fa تغییرات عملکرد کمی و میزان هیپریسین توده‎های مختلف گیاه دارویی هوفاریقون فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;">هوفاریقون با نام علمی L. <em>Hypericum perforatum</em> یک گیاه دارویی ارزشمند و دارای ترکیبات موثر بیولوژیکی مختلفی از جمله هیپریسین می‌باشد. هیپیریسین دارای اثرات اصلی نظیر ضدافسردگی، ضدویروسی و ضدباکتریایی است که سبب استفاده و تولید گسترده این گیاه شده است. با توجه به اینکه ژنتیک (توده) و محیط دو فاکتور مهمی هستند که روی عملکرد و میزان ترکیبات موثر گیاه هوفاریقون تاثیر دارند و همچنین در بانک ژن پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، بذور 5 توده مختلف موجود بود ضروری به نظر می‌رسید که در زمینه شناخت توده برتر و نقش ژنتیک و شرایط محیطی روی عملکرد کمی و میزان هیپریسین مطالعه&lrm;ای انجام شود. این تحقیق طی سال‌های 1378 لغایت 1381 در مزرعه تحقیقاتی گروه پژوهشی کشت و توسعه پژوهشکده گیاهان دارویی واقع در کیلومتر 16 اتوبان کرج- قزوین به اجرا در آمد. این آزمایش به صورت تجزیه مرکب طرح اسپیلت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار انجام شد و طی آن، عملکرد ماده تر و خشک، ارتفاع و قطر بوته و همچنین میزان هیپریسین اندام هوایی گیاه در مرحله گل‌دهی کامل اندازه‌گیری و ثبت گردید. نتایج نشان داد که ژنتیک (توده) بر عملکرد وزن تر (05/0 p<) و همچنین بر ماده خشک، ارتفاع بوته و قطر بوته (01/0 p<) از نظر آماری تاثیر معنی‌داری داشت ولی این تاثیر روی میزان هیپریسین معنی‌دار نبود. البته، میزان هیپریسین تحت تاثیر سال یا شرایط محیطی (01/0 p<) قرار گرفت. بنابراین ژنتیک و شرایط محیطی به ترتیب نقش اصلی را در تولید اندام دارویی و کیفیت این گیاه (میزان هیپریسین) دارند و دو فاکتور کلیدی در تولید اقتصادی آن هستند.</div> <div style="text-align: justify;">St John&rsquo;s wort, <em>Hypericum Perforatum</em> L. (Culsiaceae) is an important medicinal plant, which has different bioactive constituents and hypericin (a naphtodianthrone) is one of this compounds. Hypericin has many pharmacological effects such as antidepressant, antiviral and antibacterial, which cause to high production and consumption. It has known that region and genetic (accession) have significant effects on yield and content of active constituents of this plant. Because of existing 5 accessions in gene bank of medicinal plants Institute &ndash;ACECR, this study has been conducted in order to determination the best accession and evaluation role of genetic and environment on quantitative yield and hypericin content. This study has been done in research farms of medicinal plants Institute - ACECR along 1999- 2002. The experimental design was a randomized complete block with a split-plot arrangement. The parameters are measured in this study included: dry and wet herbage, content of hypericin, plant height and diameter in flowering stage. Combined analysis of variance indicated that genetic (accession) had significant effect on wet herbage (p<0.05), dry herbage, plant height & diameter (p<0.01) but had not significant effect on hypericin content. Environmental conditions (years) affected on hypericin content (p<0.01). Therefore accession and environment have main roles in production of medicinal parts and hypericin content in this plants, respectively. They could be considered as two key factors for an economically successful cultivation.</div> هوفاریقون, هیپریسین, توده, شرایط محیطی Hypericum perforatum L., Hypericin, Accession, Environmental conditions 59 67 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-44-81&slc_lang=fa&sid=1 H Naghdi Badi حسنعلی نقدی‌بادی naghdibadi@yahoo.com 100319475328460039657 100319475328460039657 Yes Department of Cultivation & Development, Institute of Medicinal Plants, Iranian Academic Center for Education, Culture, Research, (ACECR), Tehran, Iran مربی پژوهش کشاورزی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، تهران SA Ziai سیدعلی ضیایی 100319475328460039658 100319475328460039658 No Department of Pharmacology, Institute of Medicinal plants, ACECR استادیار پژوهش فارماکوژی، گروه پژوهشی فارماکولوژی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، تهران MH Mirjalili محمدحسین میرجلیلی 100319475328460039659 100319475328460039659 No Department of Agriculture, Medicinal Plants Research Institute,Shahid Beheshti University مربی گروه کشاورزی، پژوهشکده گیاهان دارویی دانشگاه شهید بهشتی M Ahvazi مریم اهوازی 100319475328460039660 100319475328460039660 No Department of Cultivation & Development, Institute of Medicinal Plants, Iranian Academic Center for Education, Culture, Research, (ACECR), Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد گیاهشناسی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی F Khalighi Sigaroodi فرحناز خلیقی‌سیگارودی 100319475328460039661 100319475328460039661 No Department of Pharmacognosy, Institute of Medicinal Plants, ACECR دستیار فارماکوگنوزی و عضو هیات علمی پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی B Habibi Khaniani بهنام حبیبی‌خانیانی 100319475328460039662 100319475328460039662 No Department of Cultivation & Development, Institute of Medicinal Plants, Iranian Academic Center for Education, Culture, Research, (ACECR), Tehran, Iran مربی پژوهش کشاورزی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، تهران A Farahani ابوالفضل فراهانی 100319475328460039663 100319475328460039663 No Environmental Research Center, Tehran, Iran کارشناس ارشد شیمی، مرکز تحقیقات محیط زیست، تهران