fa بررسی اثر عصاره آبی کلاله گل زعفران (<i>Crocus sativus</i> L.) بر کسب و بیان حساسیت حرکتی ناشی از مورفین در موش‌های سوری ماده فارماكولوژی و سم شناسی Pharmacology & Toxicology پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> شیوع اعتیاد به اپیوییدها در کشورما نسبتاً بالا است. این مشکل به دلیل ناشناخته بودن مکانیسم‌های بیولوژیک اعتیاد تاکنون حل نشده است. <strong>هدف: </strong>در این تحقیق اثر عصاره آبی کلاله گل زعفران (Crocus sativus L.) بر کسب و بیان حساسیت حرکتی ناشی از مورفین در موش‌های کوچک آزمایشگاهی ماده نژاد N-MARI در محدوده وزنی 25-20 گرم بررسی شد. <strong>روش بررسی:</strong> حیوانات ابتدا با استفاده از مورفین (mg/kg 5، یک‌بار در روز برای سه روز و سپس 5 روز استراحت) نسبت به آن حساسیت پیدا ‌کردند و سپس عصاره کلاله گل زعفران در روز آزمون و 30 دقیقه قبل از شروع آزمایش و یا 30 دقیقه قبل از تزریق مورفین در روزهای القای حساسیت به آنها تزریق شد. در یک آزمایش مقدماتی، دوزهای مختلف مورفین و عصاره کلاله زعفران به حیوانات تزریق شد تا اثر این داروها بر القای فعالیت حرکتی مشخص شود. <strong>یافته‌ها:</strong> آزمایش‌ها نشان داد که تجویز مورفین (mg/kg 5/0، 5 و 50) باعث افزایش حرکات حیوانات گردید. این افزایش در گروه دریافت کننده دوز (mg/kg 50) مورفین کاملاً معنی‌دار بود. تجویز عصاره کلاله زعفران (mg/kg 10، 50 و 100) نسبت به گروه سالین به ترتیب سبب افزایش و کاهش فعالیت حرکتی حیوانات گردید. تجویز عصاره کلاله گل زعفران در دوزهای گفته شده و 30 دقیقه قبل از تجویز دوز موثر مورفین سبب کاهش فعالیت حرکتی حیوانات گردید. تجویز مورفین (mg/kg 5، یک‌بار در روز) به حیوانات در سه روز متوالی و سپس پنج روز استراحت سبب القای حساسیت به مورفین در این حیوانات شد به نحوی که تجویز دوز بی‌اثر مورفین (mg/kg 5/0) در این حیوانات سبب القای پاسخ شدید حرکتی شد. همچنین، تجویز عصاره (mg/kg 10، 50 و 100) قبل از تجویز مورفین (mg/kg 5) در روزهای القای حساسیت، سبب کاهش معنی‌دار کسب حساسیت به مورفین در دوزهای mg/kg 10 و 100 گردید. تجویز عصاره کلاله گل زعفران در دوزهای فوق در روز آزمون نیز بیان حساسیت به مورفین را در دوزهای mg/kg 10 و 50 کاهش داد. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> از این آزمایش‌ها استنباط می‌شود که عصاره کلاله گل زعفران دارای اثر کاهنده بر کسب و بیان حساسیت رفتاری به مورفین است و همچنین اثر مورفین را در القای فعالیت حرکتی در موش‌های کوچک آزمایشگاهی ماده از بین می‌برد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> The prevalance of opioid addiction is releativly high in Iran. Since the mechanism (s) of opioid addiction are not clear, this social problem is still remained unresolved. In the present study, the effects of water extract of <em>Crocus sativus</em> on the acquisition and expression of morphine-induced behavioral sensitization in female N-MARI mice (20-25 g) are investigated. <strong>Methods:</strong> Sensitization was induced by single injection of morphine (5 mg/kg) for three consecutive days followed by five days resting. On the 9th day of the experiments, the sensitization was assessed in animals by a single injection of very low dose of morphine (0.5 mg/kg). The extract of the <em>C. sativus</em> was administered during or after induction of morphine sensitization. Then, the sensitization were tested in the animals. In order to evaluate the effects of the drugs on locomotor activity, morphine and the extract were administered to the animal in a pilot study. <strong>Results:</strong> Our findings show that administration of morphine (0.5, 5 and 50 mg/kg), induced a significant activity in animals. The increament was significant for the dose 50 mg/kg of morphine. On the other hand, administration of the plant extract (10, 50 and 100 mg/kg) also produced a significant hyperactivity and hypoactivity in the animals. Preadministration of the animals by extract (10, 50 and 100 mg/kg, i.p.) reduced morphine effects. Injection of the same extract (10, 50 and 100 mg/kg) 30 min before the morphine (5 mg/kg) administration in the traning days, caused a significant decrease in locomotor activity in animals, i.e. reduced the acquisition of morphine-induced behavioral sensitization. Injection of the plant extract (10, 50 and 100 mg/kg) in the test day, 30 min before morphine (0.5 mg/kg) administration also reduced the locomotor activity in the animals, i.e. reduced the expression of morphine-induced behavioral sensitization. <strong>Conclusion:</strong> It can be concluded that the extract of <em>C. sativus</em> may inhibit morphine-induced hyperactivity and also acquisition and expression of morphine-induced behavioral sensitization in female mice which could be also usefull in human.</div> مورفین, حساسیت رفتاری, موش کوچک آزمایشگاهی, زعفران Morphine, Behavioral Sensitization, Mouse, Crocus sativus 26 35 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-160-3&slc_lang=fa&sid=1 H Sahraei هدایت صحرایی h.sahraei@bmsu.ac.ir 100319475328460039064 100319475328460039064 Yes Department of Physiology and Biophysics and Behavioral Sciences Research Center, Baqiyatallah (a.s.) University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، گروه فیزیولوژی، مرکز تحقیقات علوم رفتاری و مرکز تحقیقات بهداشت نظامی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله (عج) J Shams جمال شمس 100319475328460039065 100319475328460039065 No Department of Phsychology, School of Medicine and Neuroscience Research Center, Shaheed Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده پزشکی و مرکز تحقیقات علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی S Marjani صدیقه مرجانی 100319475328460039066 100319475328460039066 No Department of Physiology, School of Medicine, Shaheed Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده پزشکی و مرکز تحقیقات علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی S Molavi صفیه مولوی 100319475328460039067 100319475328460039067 No Department of Physiology, School of Medicine, Shaheed Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran پزشک، گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی M Kamalinejad محمد کمالی‌نژاد 100319475328460039068 100319475328460039068 No Department of Pharmacognosy, School of Pharmacy, Shaheed Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran مربی، گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی