fa بررسی اثرات سمیت سلولی دو گونه گیاهی از جنس گل ابریشم (<i>Caesalpinia</i>) فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> یکی از کاربردهای مهم گیاهان دارویی، استفاده آن‌ها به عنوان عوامل سیتوتوکسیک در درمان انواع بدخیمی‌ها و سرطان‌ها است. بررسی‌های مختلفی بر روی گونه‌های مختلف جنس گل ابریشم شامل بررسی اثرات ضدمیکروبی، ضدالتهابی و ضددردی، ضدتوموری، کاهندگی قندخون، سرکوب‌کنندگی ایمنی و آنتی‌اکسیدانی انجام شده است. <strong>هدف:</strong> بررسی اثرات سمیت سلولی ابریشم مصری و دزدگیر از جنس گیاهی گل ابریشم. <strong>روش بررسی:</strong> ابتدا گیاهان موردنظر از استان سیستان و بلوچستان جمع‌آوری و شناسایی شدند. سپس عصاره تام آن‌ها تهیه شد و آزمون تعیین LC50 با استفاده از لارو آرتمیا سالینا که یکی از آزمون‌های غربالی برای جداسازی ترکیب‌های فعال گیاهی است، بر روی آن‌ها صورت پذیرفت. به کمک این آزمون، بخش‌هایی از این گیاهان که دارای سمیت سلولی بالایی (LC50 زیر 30 میکروگرم در میلی‌لیتر) بودند، شناسایی و LC50 فراکسیون کلروفرمی آن‌ها نیز تعیین شد. <strong>نتایج: </strong>در بین دو گیاه مورد آزمایش، گیاه ابریشم مصری دارای سمیت متوسط بود (LC50 بین 30 و 50 میکروگرم در میلی‌لیتر) در حالی‌که عصاره بخش‌های مختلف گیاه دزدگیر سمیت‌های متفاوتی از خود نشان دادند و بیشترین سمیت مربوط به عصاره متانولی غلاف میوه گیاه بود. فراکسیون کلروفرمی غلاف میوه گیاه دزدگیر سمیت پایین‌تری نسبت به عصاره متانولی آن از خود نشان داد. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> غلاف میوه گیاه دزدگیر سمیت سلولی بالایی از خود نشان داد و می‌تواند به عنوان منبعی برای تهیه ترکیب‌های ضدسرطان جدید به حساب آید. البته انجام آزمون‌های پیشرفته‌تر با استفاده از رده‌های سلولی سرطانی برروی آن ضروری است.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> One of the important effects of medicinal plants is cytotoxic effect using to treat different tumors and neoplasms. A number of <em>Caesalpinia</em> species have previously been investigated for their antimicrobial, anti-inflammatory & analgesic, antitumor, lowering blood pressure, immunosuppressant and antioxidant effects. <strong>Objective:</strong> Cytotoxicity evaluation of <em>Caesalpinia gilliesii </em>(Hook.) D.Dietr. and <em>Caesalpinia bonduc</em> (L.) Roxb. <strong>Method:</strong> The plants were collected from Sistan & Baluchestan region and then were identified. Brine shrimp lethality bioassay was carried out to investigate the cytotoxicity of total extracts of plants. Extracts giving LC50 values lower than 30&mu;g/ml were considered to be cytotoxic. Chloroform fractions of methanol extract of cytotoxic plants were also subjected to brine shrimp lethality bioassay. <strong>Results:</strong> The extracts of <em>C. gilliesii </em>showed moderate cytotoxicity against brine shrimp (LC50 between 30 and 50&mu;g/ml). Different parts of <em>C. bonduc</em> showed different cytotoxicity and the legume of this species had potent cytotoxic effect. Chloroform fraction of legume of <em>C. bonduc</em> showed lower cytotoxicity than methanol extract of it. <strong>Conclusion:</strong> Legume of <em>C. bonduc</em> showed potent cytotoxic effect and it could be potential sources for novel anticancer compounds. This study provides useful data for the elaborated cytotoxic bioassays with cancer cell lines.</div> لارو آرتمیا سالینا, سمیت سلولی, لگومینوزه, ابریشم مصری, دزدگیر Brine shrimp lethality test, Cytotoxicity, Leguminosae, <,i>,Caesalpinia gilliesii<,/i>,, <,i>,Caesalpinia bonduc<,/i>, 60 70 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-123-3&slc_lang=fa&sid=1 F Khalighi - Sigaroodi فرحناز خلیقی‌سیگارودی khalighi@imp.ac.ir 100319475328460038782 100319475328460038782 Yes Department of Pharmacognosy & Pharmaceutics, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran استادیار پژوهش، گروه فارماکوگنوزی و داروسازی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی A Hadjiakhoondi عباس حاجی‌آخوندی 100319475328460038783 100319475328460038783 No Department of Pharmacognosy and Medicinal Plants Research Center, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی و مرکز تحقیقات گیاهان دارویی دانشگاه علوم پزشکی تهران M Ahvazi مریم اهوازی 100319475328460038784 100319475328460038784 No Department of Cultivation and Development & Herbarium, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مربی پژوهش، گروه کشت و توسعه و هرباریوم، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی M Taghizadeh میترا تقی‌زاده 100319475328460038785 100319475328460038785 No Department of Pharmacognosy & Pharmaceutics, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مربی پژوهش، گروه فارماکوگنوزی و داروسازی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی D Yazdani داراب یزدانی 100319475328460038786 100319475328460038786 No Department of Pharmacognosy & Pharmaceutics, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran استادیار پژوهش، گروه فارماکوگنوزی و داروسازی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی Sh Khalighi-Sigaroodi شهرام خلیقی‌سیگارودی 100319475328460038787 100319475328460038787 No Department of Reclamation of Arid & Mountainous Regions, Natural Resources Faculty, Tehran University, Tehran, Iran استادیار، گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران