en تفاوت بین گیاهان دارویی <i>Froriepia subpinnata</i> (Ledeb.) Baill. و <i>Pimpinella anisum</i> L. با نام عمومی اناریجه بر اساس ترکیبات عمده اسانس؛ شاخصی برای رفع ابهامات گياهان دارویی Medicinal Plants پژوهشی Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: گیاهان&nbsp;<em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Froriepia subpinnata</span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> (Ledeb.) Baill.</span></span></span> و .<em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Pimpinella anisum</span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> L </span></span></span>دو گیاه دارویی مهم از تیره چتریان هستند. این دو گیاه به دلیل نام عمومی فارسی مشابه &laquo;اناریجه&raquo;، در بازار گیاهان دارویی ایران و حتی در گزارش‌های علمی به اشتباه به جای یکدیگر استفاده می‌شوند. هدف: معرفی دقیق ریخت‌شناختی و ترکیب اسانس همراه با اثرات آنتی‌اکسیدانی گیاهان <em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F.</span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> <em>subpinnata</em></span></span></span> و <em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">. <em>anisum</em></span></span> و جلوگیری از اشتباهات و تقلبات در گیاهان مذکور و محصولات ناشی از آنها می‌باشد. روش بررسی: بخش هوایی گیاه <em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F.</span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> <em>subpinnata</em></span></span></span> و بذر گیاه <em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">. <em>anisum</em></span></span> پس از خشک شدن، پودر و اسانس آنها با استفاده از روش تقطیر توسط دستگاه کلونجر به مدت 3 ساعت استخراج و سپس ترکیبات تشکیل‌دهنده اسانس توسط کروماتوگرافی گازی متصل به طیف‌سنج جرمی مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین، با استفاده از روش‌های DPPH و FRAP قدرت مهار آنتی‌اکسیدانی اسانس‌ها تعیین شد. نتایج: در اسانس گیاه <em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F.</span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> <em>subpinnata</em></span></span></span> ترکیبات پارا سیمن -8 -ال (51/13 درصد)، آلفا ترپینولن (7/69 درصد) و لیمونن (6/83 درصد) یافت شدند. در اسانس گیاه <em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">. <em>anisum</em></span></span> نیز ترکیبات ترانس آنتول (85/65 درصد) و کارون (5/31 درصد) ترکیبات اصلی اسانس را شامل می‌شدند. قدرت مهار آنتی‌اکسیدانی به دو روش DPPH و FRAP در اسانس هر دو گیاه با غلظت 250 میکروگرم در میلی‌لیتر تقریباً مشابه و در گیاه <em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F.</span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> <em>subpinnata</em></span></span></span> به ترتیب به میزان 53/03 و 62/72 درصد و برای گیاه <em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">. <em>anisum</em></span></span> به ترتیب به میزان 50/27 و 59/91 درصد اندازه‌گیری شد. نتیجه‌گیری: نوع و میزان ترکیبات اصلی اسانس در گیاهان مطالعه شده، می‌تواند به عنوان مبنایی دقیق برای تشخیص افتراقی این گیاهان قلمداد شود. جهت شناسایی صحیح و جلوگیری از اشتباهات و تقلبات در گیاهان و محصولات گیاهی، می‌توان از همه این تفاوت‌ها به عنوان یک نشانگر فیتوشیمیایی مناسب استفاده کرد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> <em>Froriepia subpinnata</em> (Ledeb.) Baill. and <em>Pimpinella anisum</em> L. are two important medicinal plants belong to the Apiaceae family. Due to the similar Persian name in ethnobotanical studies, namely &ldquo;anarijeh&rdquo;, these two medicinal plants are mistakenly used instead of each other in the Iranian medicinal plants market and even in scientific reports. <strong>Objective:</strong> In this study, the correct morphological description of studied species were introduced and the chemical composition of their essential oils and their antioxidant activities were determined. <strong>Methods:</strong> The aerial parts of <em>F. subpinnata</em> and the seeds of <em>P. anisum</em> were crushed separately followed by hydro-distillation method for 3 h using a Clevenger apparatus to obtain essential oils (EOs) and their constituents were analyzed by GC<span dir="RTL">/</span>MS. Also, the potential of antioxidant inhibitory of essential oils were determined using DPPH and FRAP methods. <strong>Results:</strong> <em>p</em>-Cymen-8-ol (51.13 %), <em>&alpha;</em>-terpinolene (7.69 %) and limonene (6.83 %) were the major components of <em>F. subpinnata </em>EO while <em>trans-</em>anethole (85.65 %) and carvone (5.31 %) were the major components in <em>P. anisum</em> EO. The results of antioxidant activities in DPPH and FRAP assays at the concentration of 250 &mu;g/ml were 53.03 and 62.72 % for <em>F. subpinnata</em> and 50.27 and 59.91 % for <em>P. anisum</em>, respectively. The results of antioxidant activity by DPPH and FRAP methods indicated both essential oils had almost similar potential. <strong>Conclusion:</strong> Type and the amounts of the major components of the essential oils of <em>F. subpinnata</em> and <em>P. anisum</em> can be regarded as an accurate basis for differential diagnosing the plants. These differences can be used as a good phytochemical marker in correct identification and prevention of mistakes and deceptions in herbal products.</div> اناریجه,شناسایی گیاه,ترکیبات روغن‌های فرار,اشتباهات و تقلبات,Froriepia subpinnata,Pimpinella anisum,GC-MS, Anarijeh,Plant Identification,Essential Oil Composition,Mistakes and Deceptions,Froriepia subpinnata,Pimpinella anisum,GC-MS, 59 71 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-2486-2&slc_lang=en&sid=1 Pooyan Mehrabanjoubani پویان مهربان جوبنی p.mehraban@sanru.ac.ir 100319475328460040627 0000000321622610 Yes Department of Basic Science, Faculty of Animal Science and Fisheries, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran گروه علوم پایه، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران Majid Ghorbani Nohooji مجید قربانی نهوجی m.gh.nahooji@gmail.com 100319475328460040628 0000000291753942 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران Ehsan Karimi احسان کریمی ehsan_b_karimi@yahoo.com 100319475328460040629 0000000250119611 No Department of Biology, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران Ahmad Abdolzadeh احمد عبدل زاده ah_ab99@yahoo.com 100319475328460040630 0000000167511225 No Department of Biology, Faculty of Science, Golestan University, Gorgan, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران