fa اثرات‌ عصاره‌ آبی‌ گیاه‌ زنیان‌ (<i>Trachyspermum copticum</i> L.) بر علایم‌ سندرم‌ ترک‌ در موش صحرایی نر فارماكولوژی و سم شناسی Pharmacology & Toxicology پژوهشی Research <div style="text-align: justify;">اعتیاد پدیده‌ای‌ خانمانسوز و تباهی‌ آور است‌. در حال‌ حاضر بیش‌ از 2/1 میلیون‌ نفر معتاد در ایران‌ وجود دارد. از این‌ رو درمان‌ صحیح‌ و قطعی‌ این‌ معضل‌ اجتماعی‌ باید مورد توجه‌ قرارگیرد. از سوی‌ دیگر استفاده‌ از گیاهان‌ دارویی‌ به‌ قدمت‌ عمر انسان‌ است‌ و اسناد چندین‌ هزار ساله ‌موجود در تاریخ‌ طب‌ حاوی‌ اطلاعات‌ و تجربیات‌ ارزشمند گیاه‌ درمانی‌ است‌. بر اساس‌پژوهش های‌ موجود گیاه‌ زنیان‌ با نام علمی <em>Trachyspermum copticum</em> L. دارای‌ اثرات‌ درمانی‌ متعددی ‌همانند اثرات‌ آنتی‌ سپتیک‌، کاهنده‌ کلسترول‌ خون‌، خلط‌آور و تسکین‌ دهنده‌ اسپاسم‌ است‌ اما در باور مردم‌ ایران‌ این‌ گیاه‌ در درمان‌ اعتیاد نیز استفاده‌ می‌شود. این‌ پژوهش‌ اولین‌ کار عملی‌ در جهان‌ است‌ که‌ توسط محققین‌ ایرانی‌ انجام‌ گرفته‌ و به‌ بررسی‌اثرات‌ درمانی‌ عصاره‌ آبی‌ گیاه‌ زنیان‌ می‌پردازد. پس‌ از تهیه‌ میوه‌ گیاه‌ زنیان‌ از ارتفاعات‌ 1100 متری‌ بین‌ ایذه‌ و ده‌ دز در خوزستان‌، عصاره‌ گیاه‌ در غلظت‌های‌ 20،10 و 30 درصد توسط دستگاه‌ سوکسله‌ تهیه‌ شد. بعد از آزمایش های‌ اولیه‌ پنج گروه‌ ده‌ تایی‌ موش ‌صحرایی نر با تزریق‌ مرفین‌ به صورت‌ زیر جلدی‌ (S.C.) معتاد شدند. پس‌ از حصول‌ اطمینان‌ از اعتیاد حیوانات‌، یک‌ گروه‌ به عنوان‌ شاهد، گروهی‌ تحت‌ درمان با متادون‌ و 3 گروه‌ با عصاره‌ آبی‌ گیاه‌زنیان‌ در غلظت‌های‌ 20،10 و 30 درصد درمان‌ شدند در کلیه‌ گروه های‌ مورد مطالعه‌ پس‌ از تزریق ‌نالوکسان‌ به صورت‌ تزریق داخل پریتوئن (I.P.) نشانه‌های‌ وابستگی‌ به‌ مرفین‌ که‌ به صورت‌ کاهش‌ وزن‌، اسهال‌ و پرش (Jumping) تظاهر می‌کرد، مطالعه‌ شدند. در غلظت‌ 30 درصد، به علت‌ غلظت‌ بالای‌ زنیان‌، 70 درصد از موش‌ها از بین‌ رفتند لذا این‌ گروه‌ حذف‌ شد. پس‌ از بررسی‌ داده‌ها با آزمون‌ ANOVA (یک‌ طرفه‌) و سپس‌ آزمون‌ LSD مشخص‌ گردید که ‌عصاره‌ آبی‌ گیاه‌ زنیان‌ در غلظت‌ 10 درصد با 05/0 p< می تواند همانند متادون‌ در کاهش‌ علایم‌سندرم‌ ترک‌ اثربخش‌ باشد.</div> <div style="text-align: justify;">Drug addiction is destructive misfortune. At the present time we have over 1.2 million addicted people in Iran. So, proper and definite treatment must be noticed. Using the medical plants in ancientness like human life and thousand documents in medicinal history have valuable informations and expriments in this field. According to extant investigations, <em>Trachyspermum copticum</em> has numerous effects, such as antiseptic, expectorant, Spasm relaxation and useful in cholesteralemia. But in the belief of Iranian people, this plant is used for treatment of addiction. This project is the first investigation in the world that Iranian researchers evaluated the effect of trachyspermum copticum extract in treatment of morphine dependency. After preparing the trachyspermum copticum fruit from height of the mountain in KHozestan (between izeah and dehdaz), aqueous extract at different concentration (10%, 20%, 30%) was prepared by suckcele display. After the pilot study, 5 groups (50 rats) were dependent by subcotaneus injection with morphine. After insuring the animal dependency. First group has set as a testifire. Second group was affected with methadon treatment and other groups were treated by trachyspermum copticum at different concentration (10%, 20%, 30%). In all groups after naloxane injection by intraperitoneum injection, we studies morphine dependency that manifestated like diarrhea, weight loss and jumping. At 30% concentration, seven animals were deaed for the reason high concentration of extract. Data evaluation with ANOVA and LSD test showed that trachyspermum copticum is effective like methadone therapy to decrease withdrawal syndrome signs (p<0.05).</div> زنیان‌, متادون‌, سندرم‌ ترک, موش صحرایی نر Trachyspermum copticum, Methadon, Withdrawal Syndrome, rat 15 20 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-306-2&slc_lang=fa&sid=1 H Jaffari حسین‌ جعفری 100319475328460039573 100319475328460039573 No Hematology Department, Iran Medical sciences University مربی‌ فارماکولوژی،‌ دانشگاه‌ علوم‌ پزشکی‌ قزوین‌ M Shahidi مینو شهیدی 100319475328460039574 100319475328460039574 No Pharmacology Department, Qazin Medical sciences of University مربی‌ هماتولوژی‌، دانشگاه‌ علوم پزشکی ایران، دانشجوی‌ Ph.D. هماتولوژی‌ S.R Miri سیدروح‌ اله‌ میری smmiri@Noavar.com 100319475328460039575 100319475328460039575 Yes Physiology Department, facuhty of medicine, shahed university, Tehran پزشک‌ عمومی‌، دانشگاه شاهد R Gharebaghi رضا قره‌ باغی 100319475328460039576 100319475328460039576 No Physiology Department, facuhty of medicine, shahed university, Tehran پزشک‌ عمومی‌،‌ دانشگاه‌ شاهد S Yadegari سمیرا یادگاری 100319475328460039577 100319475328460039577 No Physiology Department, facuhty of medicine, shahed university, Tehran دانشجوی‌ پزشکی‌، دانشکده‌ پزشکی،‌ دانشگاه‌ شاهد