fa اثر سطوح مختلف جیره‌ای شاهدانه (<i>Cannabis sativa</i> L.) بر عملکرد، وزن اندام‌های داخلی و میزان کلسترول سرم جوجه‌های گوشتی فارماكولوژی و سم شناسی Pharmacology & Toxicology پژوهشی Research <p style="text-align: justify;">&nbsp;<strong> مقدمه </strong><strong>: </strong>شاهدانه دارای پروتئین بالا و با کیفیت بوده و بیش از 90 درصد چربی موجود در آن از نوع غیر‌اشباع با چند پیوند دوگانه می‌باشد.‌</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;<strong> هدف </strong><strong>: </strong>این آزمایش به منظور بررسی اثرات سطوح مختلف شاهدانه بر عملکرد، وزن ارگان‌های داخلی و میزان کلسترول سرم خون جوجه‌های گوشتی ترتیب داده شد.‌</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;<strong> روش بررسی </strong><strong>: </strong>تعداد 192 قطعه جوجه خروس یک روزه (ROSS 308) در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار جیره‌ای شاهد، 5/2، 5 و 5/7 درصد شاهدانه در چهار تکرار (12 جوجه در تکرار) با دو روش آماری آزمون مقایسه میانگین دانکن و تحلیل رگرسیونی استفاده شد. در پایان هر هفته فراسنجهای عملکرد اندازه‌گیری و محاسبه شد. در پایان هفته ششم، به منظور بررسی فاکتورهای خون، تعداد 1 قطعه و اندازه‌گیری وزن بدن و وزن ارگان‌های داخلی، 2 قطعه جوجه به طور کاملاً تصادفی از هر تکرار انتخاب‌ شد.</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp; <strong>نتایج </strong><strong>: </strong>افزایش وزن 21 - 0 روز‌گی (01/0 > p ) و 42 - 0 روز‌گی (05/0 > p ) متأثر از سطوح‌ مختلف شاهدانه بود. با افزایش سطوح شاهدانه میزان کلسترول کل‌،‌ LDL ‌، VLDL و تری‌گلیسرید سرم و وزن نسبی کبد به طور معنی‌داری کاهش(05/0 > p ) و میزان HDL سرم به طور بسیار معنی‌داری (01/0 > p ) افزایش یافت. سطوح مختلف شاهدانه تأثیر معنی‌داری بر افزایش وزن 42 - 22 روز‌گی، ضریب تبدیل غذایی، مصرف خوراک، وزن سایر اندام‌های داخلی نداشت .</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;<strong> نتیجه‌گیری : </strong>از بالاترین سطح مورد استفاده در این آزمایش می‌توان جهت کاهش کلسترول و اسیدهای چرب اشباع سرم و گوشت استفاده نموده و به طبع آن باعث بهبود سلامت مصرف‌کننده نهایی شد.</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp; <strong>Background:</strong> Hemp seed (HS) has high protein with good quality and more than 90% of its fats are polyunsaturated fatty acids.</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp; <strong>Objective: </strong>The objective of this experiment was to determine the effects of graded levels of HS on performance, organ weight (OW), and serum cholesterol levels on broilers.</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp; <strong>Methods:</strong> 192 male broiler chicks (1 d old-ROSS 308) were randomly assigned to a completely randomized design with 4 dietary treatments: control (without HS), 2.5, 5 and 7.5% HS in 4 replications (12 birds/pen). Weight gain (WG), feed intake (FI) and feed conversion ratio (FCR) were measured and calculated at the end of each wk. At the end of 6^th wk, to determine serum lipids (1 bird/pen) and OW (2 birds/pen) were randomly selected.</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;<strong> Results:</strong> WG on 0 &ndash; 21 d (p<i><</i>0.01) and 0 &ndash; 42 d (p<0.05) were significantly affected by HS levels. Increasing dietary HS levels significantly decreased total cholesterol, LDL, VLDL, triglyceride and liver weight relativity percentage (p<0.05) and increased HDL (p<0.01) levels in serum. HS levels had no significant effect on WG 22 &ndash; 42 d, FCR, FI and other organs weight relativity percentage (p >0.05).</p> <div style="text-align: justify;"><strong>Conclusion:</strong> In conclusion highest levels of HS used in this experiment could be apply to reduce serum cholesterol and saturated fatty acids and increasing meat quality to improve human health as target consumer.</div> شاهدانه, عملکرد, کلسترول, اندام‌های داخلی, جوجه‌های گوشتی Hemp seed, Performance, Cholesterol, Organ, Broiler 121 129 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-145-2&slc_lang=fa&sid=1 M Mahmoudi محمد محمودی aidin_mahmoudi@yahoo.com 100319475328460037071 100319475328460037071 Yes Department of Animal Science, Faculty of Agriculture, University of Lorestan دانشگاه لرستان، دانشکده کشاورزی، گروه علوم دامی P Farhoomand پرویز فرهومند 100319475328460037072 100319475328460037072 No Faculty of Agriculture, University of Urmia دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه A Azarfar آرش آذرفر 100319475328460037073 100319475328460037073 No Faculty of Agriculture, University of Lorestan گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان