fa اندازه‌گیری و بررسی میزان اسیدهای چرب امگا 3 و امگا 6 در گونه‌های مهم جنس کتان (<i>Linum</i> spp.) فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> اسیدهای چرب لینولنیک اسید (امگا 3) و لینولئیک اسید (امگا 6) جزء اسیدهای چرب ضروری می‌باشند که بدن قادر به سنتز آنها نبوده و باید از طریق غذاهای مصرفی تامین شوند. علاوه بر این ویژگی‌های دارویی به ویژه ضدسرطانی این اسیدهای چرب چندین بار توسط محققین به اثبات رسیده است.<strong> هدف:</strong> این تحققیق با هدف تعیین میزان اسیدهای چرب امگا 3 و امگا 6 گونه‌های وحشی و زراعی جنس کتان (<em>L. nodiflorum</em> L.، <em>L. mucronatum</em> Bertol.، <em>L. bienne</em> Mill.، <em>L</em>. <em>austriacum </em>L.، <em>strictum L</em>.، <em>L</em>. <em>usitatissimum </em>L.) انجام گرفت. <strong>روش بررسی:</strong> دانه‌ها به صورت محدود از مرکز تحقیقات جهادکشاورزی استان آذربایجان غربی تهیه و کشت شدند. برای استخراج و اندازه گیری چربی از روش Leiboritz و برای آنالیز اسیدهای چرب از کروماتوگرافی گازی استفاده شد. <strong>نتایج:</strong> میزان اسیدهای چرب ضروری امگا 3 و امگا 6 در اغلب گونه‌های وحشی و زراعی مورد مطالعه جنس کتان بسیار بیشتر از (چندین برابر) مقدار این اسیدهای چرب حیاتی در دانه‌های روغنی رایج کشت شده نظیر کلزا و آفتابگردان بود، هم‌چنین میزان اسید چرب امگا 6 در همه گونه‌های وحشی مورد مطالعه جنس کتان بیشتر از میزان این اسید چرب ضروری در گونه زراعی کتان مشاهده شد. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> در این بررسی برتری کمی و کیفی روغن کتان روغنی نسبت به روغن سایر دانه‌های روغنی به دلیل میزان قابل ملاحظه روغن و اسیدهای چرب امگا 3 آن به اثبات رسید که براساس تحقیقات بیوتکنولوژیکی و با استفاده از گونه‌های وحشی کتان می‌توان با افزایش میزان اسیدهای چرب امگا 6 روغن کتان روغنی بر کیفیت آن افزود.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Linolenic acid (omega 3) and Linoleic acid (omega 6) are essential fatty acids that our body cannot synthesis them, so these fatty acids should be taken via foods. <strong>Objective:</strong> The aim of this study was measuring of omega 3 and omega 6 fatty acids in species of <em>Linum</em> ssp. <strong>Methods:</strong> Seed samples of <em>Linum</em> ssp. including: <em>L. usitatissimum</em> L., <em>L. strictum </em>L., <em>L. mucronatum</em> Bertol, <em>L. nodiflorum</em> L., <em>L. bienne</em> Mill and <em>L. austriacum</em> L. were selected from Agricultural source researches center of West Azarbaijan and grown in its research farm. Oil content was measured using Leiboritz method in three replications. The amounts of fatty acids were detected and measured by gas chromatography. <strong>Results:</strong> This study indicated all of investigated <em>Linum</em> species except one species, had more amounts of omega 3 fatty acids content than other oilseeds and all of the wild Linum species had more amounts of omega 6 fatty acids content in comparison with crop species. <strong>Conclusion:</strong> Oil of the crop <em>Linum</em> had better quality and quantity than oil of the other oil seeds, also these wild species were suitable cases for biotechnological projects and elevate amounts of omega 6 essential fatty acids of crop species.</div> کتان, روغن, لینولنیک اسید, لینولئیک اسید <,i>,Linum<,/i>, ssp., Oil, Linolenic acid, Linoleic acid 25 32 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-228-1&slc_lang=fa&sid=1 M Ranjzad معصومه رنجزاد m.ranjzad@gmail.com 100319475328460038170 100319475328460038170 Yes Department of Biology, Faculty of Science, University of Urmia, Urmia کارشناس ارشد زیست‌شناسی، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه M Khayyami مسعود خیامی 100319475328460038171 100319475328460038171 No Department of Biology, Faculty of Science, University of Urmia, Urmia استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه A Asadi اسدلله اسدی 100319475328460038172 100319475328460038172 No Department of Biology, Faculty of Science, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه محقق اردبیلی