fa بررسی فعالیت آنتی‌اکسیدانی اسانس شوید (<i>Anethum graveolens</i>) در روغن سویا و مقایسه‌ی آن با آنتی‌اکسیدان‌های شیمیایی فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> امروزه استفاده از گیاهان دارویی و ترکیبات موثره‌ی آن‌ها به عنوان منابع طبیعی که دارای خاصیت آنتی‌اکسیدانی هستند، مورد توجه محققین قرار‌ گرفته است. آنتی‌اکسیدان‌ها ترکیباتی هستند که به طور موثر و به طرق مختلف از واکنش رادیکال‌های آزاد دارای ‌اکسیژن و نیتروژن فعال با بیومولکول‌ها (نظیر پروتئین، آمینو‌اسید، لیپید و DNA) جلوگیری کرده و منجر به کاهش آسیب و یا مرگ سلولی، بیماری‌های قلبی عروقی و سرطان‌ها می‌شوند. <strong>هدف:</strong> بررسی اجزای تشکیل‌دهنده و فعالیت آنتی‌اکسیدانی اسانس گیاه دارویی شوید در روغن سویا. <strong>روش بررسی:</strong> در این تحقیق، پس از استخراج اسانس از بذرهای شوید، اسانس با دستگاه GC/MS تجزیه و اجزای شیمیایی آن شناسایی شد. به جهت بررسی فعالیت آنتی‌اکسیدانی اسانس، از دو آزمون رادیکال 2 و &#39;2- دی فنیل 1- پیکریل هیدرازیل (&bull;DPPH) و سامانه‌ی بتاکاروتن / لینولئیک اسید استفاده شد. هم‌چنین، رفتار آنتی‌اکسیدانی آن در روغن سویای خام، با اندازه‌گیری اعداد پراکسید و تیوباربیتوریک اسید مورد ارزیابی قرار گرفت و نتایج حاصل از این سه آزمون با آنتی‌اکسیدان‌های شیمیایی B&rlm;HT و BHAمقایسه شد. <strong>نتایج: </strong>نتایج نشان داد که د‌-‌کارون (09/36 درصد)، لیمونن (89/19 درصد)، دیل‌آپیول (83/16 درصد)، ترانس- دی‌هیدروکارون (36/7 درصد)، سیس- دی‌هیدروکارون (59/6 درصد) و تیمول (5/6 درصد) ترکیبات عمده‌ی اسانس بودند. در آزمون &bull;DPPH، مقدار EC50 اسانس شوید mg/ml 52/1 &plusmn; 57/2 به‌دست آمد، در حالی که این پارامتر برای BHT، mg/ml 001/0 &plusmn; 038/0 بود. در آزمون بتاکاروتن / لینولئیک اسید، فعالیت اسانس در غلظت mg/ml 7 برابر با 29/77 درصد بود که فعالیت آنتی‌اکسیدانی نزدیکی با BHT در mg/ml 1/0 داشت. در آزمون آون، اسانس توانایی جلوگیری از تولید محصولات اولیه و ثانویه‌ی اکسیداسیون، در روغن سویای خام را در سطح غلظتی mg/ml 6/0 که تقریباً معادل با آنتی‌اکسیدان‌ شیمیایی BHA در سطح غلظتی mg/ml 1/0 است، داشت. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج نشان داد که اسانس شوید می‌تواند به‌ عنوان آنتی‌اکسیدان طبیعی عمل نموده و پس از آزمایش‌های تکمیلی به مواد غذایی اضافه شود.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Today, the growing interest has been focused on the use of medicinal plants and their active components as natural sources, due to their well-known abilities to scavenge free radical. Antioxidant effectively and to different ways can prevent from reaction free radical with biomolecules (e.g., protein, amino acids, lipid and DNA) and cause reducing cell injury and death, chronic diseases and cancers. <strong>Objective:</strong> To determine the chemical composition and antioxidant properties of the essential oil of <em>Anethum graveolens</em> Boiss. in crude soybean oil. <strong>Methods:</strong> In this study, essential oil was obtained from the seeds and it was analyzed by GC/MS. The chemical compositions were identified. The antioxidant activity was investigated with two methods, DPPH free radical scavenging and &beta;-carotene/linoleic acid. Also, antioxidant activity of essential oil was determined by measuring peroxide and thiobarbituric acid values in crude soy bean oil and results were compared with synthetic antioxidant BHT and BHA. <strong>Results:</strong> Results showed that six major components in the essential oil were: D-carvone (36.09%), limonene (19.89%), dill apiole (16.83%), E-dihydrocarvone (7.36%), Z-dihydrocarvone (6.59%) and thymol (6.5%). In DPPH∙ system, the EC50 value of <em>Anethum graveolens</em> essential oil was determined as 2.57 &plusmn; 1.52 mg/ml. This parameter for BHT was 0.016 &plusmn; 0.001. By the &beta;-carotene bleaching system, antioxidant activity of essential oil at 7 mg/ml (77.29%) that was almost equal to BHT at 0.1 mg/ml. In oven test, essential oil could inhibit of primary and secondary oxidation products of crude soy bean oil at 0.6 mg/ml that was almost equal to BHA at 0.1 mg/ml. <strong>Conclusion: </strong>Results showed that the essential oil of <em>Anethum graveolens</em> could be used as a natural antioxidant in foodstuffs after complementary tests and it causes functionality in them.</div> شوید <,i>,Anethum graveolens<,/i>,, اسانس, فعالیت آنتی‌اکسیدانی, روغن سویا Dill (<,i>,Anethum graveolens<,/i>,), Essential oil, Antioxidant activities, Soybean oil 71 83 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-122-7&slc_lang=fa&sid=1 F Ayoughi فرنوش عیوقی 100319475328460038345 100319475328460038345 No Department of Food Science and Technology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran کارشناسی‌ارشد علوم و صنایع غذایی، گروه علوم و صنایع غذایی دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران M Barzegar محسن برزگر mohsenbb@gmail.com 100319475328460038346 100319475328460038346 Yes Department of Food Science and Technology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشیار، گروه علوم و صنایع غذایی دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران MA Sahari محمدعلی سحری 100319475328460038347 100319475328460038347 No Department of Food Science and Technology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran استاد، گروه علوم و صنایع غذایی دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران H Naghdi Badi حسنعلی نقدی‌بادی 100319475328460038348 100319475328460038348 No Department of Cultivation & Development, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran استادیار، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، تهران