en اثر زیستی و ترکیبات جمعیت‎های مختلف گیاه زربین بر نوعی آفت انباری شپشه آرد گندم <i>Tribolium castaneum</i> Herbst گياهان دارویی Medicinal Plants پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> استفاده روزافزون از حشره‌کش‌های شیمیایی باعث افزایش مقاومت در حشرات، افزایش بقایای سموم در محصولات کشاورزی و محیط زیست می‌شود. <strong>هدف: </strong>این تحقیق با هدف دستیابی به روشی امن و با استفاده از اسانس طبیعی گونه‌های <em>Cupressus</em> برای کنترل حشرات کامل شپشه آردگندم <i><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Tribolium castaneum</span></span></i><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Herbst</span></span> اجرا شد. <strong>روش بررسی:</strong> آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 0 تکرار در سال 2138 انجام شد. اسانس گونه‌های <em>Cupressus</em> توسط دستگاه کلونجر با استفاده از روش تقطیر آب تهیه و با GC-MS اندازه‌گیری شد. شاخص‌های نرخ رشد نسبی (RGR) کارآیی تبدیل غذای خورده شده و شاخص بازدارندگی تغذیه علیه حشرات بالغ <i><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Tribolium castaneum</span></span></i><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Herbst</span></span> در دمای 2 &plusmn; 12 درجه سانتی‌گراد و رطوبت 5 &plusmn; 65 درصد تعیین شد. <strong>نتایج:</strong> آلفا- پینن به عنوان ترکیب اصلی اسانس‌ها بود. بررسی سمیت تنفسی اسانس نشان داد که با افزایش غلظت و مدت زمان در معرض اسانس قرار گرفتن، مرگ و میر شپشه آرد به طور معنی‌داری افزایش می‌یابد. از بین گونه‌های مورد بررسی گونه (France) <em>C. sempervirens</em> با 256.93 = LC₅₀ میکرولیتر بر لیتر هوا بیشترین سمیت تنفسی را روی <em>T. castaneum</em> نشان داد. در بررسی اثر دورکنندگی بر روی <em>T. castaneum</em> اسانس <em>C. sempervirens</em>&nbsp;(France) با 87/5 درصد بیشترین خاصیت دورکنندگی را ایجاد کرد. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به سمیت و اثر دورکنندگی جنس <em>Cupressus</em> بر حشره بالغ <em>T. castaneum</em> از این جنس می‌توان برای کنترل این آفت در انبارها استفاده نمود.</div> <div style="text-align: justify;"><b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Background:</span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Chemical pesticides increasing use caused increased resistance in insects and increases the residue of pesticides in agricultural products and the environment. <b>Objective:</b> The aims of this study was to achieve a safe method and using natural essential oils of <i>Cupressus</i> against adult insects of the wheat flour (<i>Tribolium castaneum</i> Herbst). <b>Methods</b>: A factorial experiment was conducted in a completely randomized design in four replications in 2018. The <i>Cupressus</i> essential oils (EO) Clevenger by water distillation method and measured by GC-MS. Relative growth rate (RGR), repellency and nutritional indicators, and fumigant toxicity of EO on mature <i>Tribolium castaneum</i> Herbst were investigated in 27 &plusmn; 1 &deg;C and 65 &plusmn; 5 % relative humidity. <b>Results:</b> Alpha-pinene was the major component of the EO in the studied species. The results of the fumigant toxicity test of essential oils showed that increasing concentration and duration of exposure to essential oil caused an increase in the mortality of <i>T. castaneum</i>. Among the studied species, <i>C. sempervirens</i> (France) with LC₅₀ = 256.93 &micro;L / L air had the highest fumigant toxicity (87.5%) on <i>T. castaneum</i>. <b>Conclusion:</b> Based on the insecticides, repellents and nutritional indices effect of <i>Cupressus</i> essential oils on <i>T. castaneum</i> they can be used as a biological management method for controlling storeroom pests.</span></span></div> اسانس, کنترل بیولوژیک, سمیت تدخینی, کوپرسوس Alpha-pinene, Biological management, Cupressus, Fumigant toxicity, Essential oils 113 126 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-121-10&slc_lang=en&sid=1 Shahla Amini شهلا امینی shahlaamini511@yahoo.com 100319475328460045163 100319475328460045163 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران Hamideh Khalaj حمیده خلج hamideh_6285@yahoo.com 100319475328460045164 100319475328460045164 No Department of Agriculture, Payame Noor University, Tehran, Iran گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Maryam Ahvazi مریم اهوازی Maryame_ahvazi@yahoo.com 100319475328460045165 100319475328460045165 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران Mohammadreza Labbafi محمدرضا لبافی حسین آبادی labbafi@imp.ac.ir 100319475328460045166 100319475328460045166 Yes Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران