fa بررسی ترکیبات شیمیایی اسانس برگ‌ و گل‌ دو گونه <i>Salvia syriaca</i> L. و <i>Salvia reuterana</i> Boiss. جمع‌آوری شده از منطقه بروجرد فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> جنس <em>Salvia</em> متعلق به خانواده نعناعیان (Lamiaceae) و شامل 700 تا 900 گونه در سرتاسر جهان می‌باشد. در ایران 57 گونه از این جنس شناسایی شده که تعدادی از آنها بومی می‌باشند. گیاهان متعلق به این جنس دارای خواص دارویی بوده و در طب سنتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. <strong>هدف:</strong> در این مطالعه مواد تشکیل‌دهنده موجود در اسانس حاصل از دو اندام برگ‌ و گل‌های دو گونه Salvia جمع‌آوری شده از منطقه بروجرد مورد بررسی و مقایسه قرار گرفتند. <strong>روش بررسی:</strong> دو گونه <em>Salvia syriaca</em> L. و <em>Saliva reuterana</em> Boiss. در خردادماه 1383 از منطقه بروجرد جمع‌آوری و پس از خشک کردن در سایه، از برگ‌ها و گل‌های آنها به‌طور جداگانه به روش تقطیر با آب با استفاده از دستگاه کلونجر اسانس‌گیری شد. اسانس به دست آمده با دستگاه GC/MS مورد بررسی قرار گرفت. <strong>یافته‌ها:</strong> مواد اصلی در اسانس برگ‌های <em>S. reuterana</em> شامل بتا کاریوفیلن (14/13 درصد)، اسپاتولنول (39/12 درصد) می‌باشد. ولی در برگ‌های گونه <em>S. syriaca</em> اسپاتولنول (63/18 درصد)، بورنیل استات (49/10 درصد)، آلفا کادینن (25/10 درصد) و دلتاالمن (91/7 درصد) به وفور یافت می‌شوند. همچنین مواد اصلی اسانس گل‌های <em>S. reuterana</em> شامل بتاکاریوفیلن (00/15 درصد)، ایزواسپاتولنول (75/7 درصد)، بورنیل استات (85/5 درصد) و بتاالمن (98/5 درصد) و در گل‌های گونه <em>S. syriaca</em> اسپاتولنول (39/21 درصد)، بورنیل استات (57/9 درصد)، جرماکرن‌ب (37/8 درصد)، آلفاپینن (12/6 درصد)، دلتاکادینن (75/5 درصد) و دلتاالمن (34/5 درصد) بیشترین میزان مواد را به خود اختصاص می‌دهند. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که ترکیبات موجود در اسانس برگ‌ها و گل‌های نمونه‌های مورد بررسی متفاوت بوده و حتی محل تجمع یک ماده (اسپاتولنول) در دو گونه مختلف نیز متفاوت است. ماده عمده موجود در گونه <em>S. reuterena</em> بتاکاریوفیلن و ماده عمده موجود در گونه <em>S. syriaca</em> اسپاتولنول می‌باشد. مواد عمده شناسایی شده عبارتند از: بتا کاریوفیلن، اسپاتولنول، جرماکرن‌ب، بورنیل‌استات و دلتاالمن.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> The genus Salvia, which belongs to the lamiaceae family, consist of about 700 to 900 spesies widespread throughout the word. In Iran, about 57 species are present, of which some are endemic. Plant belonging to this genus are pharmacologically active and have been used in folk medicine all around the word. <strong>Objective:</strong> The aim of the present study was to detect and compare the essential oils composition in leaves and flowers of two species of salvia collected from Borujerd. <strong>Method: </strong><em>Salvia syriaca</em> and <em>Salvia reuterana</em> was collected in May 2004 from Borujerd, Lorestan province. The essential oil of the leaves and flowers from each plants obtained by hydrodistillation by Clevenger type apparatus was analyzed by GC/MS. <strong>Results:</strong> The major components in the essential oil of the <em>S. reuterana</em> Leaves were Beta Caryophyllene (13.14 %), Spathulenol (12.39 %), and in <em>S. syrica</em> were Spathulenol (18.63 %), Bornyl Acetate (10.49 %), Alpha cadinene (10.25 %) and Delta Elemen (7.91 %). The major components in the essential oil of the <em>S. reuterana </em>flowers were Beta Caryophyllene (15 %), Isospathulenol (7.73 %), Bornyl Acetate (5.85 %), Beta Elemene (5.98 %), and in <em>S. syriaca</em> were Spathulenol (21.39 %), Bornyl Acetate (9.57 %), Germacrene B (8.37 %), Alpha Pinene (6.12 %), Delta cadinene (5.75 %) and Delta Elemen (5.34 %). <strong>Conclusion:</strong> This study indicated that the components of the essential oils from the leaves and flowers were different. Some components in flowers were present in higher amounts than in leaves. The major components were Beta Caryophyllene, Spathulenol Germacrene B, Bornyl Acetate and Delta Elemene.</div> <,i>,Salvia syriaca<,/i>,, <,i>,Salvia reuterana<,/i>,, اسانس, GC/MS, بروجرد <,i>,Salvia syriaca<,/i>,, <,i>,Salvia reuterana<,/i>,, Essential oil, GC/MS, Borujerd 15 21 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-346-1&slc_lang=fa&sid=1 H Lari Yazdi حسین لاری‌یزدی Lari yazdi_Hossein@yahoo.com 100319475328460039340 100319475328460039340 Yes Department of Biology, Eslamic AZAD University, Borujerd, Iran استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بروجرد M Goudarzi مسعود گودرزی 100319475328460039341 100319475328460039341 No Department of Biology, Eslamic AZAD University, Borujerd, Iran مربی زیست‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بروجرد D Yazdani داراب یزدانی 100319475328460039342 100319475328460039342 No Institute of Medicinal Plants, Iranian Academic Center for Education, Culture & Research, Tehran, Iran استادیار پژوهش کشاورزی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، تهران AK Chehregai عبدالکریم حقیر چهرگانی 100319475328460039343 100319475328460039343 No Department of Biology, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه بوعلی همدان