fa بهینه‌سازی شرایط استخراج اینولین از ریشه بابا آدم به کمک روش سطح پاسخ (RSM) فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <p style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> اینولین به علت داشتن ویژگی‌های مفید تغذیه‌ای و اثرات پری بایوتیک به طور بسیار گسترده‌ای در غذاهای عملگردر سطح جهان مورد استفاده قرار می‌گیرد. ریشه باباآدم حاوی اینولین بوده و به میزان وسیعی در مناطق شمالی و غرب ایران کشت می‌شوند؛ اما همچنان اطلاعات کمی در خصوص نحوه استخراج آن موجود است.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>هدف:</strong> بهینه‌سازی فراینداستخراج متداول اینولین با استفاده از طرح مرکب مرکزی و متدولوژی رویه‌ی سطح پاسخ</p> <p style="text-align: justify;"><strong>روش بررسی:</strong> در این پژوهش از طرح مرکب مرکزی، به منظور بررسی تأثیر همزمان؛ نسبت آب به ماده‌ی جامد V/W (٥ - 15)، زمان (40 - 5 دقیقه) و دما (9٠ - 40 درجه سانتی‌گراد) بر راندمان اینولین استخراجی از ریشه باباآدم بهره گرفته شد. روش سطح پاسخ، جهت یافتن حالت بهینه برهمکنش فاکتورها و برآورد بهترین شرایط فرایند با کمترین تعداد آزمایش قابل اجراست. جهت تعیین میزان اینولین، میزان قند کل و قند احیاء به ترتیب توسط روش فنل سولفوریک اسید و دی نیتروسالیسیلیک اسید، محاسبه شد.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>نتایج:</strong> بر اساس آزمایش‌های انجام شده شرایط بهینه‌ی استخراج اینولین جهت به دست آمدن بیشینه‌ی بازده 12 درصد؛ دمای 1٤/6۶ درجه‌ی سانتی‌گراد، نسبت آب به ماده‌ی جامد 98/14 و زمان ٦/37 دقیقه تعیین شد.‌</p> <div style="text-align: justify;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> کارایی مفید متدولوژی رویه سطح پاسخ در بهینه‌سازی فرایند استخراج اینولین از ریشه بابا آدم.</div> <p style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Inulin is widely used in functional foods throughout the world for its health-promoting and technological properties. Burdock tuber can be a valuable source of inulin. It is cultivated widely in the northern & western parts of Iran. But scarce studies about its extraction exist. It has been increasingly used in functional foods due to its texture improvement, sugar and fat replacer characteristics and beneficial nutritional attributes, as prebiotic ingredient.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Objective:</strong> Optimize conventional extraction of inulin, by using central composite design (CCD) and response surface methodology (RSM).</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Methods:</strong> In this Research, a series of statistically designed studies such as central composite design and response surface methodology were performed to investigate the effect of each of the independent variables, solvent: solid ratio (5 - 15 v/w), temperature (40 - 90&deg;C) and time (5 - 40 min) on yield of inulin extraction from burdock tubers. Response surface methodology was employed to optimize multiple variables to predict the best performance conditions with a minimum number of experiments. According to determination of inulin content of extraction liquid, firstly total carbohydrate was determined by the phenolsulphuric acid method, then reducing sugar was determined by the dinitrosalicylic acid method and finally the inulin content was measured with the difference between total carbohydrate and reducing sugars. Inulin extraction yield (%) was calculated using the following relationship = (inulin content &times; volume of extraction liquid/mass of Burdock tuber powder) &times;100.</p> <p style="text-align: justify;">Results: Based on canonical analysis, the optimal conditions for maximizing inulin extraction yield (12%) were at 66.14&deg;C for 37.6 min and solvent: solid ratios of 14: 98 (v/w).</p> <div style="text-align: justify;"><strong>Conclusion:</strong> Using the response surface methodology, the optimum set of the independent variables was obtained graphically in order to obtain the desired levels of inulin extraction.</div> اینولین, استخراج, ریشه باباآدم, خصوصیات شیمیایی, متدولوژی رویه سطح پاسخ Inulin, Extraction, Burdock tuber, Chemical characteristics, Response surface methodology 149 158 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-387-2&slc_lang=fa&sid=1 E Milani الناز میلانی e_milani81@yahoo.com 100319475328460037210 100319475328460037210 Yes Iranian Academic Center for Education Culture and Research (ACECR) پژوهشکده علوم و فناوری مواد غذایی جهاد‌دانشگاهی مشهد F Hosseini فرشته حسینی 100319475328460037211 100319475328460037211 No Iranian Academic Center for Education Culture and Research (ACECR) پژوهشکده علوم و فناوری مواد غذایی جهاد‌دانشگاهی مشهد E Zaerzadeh الهام زائرزاده 100319475328460037212 100319475328460037212 No Food Science and Technology, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University, Mashhad گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد QA Golimovahhed غلامعلی گلی موحد 100319475328460037213 100319475328460037213 No Iranian Academic Center for Education Culture and Research (ACECR) پژوهشکده علوم و فناوری مواد غذایی جهاد‌دانشگاهی مشهد A Tavakkoli امیر توکلی 100319475328460037214 100319475328460037214 No Food Science and Technology, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University, Mashhad گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد