fa بررسی ترکیبات شیمیایی و اثر ضدباکتریایی اسانس چهار گونه از گیاهان دارویی استان لرستان فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <p style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> افزایش روز افزون مقاومت آنتی‌بیوتیک‌ها و عوارض جانبی آنها و استفاده بیش از حد نگهدارنده‌های غذایی شیمیایی که بعضی مشکوک به سرطان‌زایی هستند توجه به عصاره و داروهای گیاهی و مواد ضدمیکروبی طبیعی را بیشتر نموده است. در این پژوهش اثرات آنتی‌باکتریال اسانس آویشن خرم‌آباد و الیگودرز، کنگر و برگ زعفران را بر روی تعدادی از باکتری‌های استاندارد گرم منفی و مثبت ارزیابی و ترکیبات شیمیایی اسانس دو گونه آویشن را تجزیه و مقایسه کردیم.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>مواد و روش‌ها:</strong> اسانس‌ها در دستگاه کلونجر Clevenger تقطیر و طی مراحلی در هگزان و PBS حل و استفاده گردیدند. ترکیبات شیمیایی اسانس آویشن با دستگاه GC/MS تجزیه و شناسایی شدند. مواد با آزمایش دیسک دیفیوژن و تعیین حداقل غلظت مهار کنندگی ( MlC ) بروش برات میکرودایلوشن مورد آزمایش قرار گرفته سپس حداقل غلظت‌کشندگی آنها ( MBC ) نیز معین گردید.</p> <div style="text-align: justify;"><strong>یافته‌ها:</strong> پانزده ترکیب در اسانس الیگودرز و بیست و هفت ترکیب در اسانس آویشن خرم‌آباد شناسایی شد. مهم‌ترین ترکیب‌ها تیمول و کارواکرول بودند که به ترتیب در اسانس آویشن الیگودرز 66‌ درصد و 5/7 درصد و در اسانس آویشن خرم‌آباد 10 درصد و 25 درصد بودند. اثر آنتی‌باکتریال در دو اسانس آویشن بر باکتری‌های گرم مثبت و استاف ارئوس و باسیلوس سرئوس و بر اشرشیاکلی و سودوموناس ائروژنیوزا مشاهده گردید. اسانس برگ کنگر بر استاف اپیدرمیدیس و برگ زعفران بر استاف ارئوس اثر باکتریواستاتیک داشتند. با توجه به اثرات آنتی‌باکتریال از طرفی و بالا بودن غلظت تیمول و پایین بودن غلظت کارواکرول در اسانس آویشن الیگودرز از طرف دیگر می‌توان از این اسانس در هنگامی که از اثر سوزاننده و التهابی کارواکرول پرهیز می‌شود استفاده نمود. بنابراین می‌توان به کاربرد بعضی از اسانس‌های مورد مطالعه در صنایع دارویی بهداشتی و غذایی امیدوار بود.</div> <p style="text-align: justify;"><strong>Background: </strong>There is an increasing report of bacterial resistance to antibiotics in the world. Also side effects of chemical food preservatives suspected to be carcinogenic have drawn attention towards application of herbal medicine and natural substitutions. In this study, antibacterial activities of essential oils from four medicinal plants and chemical compositions of essential oils from <i>Thymus</i> (T.)<i> eriocalyx </i>and <i>T. persicus</i> of Lorestan were examined.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Materials and Methods:</strong> Flowers and leaves from<i> T. persicus, T. eriocalyx, Crocus sativus </i>and <i>Gundelia tolurntortel </i>L. were collected freshly. Essential oils were prepared in Clevenger apparatus and analyzed by GC/MS. Antibacterial activities were examined by disk diffusion and broth microdillution technique, using standard (ATCC) gram positive and negative bacteria and standard (Muller Hinton agar and broth or Isosensitest agar) media in order to determine Minimum Inhibitory (MIC) or Bactericidal (MBC) concentration.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Results:</strong> Twenty seven compounds in essential oils from <i>T. Eriocalyx</i> and fifteen in <i>T. persicus</i> were identified. The major compounds were Thymol and Crvacrol which constitute %66 and % 7.5 respectively in essential oils from <i>T. erocalyx</i> and %10 and %25 in <i>T. persicus. </i>Strong antibacterial activities were observed against both gram positive and negative bacteria including <i>S. aureous</i> and <i>P. aeroginosa</i> by <i>T. eriocalyx</i> and <i>T. persicus</i>. Essential oils from <i>T. persicus</i> produced MIC =MBC= 10 /ml against <i>P. aeroginosa</i> which is significant. Essential oils of leaves from<i> Gundela tourntore</i>l and <i>Crocus sativus</i> showed antibacterial activities against some gram positive bacteria.</p> <div style="text-align: justify;"><strong>Conclussion:</strong> Significant antibacterial activities were observed in species examined from Thymus essential oils. Given the fact that <i>T. eriocalyx</i> is rich in thymol but low in carvacrol, application of this oils in medicine and food preservatives would avoid inflammatory effect of carvacrol and provide good prospects for further application of this popular plant.</div> گیاهان دارویی, اسانس روغنی, آویشن, آنتی‌باکتریال Antibacterial, Medicinal Plants, Essential oils 45 52 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-424-1&slc_lang=fa&sid=1 GR Talei غلامرضا طالعی rezatalei@hotmail.com 100319475328460039050 100319475328460039050 Yes Department of Microbiology, Lorestan University of Medical Sciences گروه میکروبشناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان MH Meshkatalsadat محمدهادی مشکوه‌السادات 100319475328460039051 100319475328460039051 No Department of Chemistry, Lorestan University, Khoramabad گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان Z Mosavi زهرا موسوی 100319475328460039052 100319475328460039052 No Laboratory of Food stuff, Department of Health, Lorestan University of Medical Sciences آزمایشگاه مواد غذایی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان