fa مقایسه ترکیب‌های تشکیل‌دهنده اسانس گل‌های سه ژنوتیپ گل محمدی منطقه کاشان فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <p style="text-align: justify;"><strong>مقدمه :</strong> گل محمدی ( <i>Rosa damascena </i>Mill. ) یکی از درختچه‌های دارویی و معطره با ارزش مناطق کوهستانی کاشان محسوب می‌شود. این گیاه دارای ژنوتیپ‌های متعددی می‌باشد که به واسطه اندازه و رنگ گل‌ها، تعداد گلبرگ‌ها و میزان اسانس و ترکیب‌های تشکیل‌دهنده آن، بسیار متنوع است.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>هدف :</strong> استخراج و شناسایی ترکیب‌های تشکیل دهنده اسانس سه ژنوتیپ از گل‌های محمدی کاشان می‌باشد.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>روش بررسی :</strong> گل‌های سه ژنوتیپ گل محمدی صورتی پرپر، سفید و طلایی، از ارتفاعات کاشان جمع‌آوری شد. اسانس‌گیری به روش تقطیر با آب و با دستگاه کلونجر انجام شد. اجزای اسانس با استفاده از GC و GC/MS آنالیز و شناسایی شد.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>نتایج :</strong> بازده اسانس گل‌های ژنوتیپ گل محمدی صورتی پرپر، 025/0 درصد (حجمی/وزنی) به دست آمد. 39 ترکیب اسانس این ژنوتیپ شناسایی شد که سیترونلول (7/34 درصد)، نونادکان (5/14 درصد) و هنیکوزان (3/10 درصد)، ترکیب‌های عمده اسانس بودند. بازده اسانس ژنوتیپ گل محمدی سفید، 035/0 درصد (حجمی/وزنی) به دست آمد. 21 ترکیب اسانس این ژنوتیپ شناسایی شد که ترکیب‌های اصلی تشکیل‌دهنده اسانس، سیترونلول (61/53 درصد)، نونادکان (57/17 درصد) و ژرانیول (59/12 درصد) بودند. بازده اسانس گل‌های ژنوتیپ گل محمدی طلائی، 7/0 درصد (حجمی/وزنی) به دست آمد. 29 ترکیب اسانس این ژنوتیپ شناسایی شد که بیشترین ترکیب‌های تشکیل‌دهنده اسانس، هنیکوزان (32 درصد)، نونادکان (30 درصد) و 9- نونادکن (5/10 درصد) بودند.</p> <div style="text-align: justify;"><strong>نتیجه‌گیری :</strong> مونوترپن‌ سیترونلول، بیش از 50 &ndash; 30 درصد از کل اسانس ژنوتیپ‌های صورتی پرپر و سفید بودند، در حالی که اثری از این ترکیب در ژنوتیپ طلایی دیده نشد. از سوی دیگر بیش از نیمی از اجزای اسانس ژنوتیپ طلائی، اختصاص به ترکیب‌های مومی و سنگین دارد که مقدار آن در ژنوتیپ‌های صورتی پرپر و سفید، نزدیک به 17 درصد بود.</div> <p style="text-align: justify;"><strong>Background :</strong> <i>Rosa damascena</i> Mill. is one of the most important medicinal and aromatic plants mountainous areas Kashan . This plant have different genotypes that they are very various in size and colour of flowers, number of petals, amount of essential oil and components.</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;<strong>Objective :</strong> Extract ion and determine of essential oil combination of three genotypes from Rose of Kashan area.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>&nbsp;Methods :</strong> The flowers of thes e three genophytes fully double link, white and yellow was collected from mountainous areas Kashan. The essential oil, by hydrodistillation using an all-glass Clevenger-type apparatus. The analysis of the oils were performed by using GC and GC-MS methods.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>&nbsp;Results :</strong> Yields of essential oil of fully double link genotype was 0.025% (v/w) and 39 components was identification. The major components of this genotype were citronelool(%34.7), nonadecane (%14.5) and heneicosane (%10.3). Yields of the essential oil of white genotype was 0.035% (v/w) and 21 components was identification, that major components were found as c itronellol (%53.61), nonadecane (%17.75) and geraniol (%12.59) . Yields of the essential oil of yellow genotype was 0.7% (v/w) and 29 components was identification, that major components were found a s heneicosane (%32), nonadecane (%30) and 9 -nonadecene (%10.5) .&nbsp;</p> <div style="text-align: justify;"><strong>Conclusion:</strong> Monoterpene citronelool was more than 30-50 % from essential oil of genotypes fully double link and white, but this component wasn&rsquo;t in yellow genotype. On the other hand, heavy hydrocarbon component was more than 50 % of essential oils component of yellow genotype, but amount of this component was 17% in fully double link and white genotypes.</div> گل محمدی, اسانس, گیاه دارویی و معطره, سیترونلول, ژنوتیپ, نونادکان <,i>,Rosa damascena<,/i>, Mill., Essential oil, Medicinal and Aromatic plant, Genotype, Citroneloole, Nonadecane 157 166 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-395-1&slc_lang=fa&sid=1 H Batooli حسین بتولی Ho_Batooli@Yahoo.com 100319475328460037085 100319475328460037085 Yes Isfahan Research Center of Agriculture and Natural Resources, Kashan Botanical Garden, Kashan مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان (باغ گیاه‌شناسی کاشان‌) J Safaei-Ghomi جواد صفایی قمی 100319475328460037086 100319475328460037086 No Faculty of Chemistry, University of Kashan, Kashan دانشکده شیمی، دانشگاه کاشان