fa مروری بر گیاه سداب <i>Ruta graveolens</i> L.، کاربرد آن در طب سنتی و یافته‌های تحقیقات نوین گياهان دارویی Medicinal Plants مروری Review <div style="text-align: justify;">بر طبق مدارک موجود، گیاه سداب از کهن‌ترین گیاهان مورد استفاده در طب سنتی ایران و ملل مختلف بوده و برای درمان بسیاری از بیماری‌ها کاربرد داشته است. در حال حاضر نیز به علت اثرات جالب و گاه منحصر به فرد آن هنوز در میان اقوام مختلف جهان به مصرف می رسد. تاکنون برخی از کارآیی‌های این گیاه به عنوان ضدالتهاب، ضدسرطان، ضدآریتمی و فشارخون، ضدمیکروب، قارچ و انگل، کاهنده برخی از فعالیت‌های سیستم عصبی و ضدبارداری و سقط کننده جنین در تحقیقات آزمایشگاهی و بالینی متعددی به تایید رسیده است ولی هنوز به بسیاری ازخواص درمانی ارزشمند سداب که در طب سنتی بر آن تاکید شده، پرداخته نشده است. این گیاه از نظر ترکیبات شیمیایی بسیار پیچیده و پر تعداد است و شاید به همین دلیل هنوز ترکیب یا ترکیبات شیمیایی موثر و مکانیسم دقیق این اثرات نیز ناشناخته باقی‌ مانده است. از طرف دیگر با وجود شواهدی مبنی بر سمی بودن این گیاه و بروز اثرات جانبی، هنوز مطالعه سم‌شناسی دقیق و جامعی در این مورد در دسترس نیست و در مورد راه‌های مقابله با این اثرات جانبی نیز هیچ مطالعه ای انجام نشده است . این مقاله مروری که کاربرد های سنتی سداب و نتایج تحقیقات جدید در این زمینه را بررسی کرده است، می‌تواند زمینه‌های پژوهشی ارزشمندی را فراروی محققان قرار دهد تا با استفاده از تجارب ارزنده پیشینیان و نتایج موجود از تحقیقات نوین، ابهامات موجود در کاربرد این گیاه برطرف شده و بتوان از اثرات مفید و گسترده این گیاه در بهداشت و درمان بهره جست.</div> According to manuscripts, Ruta (rue) was one of the plants which had been abundantly used for prevention and treatment of diseases, both in Iranian and nation&rsquo;s Traditional medicine(TM). Natives are still using this plant through the world. Clinical and experimental modern trials had shown the anti-inflammatory, anticancer, antiarrhytmic, anti-hypertensive, antimicrobial, antifungal, contraceptive and abortive effects of this plant in addition to some central nervous system effects. Almost all of these were mentioned in TM besides a couple of other effects which there were no experimental data about them in modern researches. In other hand, rue contains so many chemicals and complex compounds which their exact effects and mechanism of actions are still not well known. Besides there are some data about toxic effects of rue but there is no reliable toxicological study which could explain the side effects, toxic dosage or detoxification methods. In this review we explain about this plant, its usage in TM and the results of different modern trials and give a plenty of experimental view of points which could be done in future. سداب, طب سنتی ایران, طب سنتی ملل, سم‌شناسی <,i>,Ruta graveolens<,/i>, L., Iranian traditional medicine, Traditional medicine, Toxicology 1 19 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-242-1&slc_lang=fa&sid=1 Z Naghibi Harat ژیلا نقیبی هرات 100319475328460038320 100319475328460038320 No Department of Physiology, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences & Health Services, Tehran, Iran دانشجوی دکترای فیزیولوژی، گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران M Kamalinejad محمد کمالی‌نژاد mkamalinejad@yahoo.com 100319475328460038321 100319475328460038321 Yes Department of Pharmacognosy, School of Pharmacy, Shaheed Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس گیاهان دارویی، گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران MR Sadeghi محمدرضا صادقی 100319475328460038322 100319475328460038322 No Department of Endocrinology and Embryology, Reproductive Biotechnology Research Center, Avesina Research Institute, Tehran, Iran دانشیار پژوهشی، گروه غدد و جنین‌شناسی، مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی باروری، پژوهشکده فن‌آوری‌های نوین ابن‌سینا، تهران HR Sadeghipour حمیدرضا صادقی‌پور 100319475328460038323 100319475328460038323 No Department of Physiology, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences & Health Services, Tehran, Iran استاد فیزیولوژی، گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران MR Eshraghian محمدرضا اشراقیان 100319475328460038324 100319475328460038324 No Department of Epidemiology and Biostatics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences & Health Services, Tehran, Iran دانشیار آمارزیستی، گروه اپیدمیولوژی و آمار، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران