fa شناسایی و معرفی اجزای روغن فرار گیاه علف لیمو (<i>Cymbopogon citratus</i> (DC) Stapf) کاشته شده در شمال ایران فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;">جنس Cymbopogon که از خانواده Poaceae می‌باشد به صورت گسترده‌ای در مناطق حاره و نیمه حاره کاشت می‌شود. روغن فرار به‌دست آمده از این گیاه که عمدتاً دارای ماده سیترال می‌باشد شباهت زیادی به ترکیبات اسانس بادرنجبویه دارند. از آنجایی‌که مقدار اسانس در پیکر رویشی گیاه بادرنجبویه بسیار کم (1/0 تا2/0 درصد) می‌باشد در نتیجه تولید آن هزینه زیادی را تحمیل می‌کند. لذا گونه‌های مختلف جنس Cymbopogonبه عنوان منبع تهیه اسانس برای استفاده در صنایع غذایی، صابون‌سازی، عطرسازی و دارویی مورد توجه قرار گرفت. گونه <em>C. citratus</em> (DC) Stapf که برای اولین بار در ایران کاشته شده است به منظور بررسی راندمان اسانس و شناسایی اجزای آن مورد مطالعه قرار گرفت. روغن فرار با استفاده از تقطیر با آب (Hydrodistillation) استحصال شد و با استفاده از دستگاه گازکروماتوگراف متصل به طیف سنج جرمی مورد بررسی قرار گرفت. از مقدار 1/91 درصد اجزای‌ شناسایی شده به ترتیب سیترال (43/49 درصد)، سیترونلال (25/30 درصد)‌ و ژرانیل استات (41/6 درصد) دارای بیشترین مقدار بودند.</div> <div style="text-align: justify;">The genus Cymbopogon, a one of Poaceae family, is widely cultivated in tropical and subtropical regions.&rlm;The essential oils extracted from this genus used in food, soap, perfumary and other related industries. The <em>C. citratus </em>stapf species was cultivated for first time in the north of Iran. Therefor, recognition of essential oil composition is necessary. Essentiol oil extracted with hydrodistillation method from fresh leaves, and analysed by GC/MS. From 91.1% of identifed components, Citral (49.43%), Citronellal (20.25%) and Geranyl acetate (6.41%) were major components respectively.</div> Cymbopogon citratus, علف لیمو, روغن فرار, سیترال Cymbopogon citratus, Lemon grass, Essential oil, Citral 69 74 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-186-10&slc_lang=fa&sid=1 D Yazdani داراب یزدانی 100319475328460039749 100319475328460039749 No Institute of Medicinal Plants, No 97, Bozorgmehr St, Qods St, Enghelab Ave, Tehran, Iran مربی پژوهش کشاورزی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، تهران Sh Rezazadeh شمسعلی‌ رضازاده rezazadeh@imp.ac.ir 100319475328460039750 100319475328460039750 Yes Institute of Medicinal Plants, No 97, Bozorgmehr St, Qods St, Enghelab Ave, Tehran, Iran دستیار تخصصی شیمی دارویی و عضو هیأت علمی پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، تهران NA Shahabi نورعلی شهابی 100319475328460039751 100319475328460039751 No Behansar Pharmaceutical Co, 75 Sedigh Alley, Bahar St, Tehran, Iran کارشناس کشاورزی، شرکت تولید مواد اولیه دارویی «بهان‌سار»