fa بررسی اجزای تشکیل‌دهنده‌ اسانس فراسیون آسای سیاه (<i>Ballota nigra</i> L. ssp. <i>anatolica</i> P. H. Davis) رویش یافته در استان مازندران فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> جنس فراسیون آسا شامل حدود 90 گونه در سراسر جهان می‌باشد. در کشور ایران تنها 3 گونه از این جنس رویش دارد که دارای خواص دارویی بوده و در طب سنتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. <strong>هدف:</strong> بررسی اجزای تشکیل‌دهنده‌ اسانس سرشاخه‌های گل‌دار گونه‌‌ فراسیون آسای سیاه2 می‌باشد. <strong>روش بررسی:</strong> در این تحقیق گونه <em>B. nigra</em> ssp. <em>anatolica</em> از محل رویش خود در روستای شاه ناجر، کجور، استان مازندران، جمع‌آوری شد. اسانس‌گیری به روش تقطیر با آب انجام شد و اجزای روغن فرار با استفاده از دستگاه‌های GC و GC/MS آنالیز و شناسایی شدند. شناسایی ترکیب‌های تشکیل‌دهنده‌ اسانس، به کمک طیف جرمی، شاخص بازداری آنها و مقایسه با شاخص‌های بازداری گزارش شده در منابع صورت گرفت. <strong>نتایج:</strong> بازدهی وزنی - وزنی اسانس برای <em>B. nigra</em> ssp. <em>anatolica</em>، 7/0 درصد وزنی - وزنی به ‌دست آمد. تعداد 12 ترکیب (8/91 درصد) اسانس شناسایی شد. <em>نتیجه‌گیری:</em> .Germacrene D (1/18 درصد) و Nerolidol epoxyacetate (4/15 درصد)، Sclareoloxide (1/12 درصد)، Linalyl acetate (5/11 درصد) و <em>&beta;</em> - Caryophyllen (5/10 درصد) ترکیب‌های عمده بودند. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که مونوترپن‌ها (1/18 درصد) و سزکویی ترپن‌ها (7/73 درصد) اسانس این گیاه را تشکیل می‌دهند.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> The genus <em>Ballota</em> (Lamiaceae) is comprised of about 90 species all over the world. Remarkably, three species of this genus are growing in Iran, that is used in traditional medicine [1]. <strong>Objective:</strong> Investigation on the essential oil composition of <em>Ballota nigra</em> ssp. <em>anatolica</em>. <strong>Methods:</strong> The aerial parts of <em>B. nigra</em> ssp. <em>anatolica</em> were collected during the flowering stage from Shahnajar village, Kojur, Mazandaran Province, in July 2007. Hydrodistillation was performed using a Clevenger-type apparatus for 3 hours to yield 0.7% (w/w) of yellowish oil. Essential oil was analyzed with GC and GC/MS techniques. The constituents of the essential oil were identified by comparison of their mass spectra and retention indices (RI) with those given in the literature and authentic samples. <strong>Results:</strong> Twelve components were determined in the essential oil of <em>B. nigra</em> spp. <strong>anatolica</strong>, representing 91.8% of the oil. <strong>Conclusion:</strong> Germacrene D (18.1%), Nerolidol epoxyacetate (15.4%), Sclareoloxide (12.1%), Linalyl acetate (11.5%), <em>&beta;</em> - Caryophyllene (10.5%), were found to be the major constituents. The oil of <em>B. nigra</em> spp. <em>anatolica</em> consists of oxygenated monoterpens (18.1%) and sesquiterpens (73.7%).</div> فراسیون آسای سیاه, اسانس, GC/MS <,i>,Ballota nigra<,/i>, ssp. <,i>,anatolica<,/i>,, Volatile Oil, GC/MS 33 36 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-172-4&slc_lang=fa&sid=1 Z Kazemizadeh زهرا کاظمی‌زاده kazemizadeh@acecr.ac.ir 100319475328460038173 100319475328460038173 Yes Department of Phytochemistry, Academic Centre for Education Culture & Research (ACECR), Shahid Beheshti branch عضو هیأت علمی گروه پژوهشی فیتوشیمی، جهاددانشگاهی واحد شهید بهشتی T Amini طیبه امینی 100319475328460038174 100319475328460038174 No Research centre of Agricultural and Natural Resources of Mazandaran Province, Mazandaran عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران