fa بررسی مقایسه‌ای و افتراقی گونه‌های گل ساعتی (<i>Passiflora incarnate</i> L. و <i>Passiflora caerulea</i> L.) در گیاه خام و فراورده‌های مرتبط فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> جنس پاسیفلورا شامل گونه‌های متعددی است اما تنها دو گونه <em>P. incarnata</em>&nbsp; و <em>P. caerulea</em> در ایران به صورت کاشته شده وجود دارند. تحقیقات فارماکولوژیک و بالینی زیادی روی اثرات درمانی این گیاهان صورت گرفته است اما در میان گونه‌های مختلف تنها گونه <em>P. incarnata</em> به عنوان گونه رسمی برای استفاده در فرمولاسیون‌های دارویی تایید شده است که عمدتاً در درمان اضطراب و بی‌خوابی به کار می‌رود. این دو گونه از نظر خصوصیات گیاه‌شناسی شباهت زیادی به هم دارند که با روش‌های معمول گیاه‌شناسی از هم قابل افتراق نیستند. <strong>هدف:</strong> هدف از این بررسی، تشخیص افتراقی دو گونه <em>P. incarnata</em> و <em>P. caerulea</em> در گیاه خام و فراورده‌های دارویی مرتبط است. <strong>روش بررسی:</strong> در این تحقیق سرشاخه‌های هوایی دو گیاه به روش خرده‌نگاری با یکدیگر مقایسه شدند. هم‌چنین میزان خاکستر تام، خاکستر نامحلول در اسید و نیز میزان فلاونوییدهای تام آن‌ها بر اساس هایپروزید سنجیده شد. الگوی فلاونوییدهای دو گیاه به روش TLC و الگوی ترکیبات عصاره اتانولی دو گیاه و نیز فراورده‌های دارویی قرص و قطره پاسی‌پی شرکت ایران داروک، عصاره خشک و قطره پاسی فلورا شرکت Vogel و قطره پاسی فلورا شرکت Curarina به روش HPLC بررسی و مقایسه شدند. <strong>نتایج:</strong> دو گیاه <em>P. incarnata</em> و <em>P. caerulea</em> از نظر میزان خاکستر تام، خاکستر نامحلول در اسید و فلاونوییدهای تام تفاوت زیادی با هم ندارند ولی تراکم و شکل روزنه‌ها، میزان کرک‌های روی اپیدرم تحتانی و نوع آوند در آن‌ها کاملاًٌ متفاوت است. الگوی کروماتوگرام‌های HPLC و TLC دو گیاه نیز تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> اندام‌های هوایی دو گیاه به روش خرده‌نگاری قابل تشخیص از یکدیگر هستند. هم‌چنین عصاره‌های حاصل از این ‌دو گونه (به صورت مستقیم یا به کار رفته در فرمولاسیون‌های دارویی) را می‌توان با روش HPLC و یا TLC از یکدیگر تشخیص داد؛ البته این دو روش بسیار کارا بوده و نیاز به آماده‌سازی نمونه طی مراحل پیچیده ندارند.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background: </strong><em>Passiflora</em> has several species that two of them named <em>P. incarnata</em> and <em>P. caerulea</em> are cultivated in Iran. Many investigations have been carried out on therapeutic effects of the genus but only <em>P. incarnata</em> is approved for use in pharmaceutical dosage forms for anxiety and insomnia. <strong>Objective:</strong> The purpose of this study is differential determination of <em>P. incarnata</em> and <em>P. caerulea</em> in medicinal plants and related herbal drugs. <strong>Method: </strong>In this investigation, microscopic properties, total ash, acid-insoluble ash and total flavonoids calculated as hyperoside of <em>P. incarnata</em> and <em>P. caerulea</em> were determined. In addition, TLC chromatogram regarding flavonoids and HPLC chromatograms of <em>P. incarnata</em> and <em>P. caerulea</em> ethanol extract, Passipay tablet and drop (Iran Darouk Co.), Passiflora drop and dry extract (Vogel Co.) and Passiflora drop (Curarina Co.) were also compared. <strong>Results:</strong> No significant difference between total ash, acid-insoluble ash and total flavonoids in two species were found. But they were very different in microscopic properties. TLC and HPLC chromatograms are very different as well. <strong>Conclusion:</strong> The aerial parts of the two plant species can be well distinguished by microscopic method. The plant extract either itself or in pharmaceutical dosage forms, can be determined by HPLC or TLC methods. Since sample preparation is very simple and doesn&rsquo;t require complex procedures, the above-mentioned methods seem to be efficient.</div> Passiflora incarnate, Passiflora caerulea, HPLC, TLC. تشخیص افتراقی Passiflora incarnate, Passiflora caerulea, HPLC, TLC, Differential identification 65 71 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-186-6&slc_lang=fa&sid=1 H Hajimehdipoor هما حاجی‌مهدی‌پور 100319475328460038955 100319475328460038955 No Department of Herbal Drugs, Food and Drug Laboratory Research Center, Tehran, Iran استادیار، بخش داروهای گیاهی، مرکز تحقیقات آزمایشگاهی غذا و دارو Sh Rezazadeh شمسعلی رضازاده Shrezazadeh@yahoo.com 100319475328460038956 100319475328460038956 Yes Department of Pharmacognosy and Pharmaceutics, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Tehran, Iran استادیار، گروه فارماکوگنوزی و داروسازی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی A Hadjiakhoondi عباس حاجی‌آخوندی 100319475328460038957 100319475328460038957 No Department of Pharmacognosy, Faculty of Pharmacy and Medicinal Plant Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران و مرکز تحقیقات گیاهان دارویی M Pirali Hamedani مرتضی پیرعلی‌همدانی 100319475328460038958 100319475328460038958 No Department of Medicinal Chemistry, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences and Food and Drug Laboratory Research Center, Tehran, Iran دانشیار، گروه شیمی‌دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران و مرکز تحقیقات آزمایشگاهی غذا و دارو A Rezaee افسانه رضایی 100319475328460038959 100319475328460038959 No Iran Darouk Company, Tehran, Iran کارشناس، شرکت ایران داروک H Zahedi حمیرا زاهدی 100319475328460038960 100319475328460038960 No Department of Herbal Drugs, Food and Drug Laboratory Research Center, Tehran, Iran دکتر داروساز، بخش داروهای گیاهی، مرکز تحقیقات آزمایشگاهی غذا و دارو N Kalantari Khandani نیلوفر کلانتری‌خاندانی 100319475328460038961 100319475328460038961 No Department of Herbal Drugs, Food and Drug Laboratory Research Center, Tehran, Iran کارشناس، بخش داروهای گیاهی، مرکز تحقیقات آزمایشگاهی غذا و دارو