fa اثرات چهار گیاه دارویی بر عملکرد و غلظت لیپیدهای سرم جوجه‌های گوشتی فارماكولوژی و سم شناسی Pharmacology & Toxicology پژوهشی Research <p style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> امروزه استفاده از آنتی‌بیوتیک‌های محرک رشد به دلیل احتمال بروز مقاومت باکتریایی و همچنین انتقال از طریق فراورده‌های تولیدی به مصرف‌کنندگان با محدودیت مواجه شده است‌. گیاهان دارویی با اثرات ضد‌میکروبی و همچنین کاهش‌دهنده لیپیدهای سرمی به عنوان جایگزین‌های مناسبی برای آنتی‌بیوتیک‌ها مطرح شده‌اند.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>هدف:</strong> بررسی مقایسه‌ای تأثیر چهار گیاه دارویی نعناع، زیره، بومادران و کلپوره به عنوان محرک رشد بر بهبود عملکرد و کاهش لیپیدهای سرم در جوجه‌های گوشتی بود.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>روش بررسی:</strong> تعداد 280 قطعه جوجه نر یک روزه از نژاد رأس در قالب طرح کاملاً تصادفی با 5 تیمار، 4 تکرار‌ و 56 پرنده در هر تیمار‌ استفاده شدند. گیاهان دارویی زیره سبز، نعناع، بومادران و کلپوره به ترتیب در مقادیر 5/1، 3/0، 2/0 و 2/0 درصد ‌ به جیره اضافه شدند. یک تیمار نیز بدون هیچ افزودنی به عنوان شاهد منظور شد. مصرف خوراک، افزایش وزن و ضریب تبدیل به طور هفتگی اندازه‌گیری شد. غلظت کلسترول تام، تری‌گلیسرید، LDL و HDL سرم در 35 روزگی تعیین شد.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>نتایج:</strong> از بین گیاهان مورد مطالعه، نعناع ‌به طور معنی‌داری مصرف خوراک (4/2196 گرم) و میزان افزایش وزن (3/1005 گرم) را در دوره پایانی آزمایش بهبود داد (05/0 p< ). استفاده از کلپوره موجب کاهش معنی‌داری در میزان افزایش وزن 3/1821 گرم) نسبت به شاهد (7/1963 گرم) در کل دوره شد ولی میزان کلسترول ( mg/dl 33/151) و LDL ( mg/dl 06/29) سرم را در مقایسه با سایر تیمارها کاهش و میزان HDL ( mg/dl 16/120) را افزایش داد (05/0 p< ).</p> <div style="text-align: justify;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> استفاده از نعناع در جیره، رشد جوجه‌های گوشتی را در مقایسه با شاهد افزایش داد و می‌تواند به عنوان محرک رشد در جوجه‌های گوشتی در نظر گرفته شود.</div> <p style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> The usage of &ldquo;growth promoter&rdquo; antibiotics has been banned recently. This is due to the possibility of bacterial resistance and the risk of transferring to consumers. Herbs with antimicrobial and hypolipidemic properties can suggest as proper alternatives for antibiotic.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Objective:</strong> Comparative investigation of growth promoting effect of four medicinal plants (<i>Cuminum </i>L <i>., Mentha piperita </i>L <i>., Achillea </i>L <i>., Teucrium Polium </i>L.) on performance and concentration of serum lipids of broiler.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Methods:</strong> Total 280 day-old male Ross broiler chicks were used in a CRD design with 5 treatments, and 4 replicates and 56 birds per each treatment. <i>Cuminum, Mentha piperita, Achillea and Teucrium Polium</i> was added to diets in levels of 1.5, 0.3, 0.2 and 0.2 percent, respectively. A treatment without any additive was considered as control group. Feed intake, weight gain and feed conversion ratio were recorded weekly. Total cholesterol, Triglycerides, LDL and HDL were measured at 35 days of age.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Results:</strong> Among the medicinal plants that used in this study, inclusion <i>Mentha piperita</i> in finisher diets increased feed intake (2196.4 g) and weight gain (1005.3 g), significantly (p<0.05). At total rearing period, addition of <i>Teucrium Polium</i> to diets decreased weight gain (1821.3 g) of chicks compared to control (1963.7 g), decreased total cholesterol (151.33 mg/dl) and LDL (29.06 mg/dl) but it increased HDL (120.16 mg/dl) of serum (p<0.05).</p> <div style="text-align: justify;"><strong>Conclusion:</strong> The results of this experiment suggest that <i>Mentha piperita </i>L., in diet, improves broiler performance compared to control and it can be used as growth promoter in broiler nutrition.</div> جوجه گوشتی, گیاهان دارویی,‌ عملکرد Broiler, Medicinal plants, Performance 83 92 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-407-1&slc_lang=fa&sid=1 SD Sharifi سیدداود شریفی sdsharifi@ut.ac.ir 100319475328460037183 100319475328460037183 Yes Department of Animal and Poultry Sciences, College of Aboreihan, University of Tehran, Tehran گروه علوم دام و طیور، پردیس ابوریحان، پاکدشت S Hasani Khorsandi سعیده حسنی خورسندی 100319475328460037184 100319475328460037184 No Department of Animal and Poultry Sciences, College of Aboreihan, University of Tehran, Tehran گروه علوم دام و طیور، پردیس ابوریحان، پاکدشت A Khadem علی‌اکبر خادم 100319475328460037185 100319475328460037185 No Department of Animal and Poultry Sciences, College of Aboreihan, University of Tehran, Tehran گروه علوم دام و طیور، پردیس ابوریحان، پاکدشت A Salehi عبدالرضا صالحی 100319475328460037186 100319475328460037186 No Department of Animal and Poultry Sciences, College of Aboreihan, University of Tehran, Tehran گروه علوم دام و طیور، پردیس ابوریحان، پاکدشت