fa مطالعه اثر شربت عصاره برگ گیاه سنا <i>Cassia angustifolia</i> Vahl. بر فعالیت کبد و کلیه در موش صحرایی با استفاده از یافته‌های بیوشیمیایی فارماكولوژی و سم شناسی Pharmacology & Toxicology پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> عصاره برگ گیاه سنا به منظور تخلیه کامل کولون استفاده می‌شود. برای ایجاد اثر سریع و کامل این عصاره یا داروهای مشتق از آن از دوزهای بالای آن‌ها استفاده می‌شود. بررسی اثر آن‌ها به ویژه در دوزهای بالا روی کبد و کلیه که در فرایند سم‌زدایی نقش موثری دارند ضروری است. <strong>هدف:</strong> هدف از این مطالعه بررسی اثر شربت حاوی عصاره برگ گیاه سنا بر روی فعالیت کبد و کلیه حیوان آزمایشگاهی (موش صحرایی) است.<strong> روش بررسی:</strong> 40 عدد موش صحرایی به طور تصادفی به 2 گروه 20 عضوی تقسیم شدند و به هر یک از اعضای گروه اول یا تیمار میزان 9/0 میلی‌لیتر به ازای هر کیلوگرم وزن بدن شربت سنا حاوی 85/1 میلی‌گرم عصاره برگ گیاه سنا در 30 میلی‌لیتر آب مقطر استریل حل و به وسیله گاواژ تجویز شد و اعضای گروه دوم یا شاهد فقط میزان 30 میلی‌لیتر به ازای هر کیلوگرم وزن آب مقطر را از طریق گاواژ دریافت نمودند. در فاصله زمانی 1، 24، 48 و 72 ساعت پس از تجویز از حیوانات گروه‌های مذکور خون‌گیری به عمل آمد و بررسی شاخص‌های بیوشیمیای فعالیت کبد و کلیه انجام شد. وضعیت دفعی و بالینی حیوانات در هر دو گروه روزانه 4 نوبت بررسی و ثبت شد. <strong>نتایج:</strong> بررسی‌های بالینی در طی 72 ساعت پس از تجویز، بیانگر تشخیص بروز عارضه‌ایی به جز بروز اسهال در گروه تیمار نبود. سطح آنزیم‌های ALP، ALT، AST در گروه تیمار نسبت به گروه شاهد پس از 1 ساعت تغییر معنی‌داری نداشته‌اند، در حالی که اختلاف در ساعت‌های 24، 48 و 72 به لحاظ آماری معنی‌دار ارزیابی شد، تغییرات بیلی روبین در 24 ساعت اول معنی‌دار نبود، اما تغییرات بیلی‌روبین بین دو گروه در 48 و 72 ساعت پس از تجویز به شدت معنی‌دار است. تغییرات نیتروژن اورۀ خون دارای تغییر معنی‌داری نسبت به گروه شاهد نبود. <strong>نتیجه‌گیری: </strong>با توجه به عدم معنی‌داری تغییرات شاخص‌های بیوشیمیایی مربوط به فعالیت کبد و کلیه به لحاظ بالینی پس از تجویز خوراکی شربت سنا در موش صحرایی و منفی بودن گزارش هر نوع عارضه بالینی به نظر می‌رسد که تجویز یک دوز از سنا تاثیر منفی بر وضعیت بالینی نداشته است، به هر حال با توجه به معنی‌دار بودن آماری تغییرات، در شاخص‌های بیوشیمیایی توصیه می‌شود که مطالعات تکمیلی صورت پذیرد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background: </strong><em>Cassia angustifolia</em> Extract (CA) has indication as a colon irritant. For rapid and full action of this extract or their derivatives need to high dosage of them. CA can have toxic effects on different organ of body, therefore it is necessary to study effects of them on liver and kidney. <strong>Objective:</strong> In this study effect of <em>Cassia angustifolia</em> syrup on liver and kidney of rat were assigned by analysis of biochemical factors which related to these organs. <strong>Method:</strong> 40 rats randomly divided in two groups with 20 members. First group was received 0.9 ml/kg CA containg of 1.85 mg CA extract in 30ml sterile water. Second group was received only 30ml sterile water. After 1, 24, 48 and 72 hours blood samples were taken from these groups and then analysis of biochemical factors related to liver and kidney activity were done. Also, the clinical conditions were recorded four times a day. <strong>Results:</strong> diarrhea as a clinical condition showed only in the first group during 72 hours. 1 hour after receiving CA or water in both groups the ALP, ALT and AST showed no changes but after 24, 48 and 72 hours these factors showed significant differences between two groups. There were no significant differences between bilirubin levels after 24 hours in both groups but there were after 48 and 72 hours. There were no significant differences in levels of nitrogen urea during 72 hours. <strong>Conclusion: </strong>Considering to significant changes showed by statistical analysis of biochemical factors which results in two groups after study and also due to no significant changes in clinical condition, We suggest more study about effects of CA is necessary.</div> عصاره برگ گیاه سنا, کبد, کلیه, یافته‌های بیوشیمیایی, یافته‌های بالینی, موش صحرایی Cassia angustifolia Extract, Liver, Kidney, Biochemical factors, Rat 115 122 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-201-2&slc_lang=fa&sid=1 H Rastegar حسین رستگار mhrastegar@yahoo.com 100319475328460038681 100319475328460038681 Yes Ministry of Health and Medical Education, Food & Drug Laboratory Research center, Tehran, Iran استادیار، مرکز تحقیقات آزمایشگاهی غذا و داروی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی HR Ahmadi-Ashtiani حمیدرضا احمدی‌آشتیانی 100319475328460038682 100319475328460038682 No Clinical Biochemistry, Tarbiat-e-Modarres University, School of Medical Science, Department of Clinical Biochemistry and Biochemistry & Nutrition Department of Zanjan Medical University, Tehran, Iran دانشجوی دوره دکتری حرفه‌ای بیوشیمی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس و گروه بیوشیمی و تغذیه، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان P Omidian پریسا امیدیان 100319475328460038683 100319475328460038683 No Faculty of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دوره دکتری حرفه‌ای پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران S Bokaei سعید بکایی 100319475328460038684 100319475328460038684 No Epidemiology, Tehran University, Veterinary Faculty, Department of food hygiene, Epidemiology division, Tehran, Iran استاد، بخش اپیدمیولوژی، گروه بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران Sh Rezazadeh شمسعلی رضازاده 100319475328460038685 100319475328460038685 No Department of Pharmacognosy and Pharmaceutics, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Tehran, Iran استادیار، گروه فارماکوگنوزی و داروسازی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی