fa بررسی صفات مرفولوژیکی و انباشت انواع فلاونولیگنان‌ها در گیاه خارمریم کشت شده و بومی ایران فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> گیاه خارمریم (<em>Silybum marianum</em> (L.) Gaertn) از دیرباز در درمان بیماری‌های کبدی استفاده می&rlm;شده و میوه‌های فندقه این گیاه حاوی گروهی از ترکیبات فلاونوییدی است که به عنوان آنتی&rlm;اکسیدانت کبد را محافظت می‌کنند و سیلی‌مارین نامیده می&rlm;شوند. متابولیت‌های ثانویه دارای نقش&rlm;های حیاتی در اکوفیزیولوژی گیاهان بوده و در اثر تغییر عوامل محیطی از نظر کمی و کیفی تغییر می‌نمایند. بنابراین بایستی با تحقیقات مناسب و با استفاده از وسایل دقیق وکنترل شده اقدام به شناسایی عوامل مذکور نمود. <strong>هدف:</strong> از آنجا که عوامل محیطی تاثیر بسیار عمده&rlm;ای بر کیفیت و کمیت متابولیت‌&rlm;های ثانویه تولید شده توسط گیاهان دارند و به منظور شناخت عوامل موثر در تولید این متابولیت‌&rlm;ها و کاربرد این اطلاعات در زمینه فیزیولوژی گیاهی بررسی این متابولیت‌&rlm;ها در نمونه&rlm;های بومی جمع‌آوری شده و کشت شده در شرایط کنترل شده صورت گرفت. <strong>روش بررسی:</strong> دانه‌های این گیاه از نقاط مختلف کشور (شمال، غرب و جنوب غرب) جمع‌‌آوری شد و به همراه دانه‌های با منشا مجارستان در گل‌خانه کشت داده شدند. ویژگی‌های رویشی و فیزیولوژیکی در طی رشد بررسی شدند. سپس مقدار کمی و کیفی ترکیبات فلاونوییدی پس از استخراج از دانه‌های حاصله به روش HPLC بررسی شد. <strong>نتایج:</strong> سیلی‌بین ترکیب اصلی تشکیل‌دهنده سیلی‌مارین است و مقدار تجمع این ترکیبات در نمونه‌های جمع‌آوری شده از مناطق ایران بسیار بالاتر از نمونه‌های کشت شده در گل‌خانه است. به گونه‌ای که بالاترین مقدار تجمع سیلی‌مارین در دانه‌های مناطق برازجان، رودبارک و مجار بود که در هر دو شرایط کشت مقدار تجمع سیلی‌مارین در آن‌ها بالا بود. رابطه مثبت و معنی‌دار بین طول ساقه اصلی با قطر کپه اصلی در هر گیاه، تعداد شاخه‌های فرعی، تعداد کپه در هر گیاه و وزن هزار دانه با مقدار سیلی‌مارین استخراج شده وجود دارد.<strong> نتیجه‌گیری: </strong>بر پایه تحقیقات انجام شده عوامل محیطی محل رویش گیاه خار مریم ضمن تاثیر بر و ویژگی‌های رویشی بر مقدار کمی و کیفی ترکیبات فلاونولیگنانی نیز تاثیر می‌گذارند.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> <em>Silybum marianum</em> (L.) Gaertn. has been used for centuries as an herbal medicine for treatment of liver disease. Fruits of <em>S. marianum</em> contain silymarin, which is composed of the flavonolignans, silybin, isosilybin, silydianin and silychristin. <strong>Objective:</strong> The aim of this research was to investigate the effects of environmental conditions on silymarin content and morphological characteristic of <em>S. marianum</em>. <strong>Method:</strong> The dried fruits of <em>S. marianum</em> were collected from 13 area of Iran and cultivated at greenhouse conditions. Morphological characteristic were studied and silymarin content analyzed by HPLC. <strong>Results:</strong> The results showed that silybin is the main component of silymarin and was affected by environmental conditions. <strong>Conclusion:</strong> The amount of silymarin was very different in cultivated and endemic plants in comparison with together. The silymarin content had a significant positive correlation with seed yield/plant, stem diameter and number of capsules/plant.</div> خارمریم, سیلی‌مارین, سیلی‌بین, تنوع Silybum marianum (L.) Gaertn, Silymarin, Silybin, Variability 77 90 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-74-8&slc_lang=fa&sid=1 T Hasanloo طاهره حسنلو thasanloo@abrii.ac.ir 100319475328460039019 100319475328460039019 Yes Department of Physiology and Proteomics, Agricultural Biotechnology Research Institute of Iran, Karaj, Iran 1- استادیار پژوهشی، گروه فیزیولوژی و پروتئومیکس، موسسه تحقیقات بیوتکنولوژی کشاورزی کرج RA Khavari Nejad رمضانعلی خاوری‌نژاد 100319475328460039020 100319475328460039020 No Department of Biology, Faculty of Science, Teacher Training University, Tehran, Iran 2- استاد، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تربیت معلم تهران E Majidi اسلام مجیدی 100319475328460039021 100319475328460039021 No Department of Physiology and Proteomics, Agricultural Biotechnology Research Institute of Iran, Karaj, Iran 3- استاد پژوهشی، گروه فیزیولوژی و پروتئومیکس، موسسه تحقیقات بیوتکنولوژی کشاورزی کرج