fa بررسی مواد تشکیل‌دهنده اسانس و اثرات ضدمیکروبی ریزوم گیاه <i>Cyperus rotundus</i> L. فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: گیاه Cyperus rotundus L. از خانواده Cyperaceae، با نام‌های فارسی (عربی) اویار سلام و سُعد کوفی در بیشتر نقاط ایران می‌روید. از ریشه گیاه سعد کوفی مواد و آثار فارماکولوژیک مختلفی گزارش شده‌اند. در حال حاضر ریشه‌ها و ریزوم‌های این گیاه به صورت ترکیب با سایر گیاهان به منظور تقویت اعصاب و ضدنفخ به کار می‌رود. در مورد بررسی اسانس حاصل از ریزوم‌های این گیاه در کشورهای دیگر تحقیق شده که آلفا- سیپرون یا سیپرن را به عنوان ماده عمده معرفی کرده‌اند. هدف: تا آنجا که ما بررسی کرده‌ایم، اسانس ریزوم و اثرات ضدمیکروبی نمونه ایرانی گیاه مذکور تاکنون بررسی نشده است. هدف از این پژوهش آنالیز اسانس و بررسی اثرات ضدمیکروبی ریزوم های این گیاه می‌باشد. روش بررسی: ریزوم گیاه سُعد کوفی در خرداد 1386 از عطاری‌های شهر تهران خریداری و با روش تقطیر با آب اسانس‌گیری شد. برای آنالیز اسانس از روش GC/MSاستفاده شد. جهت بررسی اثرات ضدمیکروبی، عصاره متانولی ریزوم‌ها با اسباب سوکسله استخراج شد. میکروب‌های مورد استفاده در این پژوهش باکتری‌های استافیلوکوکوس اورئوس، میکروکوکوس لوتئوس، سالمونلا و اشریشیا کولی، و قارچ‌های آسپرژیلوس نایجر و کلادوسپوریوم هرباسیوم بودند. اثر ضدمیکروبی به روش دیسک کاغذی (انتشار در آگار) و محاسبه هاله عدم رشد انجام شد. نتایج: بررسی اثر ضدمیکروبی عصاره ریزوم گیاه C. rotundus نشان می‌دهد که رقت‌های مختلف آن اثری روی سالمونلا، اشریشیا کولی، آسپرژیلوس نایجر و کلادوسپوریوم هرباسیوم ندارد و تنها روی باکتری‌های استافیلوکوکوس اورئوس و میکروکوکوس لوتئوس موثر می‌باشد. ترکیبات عمده اسانس آن را سسکویی‌ترپن‌ها تشکیل می‌دهند (0/82 درصد) که در بین آنها آلفا- سیپرون 0/32 درصد و اسپاتولنول، 0/11 درصد می‌باشند. 8/8 درصد ترکیبات شناسایی شده نیز از گروه مونوترپنوئیدها می‌باشند.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> <em>Cyperus rotundus</em> L. belongs to Cyperaceae family, which grows in around of Iran and its roots with other herbs uses as antiflatulant and nervous tonic. <strong>Objectives:</strong> Identification of chemical components of essential oil and antimicrobial effects of rhizomes from <em>Cyperus rotundus</em> L. <strong>Methods:</strong> The roots and rhizomes of <em>C. rotundus</em> were purchased from Tehran herb shops in June 2007. After confirmation, the essential oil was obtained by hydrodistillation and was subjected to GC/MS. The antimicrobial effects of the root extract were studied on <em>Salmonella</em>, <em>Escherichia coli</em>, <em>Micrococcus luteus</em>, <em>Staphylococcus aureus</em>, <em>Aspergillus niger</em> and <em>Cladosporium herebaceum</em>. <strong>Results:</strong> The major components of the essential oil were found &alpha;-cyperone (32.0%) and spathulenol (11/0%). The study of antimicrobial activity showed that the methanolic extracts have effects on Micrococcus luteus and Staphylococcus aureus, but any effects on <em>Salmonella</em>, <em>Escherichia coli</em>, <em>Aspergillus niger</em> and <em>Cladosporium herebaceum</em> were not showed. <strong>Conclusion: </strong>25 Components (91.2% of the oil) were identified, totally. Sesquiterpenoides are major components (0.82%), and then monoterpenoids (8.8%). &alpha;-cyperone as major compound of our oil, was identified in the other research on oil of <em>C. rotundus</em>. Inhibitory concentrations for <em>Micrococcus luteus</em> and <em>Staphylococcus aureus</em> were 31.25 and 125 mg/ml.</div> <,i>,Cyperus rotundus<,/i>,, آلفا- سیپرون, اسانس, اثر ضدمیکروبی <,i>,Cyperus rotundus<,/i>,, Essential oil, Antimicrobial effects, α-cyperone 91 97 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-111-3&slc_lang=fa&sid=1 F Mojab فراز مجاب sfmojab@yahoo.com 100319475328460038203 100319475328460038203 Yes Department of Pharmacognosy and Pharmacobiotechnology, School of Pharmacy, Shahid Beheshty University of Medical Sciences دانشیار، گروه فارماکوگنوزی و فارماکوبیوتکنولوژی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران H Vahidi حسین وحیدی 100319475328460038204 100319475328460038204 No Pharmaceutical Sciences Research Center (PSRC), Shahid Beheshty University of Medical Sciences مرکز تحقیقات علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران B Nickavar بهمن نیک‌آور 100319475328460038205 100319475328460038205 No Pharmaceutical Sciences Research Center (PSRC), Shahid Beheshty University of Medical Sciences مرکز تحقیقات علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران M Kamali-nejad محمد کمالی‌نژاد 100319475328460038206 100319475328460038206 No Department of Pharmacognosy and Pharmacobiotechnology, School of Pharmacy, Shahid Beheshty University of Medical Sciences کارشناس آزمایشگاه، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران