fa بررسی مواد متشکله موجود در اسانس و اثرات ضدمیکروبی اسانس و عصاره‌های مختلف گیاه <i>Allium jesdianum</i> Boiss. & Buhse فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <p style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> گیاه <i>Allium jesdianum</i> گیاهی است متعلق به تیره لاله <u>[1]</u> که در مناطق غرب و جنوب غرب ایران به صورت وحشی می‌روید و در این مناطق دارای استفاده‌های متعدد غذایی و دارویی است.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>هدف:</strong> شناسایی مواد تشکیل‌دهنده اسانس گیاه <i>A. jesdianum </i>و بررسی اثرات ضدمیکروبی اسانس و عصاره‌های مختلف این گیاه.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>روش بررسی:</strong> گیاه مذکور از ارتفاعات شهرستان خرم‌آباد در فرورین ماه 81 در مرحله گل‌دهی جمع‌آوری گردید و با روش Hydrodistillation مورد اسانس‌گیری قرار گرفت . مواد متشکله اسانس با استفاده از دستگاه GC و GC/MS مورد آنالیز قرار گرفت. در شناسایی تشکیل‌دهنده‌های اسانس از اندیس بازداری ترکیبات استفاده شد . در اثرات ضد‌میکروبی اسانس و عصاره‌های آبی، اتانولی، اتری و متانولی گیاه بررسی شده، از روش حفر چاهک و اندازه‌گیری قطر هاله بازدارندگی رشد و همچنین آنتی‌بیوتیک جنتامایسین برای مقایسه اثرات ضد‌میکروبی استفاده شد.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>نتایج:</strong> راندمان اسانس در این گیاه w/w 1/0 درصد بود. عمده‌ترین ترکیبات موجود در این اسانس عبارتند از: هگزا دکانوییک اسید (03/19 درصد)، دی سولفیدمتیل &ndash; 1 &ndash; اتیل (25/9 درصد)، تری‌سولفید دی‌متیل (34/22 درصد)، فیتول (82/12 درصد)، پنتاکوسان (03/8 درصد) و کورزرن (62/7 درصد). نتایج بررسی اثرات ضدمیکروبی نشان داد که اثرات بازدارندگی رشد عصاره‌ها به ویژه عصاره‌های اتانولی بیش از اسانس‌ها است، همچنین عصاره‌های آبی این گیاه تقریباً فاقد اثرات آنتی‌باکتریال است.</p> <div style="text-align: justify;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> شناسایی مواد متشکله اسانس گونه مورد بررسی نشان داد که اسانس این گیاه همانند اغلب گونه‌های جنس <i>Allium </i>عمدتا از ترکیبات سولفیدی تشکیل یافته است و اثرات ضدمیکروبی اسانس و عصاره‌های مختلف این گیاه احتمالاً به دلیل حضور همین ترکیبات است.</div> <hr size="1" width="33%" > <p style="text-align: justify;">&nbsp; <u>[1]</u> Liliaceae</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> <em>Allium jesdianum</em> Boiss. belongs to Liliaceae family, which grows widly in west and northwest of Iran and has nutritive and medicine uses in the regions.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Objective:</strong> Identification of chemical composition and antibacterial activity of the essential oil and different extracts of <em>Allium jesdianum</em>.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Methods:</strong> The aerial parts were collected in flowering stage. The essentail oil from aerial parts, which was obtained by Hydrodistillation, was subjected to GC and GC/MS. The antibacterial effects of essential oil and aqueous, methanolic and ethanolic extracts of <em>Allium jesdianum</em> were studied by digging hole and measuring diameter of grows inhibiting ring and Gentamicine antibiotic was used for comparison.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Results:</strong> The yield of essential oil obtained by hydrodistillation from dried plant material was 0.1% w/w. The major components were found to be: Trisulfide dimethyl (22.34%), Hexadecanoic acid (19.03%), Phytol (12.82%), Disulfide methyl-1-(methylthio) ethyl (9.25%), Pentacosane (8.03%), Curzerene (7.62%). The study of antibacterial activity showed that the ethanolic extracts have stronger antibacterial effects compared with essential oil and other extracts.</p> <div style="text-align: justify;"><strong>Discussion: </strong>In conclusion, the data reported in our study showed that the sulfide compounds represented the most abundant compounds as the other <em>Allium</em> species. The antibacterial activity of oil and extracts of <em>A. jesdianum</em> can be attributed of sulfide and terpenoides compounds.</div> اسانس, اثرات ضدمیکروبی, Allium jesdianum, عصاره, Trisulfide dimethyl Allium jesdianum, Essential oil, Extracts, Trisulfide dimethyl, Hexadecanoic acid 39 44 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-272-3&slc_lang=fa&sid=1 H Amiri حمزه امیری Amiri_h_lu@yahoo.com 100319475328460039049 100319475328460039049 Yes Department of Biology, Lorestan University. Lorestan گروه زیست‌شناسی، دانشگاه لرستان