en بهبود ویژگی‌های بیوشیمیایی، تولید اسانس و ترکیبات شیمیایی شیرابه آنقوزه (<i>Ferula assa-foetida</i> L.) با استفاده از 24- اپی‎براسینولید در رویشگاه‌های طبیعی استان کرمان (ایران) فارماكوگنوزی و فارماسيوتيكس Pharmacognosy & Pharmaceutics پژوهشی Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: گیاه آنقوزه (.<em>Ferula foetida-assa</em> L) گیاهی بومی و در معرض انقراض بوده که به طور وسیعی در صنایع غذایی، آرایشی و دارویی مورد استفاده می‌باشد. به دلیل افزایش تقاضا در صنایع مختلف، بالا بردن کمیت و کیفیت متابولیت‌های ثانویه این گیاه ضرورت دارد. هدف: در این مطالعه تأثیر محلول‌پاشی 24 -اپی براسینولید (EBL) بر ویژگی‌های بیوشیمیایی، تولید اسانس و ترکیبات شیمیایی شیرابه آنقوزه در رویشگاه طبیعی آن مورد بررسی قرار گرفت. روش بررسی: محلول‌پاشی EBL بر اندام هوایی گیاه با غلظت‌های 0، 0/1، 0/5 و 1 میکرومولار با فاصله سه بار در طول یک هفته در زمان بر گلدهی کامل انجام شد. پس از یک ماه، نمونه‌برداری از برگ‌ها و بهره‌برداری از شیرابه انجام و پارامترهای مورد نظر اندازه‌گیری گردید. نتایج: نتایج آنالیز واریانس حاکی از این بود که EBL در غلظت 9 میکرومولار بهترین نتیجه را در مورد کلروفیل a ،b، کلروفیل کل، کاروتنوئید، قندهای محلول و میزان پروتئین&nbsp; (به ترتیب 17/77، 13/08, 31/57، 7/50، 40/45 و 0/34 میلی‌گرم بر گرم وزن تر نشان داد. مهم‌ترین ترکیبات اسانس شامل آلفا- پینن (8/82 درصد)، بتا- پینن (11/57 درصد) و میرسن (1/12 درصد) نیز در غلظت 1 میکرومولار EBL افزایش معنی‌داری نشان دادند. اما غلظت 0/5 میکرومولار EBL بهترین تیمار برای محتوای فنل کل برگ (79/37 میلی‌گرم بر گرم وزن تر) و ترکیبات گوگردی مانند (E)-1-پروپنیل سکو- بوتیل دی سولفید (51/48 درصد)، بیس (1 -متیل پروپیل) دی سولفید (0/9 درصد) و <em>n </em>-پروپیل سکو- بوتیل دی سولفید (0/41 درصد) بود. بیشترین مقدار فالونوئیدها (146/18 و 162/56 میلی‌گرم بر گرم وزن تر) و بازدهی اسانس (7/91 درصد و 8/16 درصد) به ترتیب در غلظت‌های 0/5 و 1 میکرومولار در مقایسه با شاهد (6 درصد) به دست آمد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان‌دهنده اثرات امیدبخش و مثبت EBL، به عنوان یک استراتژی دوستدار محیط زیست، برای بهبود کمیت و کیفیت صمغ آنقوزه بود.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Asafoetida (<em>Ferula assa-foetida</em> L.) is an endangered endemic plant which is widely used in food, cosmetics and pharmaceutical industries. It is necessary to enhance the quantity and quality of its secondary metabolites in order to meet requirements of the industries. <strong>Objective:</strong> This study investigated the impact of 24-epibrassinolide (EBL) on biochemical traits, essential oil yield and chemical compositions of <em>Ferula assa-foetida</em> in its natural habitat. <strong>Methods:</strong> We foliar sprayed the EBL at the concentrations of 0, 0.1, 0.5 and 1 &micro;M with three times during a week at fully matured leaves phase. One month after treatments application, leaf sampling and gum gathering of the plants was done and the mentioned parameters were measured. <strong>Results:</strong> ANOVA results indicated that 1 &micro;M EBL showed the best results for chlorophyll a, b, total chlorophyll, carotenoids, reduced sugar and protein contents (17.77, 13.08, 31.57, 7.50, 40.45 and 0.34 mg/g FW). The main components of the essential oil are <em>&alpha;</em>-pinene (8.82 %), <em>&beta;</em>-pinene (11.57 %) and myrcene (1.12 %) that showed a significant increase at 1 &micro;M of EBL. Although, EBL at 0.5 &micro;M was proved to be the best treatment for leaf total phenol content (79.37 mg/g FW) and sulfurous compounds such as: <em>(E)-</em>1-propenyl sec-butyl disulfide (51.48 %), bis (1-methyl propyl) disulfide (0.9 %) and <em>n-</em>propyl sec-butyl disulfide (0.41 %). The highest amount of flavonoids (146.18; 162.56 mg/g FW) and essential oil yield (7.91 %; 8.16 %) were obtained at 0.5 and 1 &micro;M EBL concentrations, respectively compared to the control (6 %). <strong>Conclusion:</strong> Our results indicated the promising and positive effects of EBL, as an environmental friendly strategy, to improve oleo-gum quantity and quality.</div> متابولیت‌های ثانویه, خصوصیات بیوشیمیایی, ترکیبات شیمیایی, آنقوزه, رویشگاه طبیعی Secondary metabolites,Biochemical traits,Chemical compositions,Ferula assa-foetida L.,Natural habitat, 93 107 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-3547-1&slc_lang=en&sid=1 Amir Saadatfar امیر سعادت‌فر saadatfar.amir@uk.ac.ir 100319475328460040685 100319475328460040685 Yes Department of Medicinal Plants, Research and Technology Institute of Plant Production (RTIPP), Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran گروه گیاهان دارویی، پژوهشکده فناوری تولیدات گیاهی، دانشگاه شهیدباهنر کرمان،کرمان،ایران Samira Hossein Jafari سمیرا حسین جعفری samirahosseinjafari@yahoo.com 100319475328460040686 100319475328460040686 No Post-doctoral researcher, Faculty of Natural Resources and Desert Study, Yazd University, Yazd, Iran دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد،یزد،ایران Iraj Tavassolian ایرج توسلیان itavasoli@uk.ac.ir 100319475328460040687 100319475328460040687 No Department of Rangeland and Watershed Management, Higher Education Complex of Shirvan, Shirvan, Iran گروه مرتع و آبخیزداری ،مجتمع آموزش عالی شیروان،شیروان،ایران