en بررسی ترکیبات مهم تولید شده در جمعیت‎ های رازیانه فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> گیاه چند ساله رازیانه یکی از مهم‌ترین و پرمصرف‌ترین گیاهان دارویی خانواده چتریان می‌باشد که عمدتا به منظور استفاده از اسانس حاصل از آن در صنایع دارویی، غذایی، آرایشی و بهداشتی کشت می‌شود. <strong>هدف:</strong> برای بررسی کالوس‌زایی و تولید متابولیت‌های ثانویه از کالوس‌ها، 13 جمعیت رازیانه ایرانی و همچنین دو جمعیت از آلمان و دو جمعیت از ترکیه توسط کروماتوگرافی گازی متصل به طیف‌سنج جرمی مورد ارزیابی قرار گرفتند. <strong>روش بررسی:</strong> پنج نوع ریزنمونه (برگ، هیپوکوتیل، اپیکوتیل، لپه و قطعات ریشه) در محیط کشت MS همراه با ترکیب 2,4-D و کینتین (1:1)، همچنین <u>NAA</u> و&nbsp; BA (1:<u>0/5</u>) به عنوان مکمل، کشت داده شدند. <strong>نتایج:</strong> از بین پنج ریزنمونه مورد استفاده در این مطالعه، تنها ریزنمونه هیپوکوتیل پاسخ مناسبی به کالوس‌زایی داشت. بر اساس نتایج کروماتوگرافی گازی متصل به طیف‌سنج جرمی، بیشترین میزان ترانس- آنتول (67/23 درصد) در کالوس جمعیت ترکیه (TUR1) تحت تیمار NAA و BA (1:1) تولید شد. عصاره کالوس جمعیت دیگر ترکیه (TUR2) حاوی مقادیر قابل توجهی لیمونن (67/70درصد) تحت تیمار <u>D-4,2</u> و کینتین (1:<u>0/5</u>) بود. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> القای کالوس با تنظیم‌کننده‌های مختلف گیاهی می‌تواند سهم قابل‌توجهی در تولید متابولیت‌های ثانویه داشته باشد، بدین‌ترتیب که از کالوس‌هایی که متابولیت‌های ثانویه بیشتری تولید می‌کنند در سیستم‌های بیوراکتور کشت سوسپانسیون یا سلولی داده شود. بر اساس نتایج حاصل از این پژوهش، جمعیت‌های رازیانه مربوط به ترکیه ظرفیت تولید مقادیر قابل توجهی متابولیت‌های ثانویه اصلی را داشتند.</div> <div style="text-align: justify;"><div style="text-align: justify;"></div><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Background:</span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The perennial fennel plant is one of the most important and widely used medicinal plants of the Apiaceae family, which is mainly cultivated for the purpose of using the essential oil obtained from it in various pharmaceutical, food, cosmetic and health industries. <b>Objective:</b> To investigate callogenesis and secondary metabolites production from calli, 13 populations of Iranian fennel as well as two populations from Germany and two populations from Turkey were evaluated by GC-MS. <b>Methods:</b> Five types of explants (leaf, hypocotyl, epicotyl, cotyledon, and root segments) were cultured in MS medium supplemented with combination of 2,4-D + Kinetin (1:1), and also <u>NAA</u> + BA (<u>0.5</u>:1). <b>Results:</b> Among five explants used in this study, only hypocotyl explant had appropriate response to the callogenesis. According to the GC-MS analysis, the highest <i>trans</i>-anethole content (67.23 %) was produced in the callus of Turkish population (TUR1) under <u>NAA</u> + BA treatment (1:1). Callus extracts of other Turkish population (TUR2) contained considerable amounts of limonene (67.70 %) under <u>2,4-D</u> + Kinetin treatment (<u>0.5</u>:1). <b>Conclusion:</b> Callus induction with different plant regulators can have a significant contribution to the production of secondary metabolites, so callus that produce more secondary metabolites can be cultured in suspension or cell culture bioreactor systems. Based on the results of this research, Turkish fennel populations had the capacity to produce significant amounts of main secondary metabolites.</span></span></div> کالوس, ترکیب شیمیایی, ریزنمونه, رازیانه, تنظیم‎کننده رشد گیاهی Callus, Chemical composition, Explant, Fennel, Plant growth regulator 98 112 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-6621-1&slc_lang=en&sid=1 Mohsen Sabzi-Nojadeh محسن سبزی نوجه‎ده M.sabzi@tabrizu.ac.ir 100319475328460045016 100319475328460045016 Yes Department of Horticultural Science and Engineering, Ahar Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Saeid Aharizad سعید اهری‎زاد s.aharizad@tabrizu.ac.ir 100319475328460045017 100319475328460045017 No Department of Plant Breeding and Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Seyyed Abolghasem Mohammadi سید ابوالقاسم محمدی mohammadi@tabrizu.ac.ir 100319475328460045018 100319475328460045018 No Department of Plant Breeding and Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Mina Amani مینا امانی MINA76AMANI@YAHOO.COM 100319475328460045019 100319475328460045019 No Department of Horticultural Science and Engineering, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران