fa بررسی ترکیبات پلی فنلی، آنتوسیانین‌ها و فلاونوییدهای تام و خواص آنتی‌اکسیدانی گیاه دارویی قره‌قاط (<i>Vaccinium arctostaphylos</i> L.) جمع‌آوری شده از چهار منطقه مختلف ایران فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه: </strong>قره‌قاط درختچه‌ای متعلق به خانواده Ericaceae می‌باشد که از دیرباز به دلیل اثرات کاهش قند و فشار خون در طب سنتی ایران استفاده می‌شده است. مهم‌ترین متابولیت‌های برگ و میوه قره‌قاط را فنل‌ها و به‌ویژه آنتوسیانین‌ها تشکیل می‌دهند که دارای خاصیت آنتی‌اکسیدانی قوی هستند. <strong>هدف:</strong> بررسی مقایسه‌ای مقدار ترکیبات فنلی، آنتوسیانینی و فلاونوییدی در عصاره متانولی برگ و میوه <em>Vaccinium arctostaphylos</em> جمع‌آوری شده از نقاط مختلف ایران و بررسی خواص آنتی‌اکسیدانی آن می‌باشد. <strong>روش بررسی:</strong> برگ و میوه‌های گیاه قره قاط از ارتفاعات استان‌های اردبیل (حور)، گیلان (ماسوله و اسالم) و مازندران (کلاردشت) در شهریور سال 1386 جمع‌آوری و تا زمان سنجش متابولیت‌های موردنظر در فریزر 80- درجه‌ی سانتی‌گراد نگهداری شد. سپس عصاره استخراج شده با استفاده از متانول اسیدی تهیه و ترکیبات فنلی و خواص آنتی‌اکسیدانی به روش اسپکتروفتومتری UV-Vis اندازه‌گیری شد. <strong>نتایج:</strong> بررسی عصاره‌های متانولی مناطق مختلف نشان داد که بیشترین مقدار ترکیبات فنلی بر حسب گالیگ اسید (5/1 &plusmn;7/42 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک) و آنتوسیانینی بر حسب سیانیدین 3- گلوکوزید (07/0 &plusmn; 0/1 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک) مربوط به میوه‌های قره قاط منطقه کلاردشت بوده است و همچنین میوه‌های این منطقه نیز از فعالیت آنتی‌اکسیدانی بهتری (:IC50 07/0 &plusmn; 1/0 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر) در مقایسه با سایر مناطق برخوردار هستند. بیشترین مقدار ترکیبات فلاونوییدی بر حسب کوئرستین (07/0 &plusmn; 9/2 میلی‌گرم بر گرم) مربوط به برگ منطقه ماسوله می‌باشد. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج نشان می‌دهد برگ و میوه گیاه دارویی قره قاط سرشار از ترکیبات فنلی بوده و نیز خاصیت آنتی‌اکسیدانی داشته بنابراین می‌توان از آن به عنوان یک منبع گیاهی که دارای ترکیبات آنتی‌اکسیدانی است در صنایع غذا و دارو استفاده کرد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background: </strong><em>Vaccinium arctostaphylos</em> L. (Ericaceae family), locally named Qare - Qat is a shurb or woody bush which has been extensively used in Iranian folk medicine as antidiabetic and antihypertensitive agents for many years. Phenolics found in leaves and fruits of the plant are a specific group of secondary metabolites that plays an important role of antioxidant activity. <strong>Objective:</strong> Comparative study of phenolics, anthocyanins and flavonoids contents in <em>V. arctostaphylos</em> methanolic extracts and evaluation of antioxidant activities. <strong>Methods:</strong> Leaves and fruits of <em>V. arctostaphylos</em> have been collected from the high altitude areas of Ardabil (Hoor), Gilan (Masouleh and Asalem) and Mazandaran (Kelardasht) provinces in August 2007 and stored at -80&deg;C until metabolites analysis. Then extraction was carried out with acidified methanol and the mixture was used for antioxidant activity and phenolics content assays by UV- Vis spectrophotometer. <strong>Results:</strong> The data indicated that fruits of Kelardasht genotype had the highest total phenolics content as gallic acid (42.73 &plusmn; 1.5 mg g-1 DW), anthocyanin content as cyaniding-3- glucoside (1.0&plusmn; 0.07 mg g-1) and antioxidant activity (DPPH assay) of fruits of Kelardasht (IC50: 0.14 &plusmn; 0.07 mg ml-1) were highest in comparison to other genotypes. Leaves of Masouleh genotype had the highest flavonoid content as quercetin (2.9 &plusmn; 0.07 mg g-1 DW). <strong>Conclusion:</strong> It could be concluded that the leaves and fruits of <em>V. arctostaphylos</em> have high amount of phenolics and antioxidant activity. Therefore, this plant can be a potential source of antioxidant compounds for food and pharmaceutical industry.</div> آنتوسیانین, پلی‌فنل‌ها, فعالیت آنتی‌اکسیدانی, فلاونویید, قره‌قاط Anthocyanins, Antioxidant activity, Flavonoid, Polyphenols, <,i>,Vaccinium arctostaphylos<,/i>, L. (Qare-Qat) 66 74 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-74-3&slc_lang=fa&sid=1 R Sepehrifar روشنک سپهری‌فر 100319475328460038004 100319475328460038004 No Department of Molecular Physiology, Agricultural Biotechnology Research Institute of Iran بخش فیزیولوژی مولکولی، پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی T Hasanloo طاهره حسنلو hasanloo@abrii.ac.ir 100319475328460038005 100319475328460038005 Yes Department of Molecular Physiology, Agricultural Biotechnology Research Institute of Iran بخش فیزیولوژی مولکولی، پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی