiss.) Bor <em>Cymbopogon olivieri</em> (پوتار یا کاه‌مکی)، <em>Pterocephalus canus</em> Coult.EXDC (سربال) و DC. <em>Cleome iberica</em> (علف مارهرز) (3) با استفاده از روش تقطیر با آب جداسازی شد و اثرات ضدمیکروبی (Anti-Microbial) آنها بر برخی از میکروب‌های بیماری‌زا شامل سه گونه از جنس استافیلوکوکوس (Staphylococcus spp.)، سالمونلاتیفی (<em>Salmonella typhi</em>)، شیگلا فلکسنری (<em>Shigella flexneri</em>) و اشریشیاکلی (<em>Escherichia coli</em>) مورد بررسی قرار گرفت. روش مورد استفاده سنجش قطر هاله مهار رشد با روش چاهک بود. نتایج به‌دست آمده نشان داد که اسانس‌های جداشده از بخش‌های هوایی گیاهان مورد بررسی اثر میکروب‌کشی دارند. در بین گونه‌های مورد آزمایش <em>Cymbopogon olivieri</em>, <em>Achillea wilhelmsii</em> و <em>Salvia suffruticosa</em> اثر ضدمیکروبی بیشتری نشان دادند. <em>Acroptilon repens</em> فقط بر روی باکتری‌های گرم مثبت اثر میکروب‌کشی نشان داد. کمترین اثر ضدباکتریایی مربوط به گیاه <em>Pterocephalus canus</em> بوده است. دو گونه <em>Cleome iberica</em> و <em>Centaurea depressa</em> اثر متوسطی بر رشد باکتری‌های گرم مثبت و گرم منفی نشان دادند.</div> <div style="text-align: justify;">In this study essential oils of 7 species from Compositae, Labiatae, Graminae, Dipsacaceae and Capparidaceae families including: <em>Achillea wilhelmsii</em>, <em>Acroptilon repens</em>, <em>Centaurea depressa</em>, <em>Salvia suffruticosa</em>, <em>Cymbopogon olivieri</em>, <em>Pterocephalus canus</em> and <em>Cleome iberica</em> were extracted by hydrodistillation method and their antimicrobial effects on some kinds of microbes including three species of Staphylococcus genus (aureus, epidermidis, saprophyticus), <em>Salmonella typhi</em>, <em>Shigella flexneri</em> and <em>Escherichia coli</em> were investigated. The antibacterial properties of essential oils were tested by repeated experiments using the evaluation of diameter of the growth inhibitory zone with well method. The results showed that the essential oils extracted from aerial parts of plants have antimicrobial effects. Among species, <em>Cymbopogon olivieri</em>, <em>Achillea wilhelmsii </em>and <em>Salvia suffruticosa</em> showed stronger antibacterial effect. Acroptilon repens, only inhibited the growth of Gram (+) bacteria. <em>Pterocephalus canus</em> showed the lowest antibacterial effect. Two species <em>Cleome iberica</em> and <em>Centaurea depressa</em> have the moderate effect on the Gram (+) and Gram (-) bacteria.</div> اثرات ضدمیکروبی, استافیلوکوکوس, روغن‌های اسانسی, شیگلا فلکسنری, اشریشیاکلی, سالمونلاتیفی Anti -Microbial, Staphylococcus, Essential oils, Salmonella typhi, Shigella flexneri, Escherichia coli 37 42 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-367-2&slc_lang=fa&sid=1 F Chalabian فیروزه چلبیان Chalabian1969@yahoo.com 100319475328460039806 100319475328460039806 Yes Department of Biology, Tehran North campus, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال H Norouzi Arasi حسن نوروزی 100319475328460039807 100319475328460039807 No Department of chemistry Tehran North campus, Islamic Azad University Tehran, Iran استادیار گروه شیمی، دانشکده علوم دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال S Moosavi سعیده‌السادات موسوی 100319475328460039808 100319475328460039808 No Research and Sciences Branch -Islamic Azad University Tehran, Iran کارشناس دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات