fa مطالعه اثر ضدمیکروبی روغن فرار کاکوتی کوهی بر باکتری‌های مولد فساد و بیماری‌زای مواد غذایی فارماكولوژی و سم شناسی Pharmacology & Toxicology پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> کاکوتی‌ کوهی گیاهی متعلق به خانواده نعناعیان است که در اکثر مناطق ایران می‌روید. این گیاه در ماست و سایر فرآورده‌های لبنی به عنوان افزودنی استفاده می‌شود، اما تحقیقات اندکی در زمینه فعالیت ضدمیکروبی گیاه کاکوتی‌کوهی بر باکتری‌های مولد فساد و بیماری‌زای مواد غذایی وجود دارد. <strong>هدف:</strong> در این پژوهش اثر ضدمیکروبی اسانس کاکوتی‌کوهی بر باکتری‌های مولد فساد و بیماری‌زای مواد غذایی بررسی شد و حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC) و میکروب‌کشی (MBC) آن تعیین گردید. <strong>روش ‌بررسی:</strong> اثر مهارکنندگی و باکتری‌کشی اسانس کاکوتی‌کوهی بر شش باکتری گرم منفی (انتروباکتر آئروژنز، اشرشیاکلی، کلبسیلا نومونیا، سالمونلا انتریتیدیس، سودوموناس آئروژینوزا و شیگلا دیزنتری) و سه باکتری گرم مثبت (باسیلوس سرئوس، استافیلوکوکوس اورئوس و لیستریا مونوسایتوژنز) آزمایش شد. حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC) به روش رقت لوله‌ای تعیین شد و حداقل غلظتی که کدورتی در آن مشاهده نشد و تعداد کلونی‌ در آن پس از کشت در محیط نوترینت آگار صفر بود به عنوان حداقل غلظت میکروب‌کشی (MBC) برای هر باکتری در نظر گرفته شد. <strong>نتایج:</strong> رشد همه باکتری‌های مورد آزمایش به جز سودوموناس آئروژینوزا و شیگلا دیزنتری بوسیله اسانس کاکوتی‌کوهی مهار شد. حداقل غلظت مهارکنندگی و میکروب‌کشی این اسانس برای باکتری‌های گرم منفی انتروباکتر آئروژنز، اشرشیاکلی، کلبسیلا نومونیا و سالمونلا انتریتیدیس به ترتیب250، 500، 125 و g/l&mu; 250 بود. حداقل غلظت مهارکنندگی برای باکتری‌های گرم مثبت لیستریا مونوسایتوژنز و استافیلوکوکوس اورئوس g/l&mu; 125 و برای باسیلوس سرئوس g/l&mu; 1000 بود. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج نشان داد که اسانس کاکوتی ‌کوهی بر باکتری‌های مولد فساد و بیماری‌زای مواد غذایی اثر مهاری و کشندگی دارد. طبق نتایج این بررسی اسانس کاکوتی ‌کوهی به عنوان یک ترکیب نگهدارنده و طعم‌دهنده طبیعی در فرآورده‌های غذایی قابل استفاده است.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> The genus <em>Ziziphora clinopodioides</em> Lam. (Lamiaceae) are grown in most part of Iran. This plant has been used as an additive in yoghurt and other dairy products, but there is little study about antimicrobial activity of <em>Ziziphora clinopodioides</em> on food spoilage and pathogenic bacteria. <strong>Objective:</strong> The main goal of this study was to evaluate the antimicrobial activity of the essential oil of <em>Ziziphora clinopodioides</em> against some food spoilage and pathogenic bacteria and determine Minimum inhibitory concentration (MIC) and minimum bactericidal concentration (MBC). <strong>Method:</strong> Essential oil of Ziziphora (<em>Ziziphora clinopodioides</em> L.) was tested for itُ s growth inhibitory and bactericidal effect on 6 Gram-negetive (<em>Enterobacter aerogenes, Escherichia coil, Klebsiella pneumoniae, Salmonella enteritidis,</em> <em>Pseudomonas aeroginosa </em>and <em>Shigella dysenteria</em>) and 3 Gram-positive species (<em>Listeria monocytogenes</em>,<em> Staphylococcus aureus </em>and<em> Bacillus cereus</em>). Minimum inhibitory concentration (MIC) was determined using dilution method and minimum bactericidal concentration (MBC) was taken from the concentration of the lowest dosed test tube showing no growth on subcultured. <strong>Result:</strong> All test organism were inhibited by <em>Ziziphora clinopodioides</em> L. except <em>Pseudomonas aeroginosa</em> and <em>Shigella dysenteria</em>. The MIC and MBC for Gram-negetive bacteria, including <em>Enterobacter aerogenes</em>, <em>Escherichia coil</em>, <em>Klebsiella pneumoniae</em> and <em>Salmonella enteritidis</em> were 250, 500, 125 and 250 &mu;g/ml respctivily. The MIC for Gram-negetive bacteria, including <em>Listeria monocytogenes</em>, <em>Staphylococcus aureus</em> and <em>Bacillus cereus</em> were 125, 1000, 125 &mu;g/ml respctivily. <strong>Conclusion:</strong> It is concluded that essential oil of ziziphora has antimicrobial activity on food spoilage and pathogenic bacteria. According to the results of this study, It is applicable to use essential oil of Ziziphora as the natural preservatives and flavoring agents in food products.</div> اسانس کاکوتی ‌کوهی, باکتری‌های مولد فساد و بیماری‌زای مواد غذایی, اثر ضدمیکروبی, MIC, MBC Essential oil of Ziziphora clinopodioides, Food spoilage and pathogenic bacteria, Antimicrobial activity, MIC, MBC 46 51 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-305-1&slc_lang=fa&sid=1 M Mehraban Sangatash معصومه مهربان سنگ‌آتش mehraban@acecr.ac.ir 100319475328460038943 100319475328460038943 Yes Food Quality and Safety Research group, ACECR- Mashhad Branch, Mashhad, Iran مربی پژوهشی، گروه پژوهشی کیفیت و ایمنی مواد غذایی، جهاددانشگاهی واحد مشهد R Karazhyan رضا کاراژیان 100319475328460038944 100319475328460038944 No Food Technology Lab., ACECR- Mashad Branch, Mashhad, Iran کارشناس ارشد، گروه علوم و صنایع غذایی، جهاددانشگاهی واحد مشهد S Beiraghi Toosi شهرام بیرقی طوسی 100319475328460038945 100319475328460038945 No Food Processing Research Group, ACECR- Mashad Branch, Mashhad, Iran مربی پژوهشی، گروه پژوهشی فرآوری مواد غذایی، جهاددانشگاهی واحد مشهد