fa مقایسه ترکیب‌های شیمیایی و بررسی اثرات ضدباکتریایی اسانس <i>Salvia hydrangea</i> L. در دو رویشگاه مختلف فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics مروری Review <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> جنس مریم گلی در ایران حدود 58 گونه گیاه علفی یک‌ساله و چند ساله دارد که از این تعداد 17 گونه آن انحصاری می‌باشند. گونه <em>Salvia hydrangea</em> با نام محلی گل ارونه دارای اثرات ضدالتهابی، ضداسپاسمی، ضدنفخی و تسکینی بوده و از دیرباز دم‌کرده گل‌های این گیاه به طور سنتی در بخش‌هایی از ایران (استان فارس) برای درمان سرماخوردگی استفاده می‌شود. <strong>هدف:</strong> مطالعه ترکیب‌های شیمیایی و بررسی اثرات ضدباکتریایی اسانس <em>S. hydrangea</em> در دو رویشگاه مختلف. <strong>روش بررسی:</strong> اندام هوایی گیاه در زمان گل‌دهی از دو رویشگاه جمع‌آوری و اسانس‌گیری به روش تقطیر با آب انجام شد. ترکیبات اسانس با استفاده از دستگاه‌های GC و GC-MS آنالیز و شناسایی شد. بررسی اثر ضدباکتریایی به روش انتشار روی دیسک و اندازه‌گیری کمترین غلظت بازدارنده2 به روش رقت لوله‌ای انجام شد. <strong>نتایج:</strong> بازده وزنی/ وزنی اسانس نمونه‌ها به ترتیب 1/0 و 13/0 درصد برای نمونه آباده و تکاب به دست آمد. تعداد 37 و 35 ترکیب که به ترتیب نشان‌دهنده 4/97 و 3/98 درصد کل ترکیب‌های اسانس بود، شناسایی شد. سه ترکیب اصلی در نمونه آباده شامل بتا- کاریوفیلن (2/25 درصد)، 1،8- سینئول (2/15 درصد) و کاریوفیلن اکسید (1/11 درصد) و در نمونه تکاب بتا- کاریوفیلن (2/26 درصد)، 1،8- سینئول (2/14 درصد) و آلفا- پینن (2/11 درصد) بودند. اسانس‌های آزمایش شده روی 4 سویه باکتری گرم مثبت فعالیت ضدباکتریایی متوسط و در مقابل 3 سویه باکتری گرم منفی خاصیت ضعیفی نشان دادند. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> تفاوت‌های کمی و کیفی مشاهده شده می‌تواند ناشی از تاثیر عوامل مختلف اکولوژیکی، جغرافیایی، اقلیمی و خاکی روی ترکیب شیمیایی اسانس جمعیت‌های مختلف گونه مورد مطالعه باشد. خاصیت ضدباکتری متوسط این گونه را می‌توان به وجود ماده 1،8- سینئول نسبت داد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> The genus <em>Salvia</em> L. (Lamiaceae) consists of 58 annual and perennial species in Iran, of which 17 are endemic. <em>S. hydrangea</em> DC. ex Benth. with common Persian name of &quot;Gol-e Arooneh&quot; has been used in folk medicine of Iran as antiinflammatory, antispasmodic, carminative and sedative. Infusion of flowers was used for treating cold in traditional medicine of Fars province. <strong>Objective:</strong> Study of chemical composition and antibacterial activity of the essential oils of <em>S. hydrangea</em> from two different localities of Iran. <strong>Methods:</strong> Aerial parts of <em>S. hydrangea</em> were collected in full flowering stage from two different localities Abadeh (Fars province) and Takab (Azarbaijan province). The oils were obtained by hydrodistillation using a Clevenger type apparatus and analyzed by GC and GC-MS instruments. Antibacterial activities of the oils were evaluated by disc diffusion method. MIC values were measured by microdilution broth susceptibility assay. <strong>Results:</strong> The essential oils yield of Abadeh and Takab were 0.1 and 0.13% (w/w) based on dry weight of plants, respectively. Thirty-seven and 35 compounds were identified in the oil samples which constituted 97.4 and 98.3 % of the total oils, respectively. In the oil obtained from Abadeh, <em>&beta;</em>-caryophyllene (25.2%), 1,8-cineole (15.2%) and caryophyllene oxide (11.1%) were found as the major components. From Takab sample <em>&beta;</em>-caryophyllene (26.2%), 1, 8-cineole (14.2%) and &alpha;-pinene (11.2%) were characterized as the main compounds. The oils showed moderate antibacterial activity. <strong>Conclusion:</strong> The differences observed in essential oil composition of two studied samples could be attributed to their different ecological, geographical and edaphical origin factors. The moderate antibacterial activity of the oils could be associated with the presence of 1, 8-cineole.</div> <,i>,Salvia hydrangea<,/i>, , ترکیب‌های شیمیایی اسانس, اثرات ضدباکتری, بتا- کاریوفیلن, 1,8- سینئول <,i>,Salvia hydrangea<,/i>,, Antibacterial activity, Essential oil, 1, 8-cineole, β - caryophyllene 20 28 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-243-1&slc_lang=fa&sid=1 A Sonboli علی سنبلی a-sonboli@sbu.ac.ir 100319475328460038325 100319475328460038325 Yes Department of Biology, Medicinal Plants and Drugs Research Institute, Shahid Beheshti University, Evin, Tehran, Iran مربی، گروه بیولوژی، پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران MR Kanani محمدرضا کنعانی 100319475328460038326 100319475328460038326 No Department of Biology, Medicinal Plants and Drugs Research Institute, Shahid Beheshti University, Evin, Tehran, Iran کارشناس ارشد هرباریوم، پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی، دانشگاه شهید بهشتی و دانشجوی دکتری سیستماتیک گیاهی دانشگاه اصفهان M Yousefzadi مرتضی یوسف‌زادی 100319475328460038327 100319475328460038327 No Research Institute of Applied Sciences, ACECR, Shahid Beheshti University, Evin, Tehran, Iran مربی، پژوهشکده علوم پایه کاربردی جهاددانشگاهی، دانشگاه شهید بهشتی و دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهی دانشگاه تربیت مدرس M Mojarad مهران مجرد 100319475328460038328 100319475328460038328 No Department of Biology, Payame Noor University, Naqadeh, Iran مربی، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه پیام نور، واحد نقده