fa بررسی کشت درون شیشه‌ای گیاه ژینکو بیلوبا (<i>Ginkgo biloba</i> L.) از طریق کشت بافت ریزنمونه‌های مختلف بيوتكنولوژی Biotechnology پژوهشی Research مقدمه: ژینکو بیلوبا که اغلب به آن فسیل زنده نیز می‌گویند، یکی از قدیمی‌ترین گونه‌های درختی روی زمین می‌باشد که در برابر شرایط بد آب و هوایی مقاوم بوده و به عنوان یک گیاه زینتی نیز مشهور می‌باشد. ژینکو به عنوان مکمل غذایی برای افزایش هوشیاری ذهنی و سلامت گردش خون و عروق خونی استفاده شده است. اثرات مفید آن مدیون حضور ترکیبات فعال ژینکولیدها و بیلوبالید به همراه فلاونوییدها می‌باشد. هدف: این تحقیق به منظور بررسی کشت درون شیشه‌ای آن از طریق کشت بافت جهت تعیین بهترین ریزنمونه، محیط کشت و ترکیب هورمونی انجام شد. روش بررسی: آزمایش‌ها به صورت فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام شد و هر تیمار شامل 6 پتری‌دیش حاوی هفت ریزنمونه بود. ریزنمونه‌ها پس از ضدعفونی سطحی، روی محیط کشت باززایی گیاه پایه MS، BS و WPM با 7/0 درصد آگار- آگار و pH 7/5 به مدت 6 هفته در معرض تیمارهای مورد نظر قرار گرفتند. به این منظور، پاسخ ریز نمونه حاصل از برگ، دمبرگ و مریستم انتهایی در سه نوع محیط کشت WPM، B5، MSدر حضور شش ترکیب هورمونی بررسی شد. نتایج: در این تحقیق فقط کالوس تولید و نوساقه تشکیل نشد. نتایج نشان داد که تولید کالوس از ریزنمونه مریستم در محیط MS حاوی ترکیب هورمونی mgl-1 BAP 5/0 و mgl-1 NAA 1 بیشترین تاثیر را در تولید کالوس داشت. <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> <em>Ginkgo biloba</em>, often referred to as a living fossil, is the oldest living tree specie on earth and is well known for its resistance to adverse growing conditions as well as its ornamental beauty. Ginkgo has been used as a nutritional support for mental alertness, enhanced circulatory and blood vessel health. The beneficial effects are due to the presence of ginkgolides and bilobalide that represent together with the flavonoids the active constituents. <strong>Objective:</strong> Propagation of <em>Ginkgo biloba</em> to determine the best explants, medium, kind of hormone on regeneration through tissue culture of various plant parts <strong>Methods:</strong> In this study factorial experiments were conducted to determine the best explants, medium, kind of hormone on regeneration, the percentage of callus and the weight of wet callus. The response of leaf, petioles and meristem explants on MS, B5, WPM mediums to six hormones were investigated. Every experiment has 3 replications. Every replication for each treatment had 6 samples containing 7 explants. After sterilizing explants, they exposed to the treatments in mediums of %7 Agar (5.7 pH) for 6 weeks. In these experiments only callus was produced therefore it seems that Ginkgo plant is recalcitrant. <strong>Results:</strong> These results showed that shoot tip was the best explant and interaction of epical meristem and MS medium had the best effect on the production of callus. 1 mg/l NAA plus 0.5 mg BAP was the best hormonal combination. Petiole explant gave the least response.</div> ژینکو بیلوبا, کشت بافت, مریستم انتهایی, کالوس, هورمون‌های گیاهی <,i>,Ginkgo biloba<,/i>, L., Tissue culture, Epical meristem callus, Callus, Plant hormones 156 163 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-266-1&slc_lang=fa&sid=1 M Tolyat سیدمجید تولیت Toliat@acecr.ac.ir 100319475328460038480 100319475328460038480 Yes Department of Biotechnology Institute of Medical Plants, ACECR, Karaj, Iran مربی پژوهش، گروه بیوتکنولوژی گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی M Abdoli محمد عبدلی 100319475328460038481 100319475328460038481 No Department of Biotechnology Institute of Medical Plants, ACECR, Karaj, Iran مربی پژوهش، گروه بیوتکنولوژی گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی و دانشجوی دکترا، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس تهران M Ghorbani Moshgin محمد قربانی مشگین 100319475328460038482 100319475328460038482 No Iranian Academic Center for Education, Culture and Research, Semnan, Iran مربی پژوهش، عضو هیات علمی جهاددانشگاهی استان سمنان F Khalighi-Sigaroodi فرحناز خلیقی ‌سیگارودی 100319475328460038483 100319475328460038483 No Department of Pharmacognosy & Pharmaceutics, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran استادیار پژوهش، گروه فارماکوگنوزی و داروسازی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی M Omidi منصور امیدی 100319475328460038484 100319475328460038484 No Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, University of Tehran, Tehran, Iran دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران