en بهینه سازی عصاره‌گیری دانه شنبلیله (<i>Trigonella foenum-graecum</i> L.) به روش سطح-پاسخ بر اساس بتاسیتوسترول فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> شنبلیله از نظر خواص درمانی یکی از پرمصرف‌ترین گیاهان دارویی است و در مطالعات مختلف اثرات دارویی متعددی از آن مشاهده شده است. عصاره دانه شنبلیله حاوی بسیاری از مواد موثره از جمله استرول‌ها (عمدتا بتا سیتوسترول) است. <strong>هدف:</strong> این تحقیق به منظور تعیین روش استخراج بهینه برای بذر شنبلیله بر اساس میزان بتا سیتوسترول ردیابی شده در HPLC با استفاده از روش سطح-پاسخ (RSM) انجام شد. <strong>روش بررسی:</strong> ابتدا حلال مناسب انتخاب شد. متغیرهای اصلی مؤثر بر بازده استخراج شامل دما، زمان، غلظت حلال و نسبت حلال به پودر برای بهینه‌سازی بهترین روش بررسی شدند. برای بهینه‌سازی تعداد 29 آزمایش مشخص شد که استخراج با استفاده از روش خیساندن دینامیکی انجام شده است. پس از یافتن روش مناسب، عصاره‌ها سه بار به دستگاه HPLC تزریق شد تا میزان بتا سیتوسترول تام آنها مشخص شود. سپس مدل‌سازی شد و فرمول نهایی بدست آمد. <strong>نتایج:</strong> آنالیز نتایج نشان داد که بهترین عصاره (بر اساس میزان بتا سیتوسترول کل و وزن)، با استفاده از روش استخراج خیساندن دینامیکی با اتانول 96 درصد در دمای 44 درجه سانتی‌گراد، مدت زمان 30 دقیقه، غلظت حلال 70 درصد و نسبت حلال به پودر 7:1 به دست آمد. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> یافته‌ها نشان می‌دهد که این روش برای حداکثر استخراج ترکیبات بر اساس بتا سیتوسترول از دانه‌های شنبلیله کارآمدترین حالت به نظر می‌رسد.</div> <div style="text-align: justify;"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Background</span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: Fenugreek is one of the most widely used medicinal plants in terms of therapeutic properties, and numerous pharmacological effects have been found in various studies. Fenugreek seed extract contains many effective substances, including phytosterols (mainly <i>&beta;</i>-Sitosterol). <b>Objective</b>: This investigation was conducted to determine the optimal extraction method for fenugreek seeds based on the amount of <i>&beta;</i>-Sitosterol detected on HPLC using a response surface methodology (RSM). <b>Methods</b>: At first, the appropriate solvent was selected. The main variables affecting the extraction efficiency, including temperature, time, solvent percentage, and the ratio of solvent to powder, were investigated to optimize the best method. Optimizing the number of 29 experiments determined that extraction was done using the dynamic maceration method. After finding the optimized method, the extracts were injected into the HPLC device three times to determine the amount of total <i>&beta;</i>-Sitosterol. Then it was modelled, and the final formula was obtained. <b>Results</b>: The analysis of results were shown that the optimal extract (based on the amount of total <i>&beta;</i>-Sitosterol and weight), using the dynamic maceration extraction method with 96 % ethanol at a temperature of 44 ˚C, a duration of 30 minutes, a solvent percentage of 70 % and a ratio of solvent to powder of 7:1 was obtained. <b>Conclusion</b>: The findings suggest the, this method seams the most efficient for maximum extraction of the <i>&beta;</i>-Sitosterol compound from fenugreek seeds.</span></span></div> شنبلیله, روش سطح-پاسخ, بتا سیتوسترول, HPLC Trigonella foenum-graecum L., Box-Behnken Design, Response Surface Method, β-Sitosterol, HPLC 97 113 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-1684-6&slc_lang=en&sid=1 Zahra Tofighi زهرا توفیقی ztofighi@sina.tums.ac.ir 100319475328460046089 100319475328460046089 No Medicinal Plants Research Center, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran; Department of Pharmacognosy, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران، تهران، ایران؛ گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران، تهران، ایران Mohammad Reza Khoshayand محمدرضا خوشایند khoshayand@tums.ac.ir 100319475328460046090 100319475328460046090 No Department of Drug and Food Control, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Iran گروه کنترل دارو و غذا، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران، تهران ایران Masoud Besati مسعود بساطی Masoud.besati@gmail.com 100319475328460046091 100319475328460046091 No Department of Medicinal Chemistry, Medicinal Plants and Drugs Research Institute, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran گروه شیمی دارویی، پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی شهید بهشتی، تهران، ایران Mostafa Pirali Hamedani مصطفی پیرعلی همدانی mostafa.p.hamedani@gmail.com 100319475328460046092 100319475328460046092 No Department of Pharmacognosy, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران، تهران، ایران Abbas Hadjiakhoondi عباس حاجی آخوندی abbhaji@gmail.com 100319475328460046093 100319475328460046093 No Medicinal Plants Research Center, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran; Department of Pharmacognosy, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران، تهران، ایران؛ گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران، تهران، ایران Ali Khorshidi علی خورشیدی r_javanshir@yaho.com 100319475328460046094 100319475328460046094 No Department of Pharmacognosy, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران، تهران، ایران Arian Salimi آرین سلیمی saied.goodarzie@gmail.com 100319475328460046095 100319475328460046095 No Medicinal Plants Research Center, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران، تهران، ایران Saied Goodarzi سعید گودرزی goodarzi_s@sina.tums.ac.ir 100319475328460046096 100319475328460046096 Yes Medicinal Plants Research Center, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran; The Institute of Pharmaceutical Sciences (TIPS), Tehran University of Medical Science, Tehran, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران، تهران، ایران؛ مرکز تحقیقات علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران، تهران، ایران