en مطالعه اتنوبوتانی گیاهان دارویی، شهرستان فسا، ایران داروسازی سنتی و طب سنتی Traditional Pharmacy & Traditional Medicine پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه: </strong>طب گیاهی سنتی در جوامع فارسی استان فارس به ویژه شهرستان فسا قدمت طولانی دارد. به‌رغم تاریخ کهن و فرهنگ غنی این منطقه در زمینه طب سنتی، مطالعه جامعی در خصوص دانش اتنوبوتانی این منطقه منحصر به فرد و با وابستگی بالا به گیاهان دارویی انجام نشده است. <strong>هدف: </strong>هدف اصلی این مطالعه شناسایی و ثبت گیاهان دارویی و دانش گیاهی سنتی جوامع قومی شهرستان فسا در استان فارس بود. <strong>روش بررسی:</strong> داده‌های اتنوفارماکولوژیکی با استفاده از پرسشنامه‌های نیمه ساختاریافته و مصاحبه‌های گروهی در یک دوره دو ساله (2022-2021) جمع‌آوری شد. 45 نفر از افراد آگاه محلی برای جمع‌آوری داده‌ها انتخاب و مصاحبه شدند. شاخص‌های کمی از جمله فاکتورهای اجماع مطلعین (ICF) و گزارش استفاده (UR) محاسبه شدند. گونه‌های گیاهی دارویی با روش‌های استاندارد توسط گیاه‌شناسان شناسایی شدند. <strong>نتایج:</strong> 62 گیاه دارویی متعلق به 58 جنس و 27 خانواده برای درمان 12 دسته بیماری توسط جوامع محلی ثبت شد. رایج‌ترین روش تهیه دم کرده و سپس جوشانده و ضماد بود. بیماری‌های پوستی (0.93 = ICF)، عصبی (0.92 = ICF) و گوارشی (0.91 = ICF) به عنوان شایع‌ترین طبقه بیماری در این زمینه ثبت شدند. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج مطالعه نشان داد که دانش گیاهی سنتی شهرستان فسا همچنان غنی است و رابطه آشکاری را بین فرهنگ کهن دارویی این منطقه و طب سنتی ایران نشان می‌دهد. بنابراین ارزیابی فعالیت فارماکولوژیکی گیاهان دارویی پرمصرف می‌تواند منجر به تولید داروهای گیاهی جدید شود.</div> <div style="text-align: justify;"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Background:</span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Traditional herbal medicine has a long history in the Persian communities of Fars province, especially in Fasa County. Despite the longstanding history and robust culture of traditional medicine in this region, there is no comprehensive study on the ethnobotanical knowledge of this unique region with residents historically dependent on medicinal plants. <b>Objective:</b> Hence, the main objective of this study was to identify and record medicine plants and traditional herbal knowledge of the ethnic communities of Fasa County in the Fars province of Iran. <b>Methods: </b>Ethnopharmacological data were collected using semi-structured questionnaires, guided walks, and group interviews during a period of two years (2021-2022). 45 local informants were selected and interviewed for data collection. We calculated quantitative factors including informant consensus factors (ICF), and use reports (UR) for each species. Medicinal plant species were identified through standard taxonomic methods by botanists.</span></span> <b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results:</span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The local communities have documented 62 medicinal plants across 58 genera from 27 families, which are used to treat 12 different categories of ailments. The most common preparation method was infusion, followed by decoction and poultice. </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Dermatological (ICF = 0.93), neurological (0.92), and digestive (ICF = 0.91) diseases were documented as the most common ailment categories in this area. <b>Conclusion:</b> The study results indicated that the traditional herbal knowledge of Fasa County is still rich and it revealed an obvious relationship between the ancient medicinal culture of this region and Iranian Traditional Medicine. Therefore, evaluation of the pharmacological activity of highly utilized medicinal plants could result in new herbal drugs.</span></span></div> اتنوبوتانی, شهرستان فسا, استان فارس, گیاهان دارویی, نان سیرموکی Ethnobotany, Fasa County, Fars province, Medicinal plants, Sirmoki bread 88 112 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-6671-1&slc_lang=en&sid=1 Esfandiar Jahantab اسفندیار جهانتاب e.jahantab@fasau.ac.ir 100319475328460045160 100319475328460045160 No Department of Range and Watershed Management (Nature Engineering), Faculty of Agriculture, Fasa University, Fasa, Iran گروه مرتع و آبخیزداری (مهندسی طبیعت)، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فسا، فسا، ایران Seyed Hamzeh Hosseini سید حمزه حسینی hamze@ujiroft.ac.ir 100319475328460045161 100319475328460045161 Yes Department of Biology, Faculty of Science, University of Jiroft, Jiroft, Iran استادیار، گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران Zahra Sadeghi زهرا صادقی sadeghi.phytochem@gmail.com 100319475328460045162 100319475328460045162 No Department of Production and Utilization of Medicinal Plants, Faculty of Agriculture, Higher Education Complex of Saravan, Saravan, Sistan and Baluchestan, Iran گروه تولید و بهره‎برداری از گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی، مجتمع آموزش عالی سراوان، سراوان، سیستان و بلوچستان، ایران