fa اثرات بازدارنده عصاره آبی اسپند (<i>Peganum harmala</i> L.) بر جوانه‌زنی بذر و رشد گیاهچه‌های خرفه (<i>Portulaca oleracea</i> L.) و سلمه تره (<i>Chenopodium album</i> L.) كشاورزی و اتنوبوتانی Agriculture & Ethnobotany پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> بررسی خصوصیات آللوپاتیک گیاهان، یکی از راهکارهای اکولوژیکی و بیولوژیکی جدید است که می‌تواند منجر به کشف علف‌کش‌های زیستی و بازدارنده‌های رشد شود. <strong>هدف:</strong> بررسی اثر آللوپاتیک عصاره آبی اسپند بر جوانه‌زنی بذور و رشد گیاهچه‌های سلمه تره2 و خرفه 3. <strong>روش بررسی:</strong> عصاره‌های آبی اندام‌های مختلف گیاه اسپند شامل ریشه، ساقه، برگ و کپسول در غلظت‌های صفر (آب مقطر)، 1 ،5 ، 10 و 15 درصد به صورت آزمایش فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار به کار برده‌ شد. <strong>نتایج:</strong> نتایج نشان داد که عصاره اندام‌های اسپند بر جوانه‌زنی بذر و رشد گیاهچه هر دو گونه تاثیر منفی داشت به‌طوری که با افزایش غلظت عصاره آبی، جوانه‌زنی و رشد گیاهچه در آنها به طور معنی‌داری کاهش یافت. عصاره اندام‌های مختلف اسپند، اثرات بازدارندگی متفاوتی بر جوانه‌زنی و رشد گیاهچه دو گیاه مذکور نشان دادند و عصاره‌ کپسول دارای بیشترین اثر بازدارندگی بود. کمترین میزان جوانه‌زنی بذر و رشد گیاهچه‌ در عصاره کپسول با غلظت 15 درصد مشاهده شد. همچنین گیاهچه خرفه حساسیت بیشتری نسبت به گیاهچه سلمه ‌تره در برابر اثرات بازدارنده عصاره اسپند داشت. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> عصاره آبی اندام‌های مختلف گیاه اسپند بر جوانه‌زنی بذور و رشد گیاهچه‌های خرفه و سلمه تره اثر بازدارندگی داشته ‌است. همچنین‌ بیشترین اثر بازدارندگی مربوط به عصاره کپسول می‌باشد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> The study of allelopathic properties of plants is one of up-to-date biological and ecological methods, which can lead to discover the bio-herbicides and growth inhibitors. <strong>Objective:</strong> In order to study the allelopathic effects of harmal (<em>Peganum harmala</em> L) on seed germination and seedling growth on purslan (<em>Portulaca oleracea</em> L.) and black weed (<em>Chenopodium album</em> L.), these experiments were conducted. <strong>Methods:</strong> The aqueous extracts of harmal different organs including capsule, leaf, stem and root were applied at five concentration levels (0 as control, 1, 5, 10 and 15%) through a factorial experiment based on a completely randomized design with three replications. <strong>Results:</strong> The results showed that different organ extracts had different negative effects on seed germination and seedling growth of the two species in such a way that capsules extracts had the highest inhibitory effect. With increasing extract concentrations of harmal, the seed germination and seedling growth of the two species was reduced significantly. The minimum amount of seed germination and growth of the seedlings were observed at 15% extracts concentration of capsules. Also, purslan seedlings appeared to be more sensitive to harmal extracts than black weed seedlings. <strong>Conclusion:</strong> The aqueous extracts of harmal different organs had inhibitory effects on seed germination and seedlings growth of purslan and black weed. Also, the highest inhibitory effects were related to capsule extracts.</div> آللوپاتی, جوانه‌زنی‌, اسپند‌, سلمه تره, خرفه Allelopathy, Germination, <,i>,Chenopodium album<,/i>, L., <,i>,Peganum harmala<,/i>, L., <,i>,Portulaca oleracea<,/i>, L. 116 127 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-86-4&slc_lang=fa&sid=1 H Naghdi Badi حسنعلی نقدی بادی 100319475328460038030 100319475328460038030 No Iranian Academic Center for Education, Culture & Research (ACECR), Institute of Medicinal Plants Research گروه پژوهشی کشت و توسعه، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی H Omidi حشمت امیدی heshmatomidi@yahoo.com 100319475328460038031 100319475328460038031 Yes Department of Agronomy, Shahed University گروه زراعت، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه شاهد H Shams هدی شمس 100319475328460038032 100319475328460038032 No Department of Agronomy, Shahed University گروه زراعت، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه شاهد Y Kian یحیی کیان 100319475328460038033 100319475328460038033 No Department of Agronomy, Shahed University گروه زراعت، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه شاهد MR Dehghani Mashkani محمدرضا دهقانی‌مشکانی 100319475328460038034 100319475328460038034 No Iranian Academic Center for Education, Culture & Research (ACECR), Institute of Medicinal Plants Research کارشناس پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی و دانشجوی کارشناسی‌ارشد زراعت دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن M Sahandi مهدی سیف‌سهندی 100319475328460038035 100319475328460038035 No Department of Agronomy, Tarbiat Modares University گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس