fa بررسی اثرات ضدمیکروبی عصاره‌های آلی و آبی دانه‌های گیاه <i>Triticum sativum</i> Lam.بر روی باکتری‌های گرم مثبت و گرم منفی فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> بیماری‌های باکتریایی از جمله بیماری‌های رایج در زندگی انسان‌ها بوده و از طرف دیگر درمان با آنتی‌بیوتیک‌ها مسایل دیگری چون مقاومت دارویی و بروز عوارض جانبی را مطرح می‌کند. لذا استفاده از داروهای گیاهی جدید با عوارض جانبی کمتر می‌تواند کمک شایانی در درمان این نوع عفونت‌ها باشد. <strong>هدف:</strong> از آنجایی که استفاده از گندم با نام علمی <em>Triticum sativum</em> در طب سنتی ایران مرسوم است، در این تحقیق بررسی اثر ضدباکتریایی گیاه گندم علیه تعدادی از باکتری‌های گرم مثبت و منفی بررسی شد. <strong>روش بررسی:</strong> عصاره‌گیری از گیاه با حلال‌های آب، متانول 80 درصد، کلروفرم و اتردوپترول به روش ماسراسیون انجام شد. غلظت‌های 25، 50، 75 و 100 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر از عصاره تهیه شد و با استفاده از متد Kirby-Bauer و روش دیسک دیفیوژن اثر ضدمیکروبی آن بر روی باکتری‌های استافیلوکوک اورئوس، استرپتوکوک پیوژنز، اشریشیاکلی و سودوموناس آئروژینوزا بررسی شد. <strong>نتایج:</strong> عصاره آبی در هیچ یک از غلظت‌های مصرفی ( mg/ml100، 75، 50، 25) بر هیچ‌یک از باکتری‌های مورد آزمایش اثر ضدباکتریایی نشان نداد. عصاره متانولی بر باکتری استرپتوکوک پیوژنز اثر قابل توجهی داشته و بر باکتری استافیلوکوک اورئوس اثر ضعیفی نشان داد. عصاره کلروفرمی بر باکتری‌های استرپتوکوک پیوژنز و استافیلوکوک اورئوس اثر ضدمیکروبی ضعیفی داشت. اثر عصاره اتردوپترولی بر باکتری استرپتوکوک پیوژنز قابل توجه و بر باکتری‌های اشریشیاکلی و استافیلوکوک اورئوس ضعیف بوده است. هیچ‌یک از عصاره‌های فوق بر سودوموناس ائروژینوزا اثری نداشتند. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> عصاره آلی گندم دارای اثر ضدباکتریایی بر روی برخی از باکتری‌های گرم منفی و گرم مثبت می‌باشد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Bacterial diseases are common in human life and antibiotics are commonly used to treat bacterial diseases. However, antibiotic therapy has the disadvantage of being faced with bacterial resistance. Fortunately experience shows that products prepared from medicinal plants can be used safely and successfully to treat bacterial diseases without presenting the disadvantages of side effects and bacterial resistance. <em>Triticum sativum</em> of Poaceae family has been used in Iranian traditional cure for many years ago. Then, the aim of this study was to determine antibacterial activity of wheat against some bacteria. <strong>Objective:</strong> Then, The aim of this study was to determine antibacterial activity of wheat against some bacteria. <strong>Methods:</strong> The extracts were prepared by the method of maceration using water, methanol, chloroform and petroleum ether as extraction solvents. The effect of the zone of inhibition of different concentrations (25, 50, 75, 100 mg/ml) of the prepared extracts on the above &ndash; mentioned bacteria was determined using Kirby- Bauer method and using the disk diffusion technique against <em>Staphylococcus aureus</em>, <em>Streptococcus pyogenes</em>, <em>Escherichia coli</em>, <em>Pseudomonas aeruginosa</em>. <strong>Results:</strong> The water extract of all concentrations (25, 50, 75, 100 mg/ml) showed no antibacterial effects. The methanol extract had a significant effect on <em>Streptococcus pyogenes</em> but a weak effect on <em>Staphylococcus aureus</em>. The chloroform extract had a weak effect on both Streptococcus pyogenes and <em>Staphylococcus aureus</em>. The petroleum ether extract had a significant effect on <em>Streptococcus pyogenes</em> but Weak effects on both <em>Staphylococcus aureus </em>and <em>Escherichia coli</em>. None of the tested extracts had any effects on<em> Pseudomonas aeruginosa</em>. <strong>Conclusion:</strong> It is concluded that organic extracts of wheat had antibacterial activity against some of the gram positive and gram negative bacteria.</div> Triticum sativum Lam., عصاره‌های آلی و آبی, باکتری‌های گرم مثبت و گرم منفی Triticum sativum, Organic and aqueous extracts, Gram positive and gram negative bacteria 105 111 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-273-1&slc_lang=fa&sid=1 H Komeilizadeh حسین کمیلی‌زاده 100319475328460038618 100319475328460038618 No Department of Medicinal Chemistry, School of Pharmacy, Shaheed Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، عضو هیات علمی گروه شیمی دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی M Hakemi vala مژده حاکمی‌والا mojdeh_hakemi@yahoo.com 100319475328460038619 100319475328460038619 Yes Department of Biotechnology, Institute Pasteur of Iran, Tehran, Iran دکتری باکتری‌شناسی پزشکی، انستیتو پاستور ایران، بخش بیوتکنولوژی M Kamalinejad محمد کمالی‌نژاد 100319475328460038620 100319475328460038620 No Department of Pharmacogenosy, School of Pharmacy, Shaheed Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran مربی، گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی S Neshat ashofteh سمیه نشاط آشفته 100319475328460038621 100319475328460038621 No Islamic Azad University of Pharmacist, Tehran, Iran دکتری حرفه‌ای داروسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم دارویی