fa بررسی اثرات بیولوژیکی عصاره برگ و ترکیب فنل گلیکوزید آربوتین گیاه تلکا (<i>Pyrus biossieriana</i> Buhse) فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;">گیاه تلکا (<em>Pyrus biossieriana</em> Buhse) در جنگل‌های شمال ایران به فراوانی یافت می‌شود. دمگل، برگ‌ها و پوست برخی از گیاهان جنس Pyrus حاوی مقادیری از یک فنل گلیکوزید به نام آربوتین می‌باشد. آربوتین در بسیاری از گیاهان از جمله تیره‌های Saxiferagaceae، Ericaceae، Rosaceae، Compositae و &hellip; یافت می‌شود. از آربوتین برای ضدعفونی کردن مجاری ادراری و به‌عنوان آنتی‌اکسیدانت و ضدآفتاب استفاده به عمل می‌آورند. این ماده دیورتیک و قاعده‌آور است. در این مطالعه، اثر ضدباکتری باسیلوس سوبتیلیس، ضد قارچ‌های کاندیدا آلبیکنس و کلادوسپوریوم کوکومریکوم، ضدلارو Aedes aegypti، آنتی‌اکسیدانت و آنتی‌کولین استراز عصاره‌های متانولی، دی‌کلرو‌متانی و آربوتین مورد بررسی قرار گرفته و ترکیب فنل گلیکوزید آربوتین در آن شناسایی و تعیین مقدار گردید. اثرات بیولوژیکی به روش بیواتوگرافی مورد بررسی قرار گرفت. شناسایی آربوتین به روشهای TLC و HPLC و تعیین مقدار آربوتین به روش‌های HPLC و اسپکتروفتومتری انجام شد. نتایج نشان داد که از حلال دی‌کلرومتان 42/4 درصد و از حلال متانول 04/22 درصد عصاره خشک به‌دست آمد. عصاره متانولی دارای اثرات ضد قارچ، آنتی‌اکسیدانت و ضدلارو است. عصاره دی‌کلرومتانی نیز دارای اثرات ضدباکتری، آنتی‌اکسیدانت و آنتی‌کولین استراز و آربوتین دارای اثرات ضد قارچ و آنتی‌اکسیدانت است. در روش TLCیک ترکیب با 4/0 = Rf در عصاره متانولی برگ تلکا مشابه با Rf آربوتین استاندارد بود. با روش HPLC وجود آربوتین در 43/5 = Rt در عصاره متانولی برگ گیاه تلکا شناسایی شد. میزان آربوتین در برگ گیاه تلکا به روش HPLC، 009/7 درصد و به روش اسپکتروفتومتری 0445/7 درصد اندازه‌گیری شد. آربوتین در گیاهان اوا اورسی (15 &ndash; 4 درصد) و گونه‌های قره‌قاط (7 &ndash; 4/0 درصد) وجود دارد. از آنجایی‌که گیاه اوا اورسی در ایران وجود ندارد، بنابراین گیاه تلکا با توجه به مقدار بالای آربوتین و همچنین فراوانی و پراکندگی زیاد آن در شمال ایران می‌تواند به عنوان منبع غنی آربوتین مورد استفاده قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;">Telka tree (<em>Pyrus boissieriana</em> Buhse) is growing in north forest of Iran, from beach to mountain. Peduncle, leaf and bark of some genus of Pyrus contain arbutin as phenolglycoside. High quantities of arbutin is found in some plant family such as Saxiferagaceae, Ericaceae, Rosaceae and Compositae. Arbutin is used in treatment of the urinary tract infection and also antioxidant and sunscreen. Arbutin is diuretic and emmenagoge. In this study, antibacterial (Bacillus subtilis), antifungal (Candida albicans and Cladasporium cucumericum), antilarvae (Aedes aegypti), antioxidant and anticholinestrase activities of methanolic and dichloromethane extract of the plant and arbutin performed. Also, arbutin in Telka leaves is determined by HPLC and TLC and quantity has been determined by HPLC and spectrophotometry. Results have been shown that dried extract obtained 4.42% from dichloromethane and 22.04% from methanol, respectively. methanolic extract had antifungal, antioxidant, antilarvae, dichloromethane extract had antibacterial, antioxidant, anticholinestrase, and arbutin had antifungal and antioxidant activities. Arbutin has herbal origin and can be found in leaves of some plants such as Arctostaphylos uva-ursi 4-15%, Vaccinium vitis 5.5-7% and Vaccinium myrtillus 0.4-1.5%. In this study quantity of arbutin in telka was 7.01% and arbutin retention time, relative arbutin retention time in compare with hydroquinone was 5.457, 0.688 respectively. Since there is not A. uva-ursi in Iran, therefore Telka, which contains high quantity of arbutin, also high frequency of this plant is distributed in north of Iran, can be used as good natural source of arbutin.</div> تلکا, آربوتین, اثرات بیولوژیک, ضدباکتری, ضدقارچ, آنتی‌اکسیدانت, آنتی‌کولین استراز Pyrus biossieriana, Arbutin, Biological activity, Antibacterial, Antifungal, Antioxidant, Anticholinestrase 9 14 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-313-5&slc_lang=fa&sid=1 M Azadbakht محمد آزادبخت Azadbakhtm@yahoo.com 100319475328460039671 100319475328460039671 Yes Department of Pharmacognosy, Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی ساری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران A Marston آندرو مارستون 100319475328460039672 100319475328460039672 No Institute de Pharmacognosy et phytochemie, University de lausanne, Switzerland دانشیار فارماکوگنوزی فیتوشیمی، انیستیتو فارماکوگنوزی دانشکده علوم، دانشگاه لوزان (سوئیس) K Hostettmann کورت هاستتمن 100319475328460039673 100319475328460039673 No Institute de Pharmacognosy et phytochemie, University de lausanne, Switzerland استاد فارماکوگنوزی فیتوشیمی، انیستیتو فارماکوگنوزی دانشکده علوم، دانشگاه لوزان (سوئیس) M Ramezani محمد رمضانی 100319475328460039674 100319475328460039674 No Department of Pharmacognosy, Faculty of Pharmacy, Mashhad University of Medical Sciences, mashhad, Iran دانشیار فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی مشهد، دانشگاه علوم پزشکی مشهد M Jahromi Moghaddam مریم‌ جهرمی‌مقدم 100319475328460039675 100319475328460039675 No Department of Pharmacognosy, Faculty of Pharmacy, Mashhad University of Medical Sciences, mashhad, Iran دکتر داروساز، دانشکده داروسازی مشهد، دانشگاه علوم پزشکی مشهد