fa بررسی اجزا و اثرات ضدباکتریایی اسانس گیاه <i>Stachys acerosa</i> Boiss. فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> گیاه <em>Stachys acerosa</em> Boiss. از خانواده نعنائیان یکی از گیاهان بومی ایران می‌باشد. هدف: با توجه به عدم وجود گزارش مدون در مورد این گیاه و در عین حال استفاده‌های درمانی سایر گونه‌های آن در تحقیق حاضر به بررسی اجزا و اثرات ضدباکتریایی اسانس سرشاخه گل‌دار و بدون گل این گیاه و ساختمان ماده موثره با اثر ضدباکتریایی آن پرداخته شده است. <strong>روش بررسی:</strong> سرشاخه‌های گل‌دار و بدون گل گیاه از منطقه لاله‌زار کرمان جمع‌آوری شد و پس از خشک کردن اسانس آنها توسط دستگاه کلونجر به دست آمد. اسانس‌ها با استفاده از دستگاه GC-MS و اندیس بازداری آنالیز شد. اثرات ضدمیکروبی اسانس‌ها علیه باکتری‌های: <em>Staphylococcus aureus، Staphylococcus epidermidis، Escherichia coli, Bacillus subtilis، Klebsiella pneumoniae</em> و <em>Pseudomonas aerogenosa</em> با استفاده از روش بیواتوگرافی روی پلیت سیلیکاژل GF254 در سیستم حلال تولوئن- اتیل استات (7 : 93) بررسی شد. <strong>نتایج:</strong> سرشاخه گل‌دار و بدون گل به ترتیب دارای 09/0 و 11/0 درصد اسانس شفاف زرد رنگ و جزء عمده کریزانتنیل استات و لینالول بودند. بیشترین اثرات ضدباکتریایی با استفاده از روش TLC در 6/0 - 5/0 = Rf در مورد اسانس سرشاخه بدون گل دیده شد و پس از جداسازی این فراکسیون و شناسایی آن با GC-MS، کارواکرول به عنوان جزء اصلی آن شناسایی شد. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> در مورد اثرات ضدباکتریایی سایر گونه‌های <em>Stachys</em> گزارش‌های متعددی وجود دارد که کریزانتنیل استات و لینالول به عنوان اجزای اصلی اسانس آنها گزارش شده است.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background: </strong><em>Stachys acerosa</em> Boiss (Lamiaecae) is an endemic plant of Iran. <strong>Objective:</strong> Because there is no report about this plant and according to medicinal uses of another species of Stachys, in this investigation, chemical composition and antimicrobial acivity of essential oils of flowering and non flowring tops of <em>S. acerosa</em> were studied and the component with antimicrobial activity was identified. <strong>Methods:</strong> Flowering and non flowering tops of the plant were collected from Lalehzar (Kerman provience) and after drying their essential oils were obtained by Clevenger apparatus. The oils were analyzed by GC-MS apparatus and retention indices. Antimicrobial activities of essential oils against Staphylococcus aureus, <em>S. epidermidis, Eshrichia coli, Bacillus subtillis, Kelebsiella pneumonia</em> and <em>Pseudomonas aeroginosa</em> were investigated by bioautography method on silica gel GF254 TLC plates developed in toluene: ethyl acetate (93:7). <strong>Results:</strong> Flowering and non flowering plants yielded 0.09% and 0.11% (v/w) of clear yellowish essential oil and chrysanthenyl acetate and linalool as were major constituents respectively. Most anitimicrobial activities, detected by TLC, showed in Rf=0.5-0.6 in essential oil of non flowering tops and after extraction of this fraction from preparative TLC and GC-MS analysis, it showed that Carvacrol was the major compound. <strong>Conclusion:</strong> There are reports about antimicrobial activities of other <em>Stachys</em> species, and chrysanthenyl acetate and linalool as major constituents of essential oils in other species of <em>Stachyes</em>.</div> <,i>,Stachys acerosa<,/i>,, اسانس, اثرات ضدمیکروبی <,i>,Stachys acerosa<,/i>, Boiss., Essential oil, Antimicrobial activities 108 115 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-191-2&slc_lang=fa&sid=1 MH Moshafi محمدحسن مصحفی 100319475328460038026 100319475328460038026 No Department of Pharmaceutics, School of Pharmacy, Kerman University of Medical Sciences دانشیار، گروه کنترل میکروبی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان A Mofidi امیر مفیدی 100319475328460038027 100319475328460038027 No Department of Pharmacognosy, School of Pharmacy دکتر داروساز، گروه فارماکوگنوزی ، دانشکده داروسازی ، دانشگاه علوم پزشکی کرمان M Mehrabani مهرناز مهربانی 100319475328460038028 100319475328460038028 No Department of Pharmacology, School of Medicine, Iran University of Medical Sciences دستیار فارماکولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران M Mehrabani میترا مهربانی mmehrabani@hotmail.com 100319475328460038029 100319475328460038029 Yes Department of Pharmacognosy, Pharmaceutical Research center, Kerman University of Medical Sciences دانشیار،‌ گروه فارماکوگنوزی، مرکز تحقیقات فارماسوتیکس، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان