fa اثر سطوح مختلف زئولیت بر رشد و میزان ژل تولیدی در گیاه دارویی آلوئه‌ورا (<i>Aloe vera</i> L.) در شرایط مختلف آبیاری كشاورزی و اتنوبوتانی Agriculture & Ethnobotany پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> آلوئه‌ورا به واسطه اثرات دارویی متعدد و همچنین کاربرد آن در زمینه&lrm;های مختلف غذایی، آرایشی و بهداشتی از دیرباز توجه محققان را به خود معطوف داشته است. <strong>هدف:</strong> این تحقیق به منظور ارزیابی سطوح مختلف زئولیت و شرایط مختلف آبیاری بر رشد رویشی و تغییرات کمی و کیفی ژل در گیاه آلوئه‌ورا انجام گرفت. <strong>روش بررسی:</strong> این آزمایش به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک&lrm;های کامل تصادفی با اعمال 4 سطح زئولیت 0، 11، 22 و 44 گرم در 5 کیلوگرم خاک گلدان و اعمال 3 سطح آبیاری به صورت آبیاری هفته&lrm;ای یک بار، دو هفته یک بار و سه هفته یک بار، در 3 تکرار انجام شد. بعد از گذشت 5 ماه صفات مورفولوژیکی، میزان آلوئین برگ و ویتامین C موجود در ژل مورد سنجش قرار گرفت. <strong>نتایج:</strong> در بررسی اثرات اصلی و متقابل کاربرد زئولیت و اعمال تیمارهای مختلف آبیاری، صفات مورفولوژیکی ‌مختلف مانند ارتفاع گیاه، تعداد برگ، وزن تر برگ، ضخامت برگ، وزن ژل، نسبت وزن ژل به وزن برگ، بهترین نتایج را با کاربرد 22 گرم زئولیت در 5 کیلوگرم خاک گلدان و آبیاری 3 هفته یک بار نشان دادند. بیشترین میزان ماده مؤثره آلوئین در تیمار اثرات متقابل 44 گرم زئولیت در 5 کیلوگرم خاک گلدان و آبیاری هفته‌ای یک بار حاصل شد و بالاترین میزان ویتامین C با کاربرد 44 گرم زئولیت در 5 کیلوگرم خاک گلدان و آبیاری 2 هفته یک بار حاصل شد. <strong>نتیجه&lrm;گیری:</strong> به طور کلی نتایج نشان داد زئولیت نقش مؤثری در بهبود رشد رویشی و افزایش متابولیت&lrm;های ثانویه در گیاه آلوئه‌ورا در شرایط مختلف آبیاری داراست.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Researchers&#39; attention has been focused on <em>Aloe vera</em> for a long time due to the numerous medicinal effects of this plant and its application in various fields of food, cosmetic and hygienic industries. <strong>Objective:</strong> This study was conducted to evaluate the different levels of Zeolite and irrigation conditions on vegetative growth and quantitative and qualitative changes in plant gel. <strong>Methods:</strong> It is based on a factorial randomized complete block design with 4 levels of Zeolite in soil and 3 levels of irrigation, in 3 replications. After 5 months, morphological traits were measured. Also the amount of aloin in leaf and vitamin C in the gel were measured. <strong>Results:</strong> The best results of morphological traits were obtained with 22 g Zeolite treatment in 5 kg pots of soil and 21 days irrigation. The highest amount of aloin was observed in 44 g Zeolite treatment in 5 kg pots of soil with 7 days irrigation. The highest amount of vitamin C was obtained in 44 g Zeolite treatment in 5 kg pots of soil with 14 days irrigation. <strong>Conclusion:</strong> The overall results showed that zeolite plays an important role in promoting growth and increasing secondary metabolites in plant <em>Aloe vera</em> under different irrigation.</div> آلوئه‌ورا, آبیاری, آلوئین, زئولیت, ویتامین C Aloe vera L., Aloin, Irrigation, Vitamin C, Zeolite 72 81 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-77-1&slc_lang=fa&sid=1 S Yari سارا یاری 100319475328460042000 100319475328460042000 No Islamic Azad University, Science and Research Branch دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران F Khalighi-Sigaroodi فرحناز خلیقی سیگارودی 100319475328460042001 100319475328460042001 No Pharmacognosy & Pharmaceutics Department of Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR گروه فارماکوگنوزی و داروسازی مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی P Moradi پژمان مرادی Pjmoradi@yahoo.com 100319475328460042002 100319475328460042002 Yes Department of Horticultural Sciences, Saveh Branch Islamic Azad University گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه