fa مروری بر تکنیک‌های نوین در تولید آلکالوئیدهای تروپانی فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics مروری Review <div style="text-align: justify;">گرایش روزافزون جوامع بشری به استفاده از داروهای دارای منشاء گیاهی سبب افزایش تقاضای مواد موثره گیاهان دارویی شده است. علی‌رغم پیشرفت‌های زیاد در زمینه سنتز مصنوعی مواد موثره گیاهی، هنوز هم استخراج از منابع گیاهی تنها راه دستیابی به بسیاری از مواد دارویی ارزشمند است. زمینه تحقیقاتی آلکالوئیدها هرچند سابقه کهنی دارد ولی ما هنوز در ابتدای راه شناخت کامل و بهره‌وری بیوتکنولوژیک آن هستیم. تاکنون در حدود 5000 نوع آلکالوئید در 15 درصد از گیاهان متعلق به 150 خانواده گیاهی شناخته شده است که در این بین آلکالوئیدهای تروپانی نظیر هیوسیامین، آتروپین و اسکوپولامین دارای کاربرد گسترده‌ای در پزشکی می‌باشند. امروزه تولید صنعتی آلکالوئیدهای تروپانی از طریق تکنیک‌های نوینی همچون کشت سلول و بافت گیاهی، هیبریداسیون سوماتیکی، مهندسی متابولیک، کشت مقیاس وسیع و تجاری‌سازی آن با استفاده از بیورآکتورها توجه زیادی به خود جلب کرده و در این مقاله مروری سعی شده است که نتایج حاصل از استفاده این تکنیک‌ها بررسی شود.</div> <div style="text-align: justify;">Increasing from day to day tendency of human societies to plant based drug usage increased demand of secondary metabolite application. Although artificial production of these compounds greatly progressed, but the only way to achieve these fine medicinal compounds has been to extract them from plant resources. Alkaloid field, although very old, is still in its infancy with regard to being fully understood, and biotechnologically exploited. Up to now, approximately 5000 different alkaloids, in 15% of plants that belong to 150 families, have been recognized, that tropane alkaloids such as hyosyamine, scopolamine, atropine and cocaine, with a broad medical usage are a class of them. Industrial tropane alkaloid production by modern techniques such as cell and tissue culture, somatic hybridization, metabolic engineering and commercial large scale culture, is highly concerned nowadays and in this review, the authors have tried to point out some of the results obtained by application of these techniques.</div> آلکالوئیدهای تروپانی, بیورآکتورها, کشت ریشه مویین, کشت سلول, مهندسی متابولیک Tropane alkaloids, Bioreactors, Cell culture, Hairy root culture, Metabolic engineering 149 164 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-45-3&slc_lang=fa&sid=1 E Dehghan اسماعیل دهقان es.dehghanshahreza@gmail.com 100319475328460038054 100319475328460038054 Yes Department of Biotechnology and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد MT Ebadi محمدتقی عبادی 100319475328460038055 100319475328460038055 No Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad دانشجوی کارشناسی ارشد علوم باغبانی گرایش گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد H Naghdi Badi حسنعلی نقدی‌بادی 100319475328460038056 100319475328460038056 No Iranian Academic Center for Education, Culture & Research (ACECR) - Institute of Medicinal Plants Research استادیار پژوهش کشاورزی پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، تهران F Shahriari فرج‌اله شهریاری 100319475328460038057 100319475328460038057 No Department of Biotechnology and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad دانشیار گروه بیوتکنولوژی و به نژادی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد M Azizi مجید عزیزی 100319475328460038058 100319475328460038058 No Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد GR Asghari غلامرضا اصغری 100319475328460038059 100319475328460038059 No Faculty of Pharmacy and Isfahan Pharmaceutical Sciences Research Center, Isfahan University of Medical Sciences استاد مرکز تحقیقات علوم دارویی اصفهان، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان