fa بررسی و مقایسه روغن فرار حاصل از برگ سه گیاه نارنج، لیموترش و نارنگی فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;">جنس citrus از اعضای خانواده نارنج (Rutaceae) است که بیشتر در نواحی معتدل و گرم کره زمین پراکندگی دارند. اندام هوایی آنها دارای بوی قوی می‌باشند. بعضی از آنها مانند درختان مرکبات میوه خوراکی دارند، عده‌ای دیگر به مصارف درمانی می‌رسند و یا از آنها اسانس‌گیری به عمل می‌آید. در این تحقیق اسانس‌های برگ سه گونه نارنج، لیموترش و نارنگی مورد بررسی و مقایسه قرار گرفتند. در این بررسی روغن‌های فرار برگ‌های سه گونه نارنج (C. bigardia)، لیموترش (C. limon) و نارنگی (C. deliciosa) به روش تقطیر با آب با کمک دستگاه کلونجر به ترتیب به میزان‌های 4/1، 1/1 و 1 درصد حجمی وزنی استخراج گردیدند. سپس اجزای تشکیل‌دهنده هر یک از آنها توسط دستگاه گاز کروماتوگراف - طیف سنج جرمی(GC-MS) شناسایی و تعیین مقدار شدند. بر اساس نتایج به دست آمده عمده‌ترین ترکیب موجود در اسانس برگ نارنج شامل لینالول (72/38 درصد)، لینالیل استات (52/36 درصد)، آلفا ترپینئول (68/8 درصد) و ژرانیل استات (8/3 درصد)، در اسانس برگ لیموترش ژرانیال (45/31 درصد)، نرال(16/23 درصد)، بتا پینن (39/22 درصد) و لیمونن (79/6 درصد) و در اسانس برگ نارنگی سابینن (64/37 درصد)، لینالول (60/36 درصد)، دلتا-3-کارن (42/4 درصد) و سیترونلال (81/3 درصد) بودند. ‌</div> <div style="text-align: justify;">Composition of the volatile oils of the <em>C. bigaradia</em>, <em>C. limon</em> and <em>C. delicosa</em> have been investigated. The plant materials (leaves) were collected in spring 2000 from Corta (The medicinal plants garden) near Tonecabon, North of Iran. The oils were collected by means of hydrodistilation procedure. The yields were 1.4% v/w, 1.1 % v/w and 1% v/w respectively. Subesequently the oils were analyzed by gas chromatography mass spectrometry. The main constituents of C.bigaradia were linallol (38.72%), linalyl acetare (36.52%), &alpha;-terpineol (8.68%), of <em>C. limon</em> were geranial (31.45%), neral (23.16%), &beta;-pinene (22.39%) and limonenc (6.7%) and of <em>C. deliciosa</em> were sabinene (37.64%), linallol (36.60%), &delta;-3-carene (4.42%) and citronellal (3.81%).</div> نارنج, لیموترش, نارنگی, روغن فرار, گاز کروماتوگرافی, طیف سنج جرمی Citrus bigaradia, Citrus limon, Citrus deliciosa, Volatile oil, Gas chromatography, GC Mass 25 30 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-364-1&slc_lang=fa&sid=1 M Mosaddegh محمـود مصـدق info@itmrc.org 100319475328460039615 100319475328460039615 Yes Traditional Medicine and Materia Medica Research Center (TMRC) استادیار فارماکوگنوزی، مرکز تحقیقات طب سنتی و مفردات پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی M Kamalinejad محمد کمالی‌نژاد 100319475328460039616 100319475328460039616 No Traditional Medicine and Materia Medica Research Center (TMRC) کارشناس علوم گیاهی، مرکز تحقیقات طب سنتی و مفردات پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی A Dehmaoobad Sharifabadi آناهیتا دهموبد شریف‌آبادی 100319475328460039617 100319475328460039617 No Traditional Medicine and Materia Medica Research Center (TMRC) استادیار فارماکوگنوزی، مرکز تحقیقات طب سنتی و مفردات پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی B Esfahani بهنام اصفهانی 100319475328460039618 100319475328460039618 No School of Pharmacy, Shaheed Beheshti University of Medical Sciences داروساز، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی