other تاثیر سالیسیلیک اسید بر فعالیت‌های فتوسنتزی و عملکرد گل در گیاه گاوزبان (Borago officinalis) فارماكولوژی و سم شناسی Pharmacology & Toxicology پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">مقدمه</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">: کشت و کار گیاهان دارویی از جمله گاوزبان جهت بهره‌گیری از حداکثر قدرت تولیدی مواد موثره در این گیاهان می‌باشد. اندام‌هایی نظیر گل‌ها، برگ‌ها و روغن دانه در این گیاه جزء بخش‌های دارویی به شمار می‌رود اما به دلیل کار‌های کمتر اهلی‌سازی روی آنها، سبز شدن و استقرار گیاهچه‌های این گیاهان معمولاً به کندی انجام می‌شود. از روش‌های موثر برای غلبه بر این مشکلات استفاده از تکنیک پرایمینگ بذر است.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">سالیسیلیک اسید ازجمله هورمون‌های گیاهی است که اثرات بهبود دهنده‌ای روی رشد و عملکرد گیاهان تحت شرایط مختلف محیطی دارد. </span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">هدف</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">: تحقیق حاضر جهت یافتن بهترین نحوه کاربرد و مناسب‌ترین غلظت سالیسیلیک اسید برای بهبود خصوصیات فتوسنتزی و تولید گل درگیاه گاو زبان انجام شد.</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">روش بررسی</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">: به منظور بررسی تاثیر سالیسیلیک اسید روی فعالیت فتوسنتزی و شاخص‌های مربوطه (‌هدایت روزنه‌ای، سرعت تعرق، میزان </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">CO₂</span></span><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> درون روزنه‌ای، کارائی کربوکسیلاسیون و شاخص پایداری کلروفیل) آزمایشی در قالب بلوک‌های کامل تصادفی در 3 تکرار و 10 تیمار شامل پرایمینگ بذور گاوزبان با چهار غلظت سالیسیلیک اسید (2000، 1500، 1000، 500 ‌میکرومولار)، اسپری گیاهان در دو مرحله رشدی با چهار غلظت سالیسیلیک اسید (2000، 1500، 1000، 500 ‌میکرومولار)، پرایمینگ بذور با آب مقطر (هیدروپرایمینگ) و بذور شاهد انجام گرفت. </span></span></strong><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">نتایج و نتیجه‌گیری</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">: نتایج حاصل از آزمایش نشان داد که پرایمینگ و به ویژه اسپری سالیسیلیک اسید تاثیر معنی‌داری بر روی فعالیت فتوسنتز و شاخص‌های فتوسنتزی و در نهایت بر وزن خشک گل داشت به طوری‌که بیشترین فعالیت فتوسنتزی،‌ هدایت روزنه‌ای، سرعت تعرق، کارائی کربوکسیلاسیون، کمترین </span></span></span></strong><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">CO₂</span></span><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> درون روزنه‌ای‌ و بیشترین وزن خشک گل مربوط به گیاهان اسپری شده با غلظت 1500 میکرومولار سالیسیلیک اسید و بذور پرایم شده با غلظت 500 میکرومولار‌ و بیشترین شاخص کلروفیل مربوط به گیاهان اسپری شده با غلظت 2000 و بذور پرایم شده با 500 میکرومولار بودند. از سویی نیز کاربرد سالیسیلیک اسید بر کارائی مصرف آب لحظه‌ای در گیاه گاوزبان اثر معنی‌داری را نشان نداد. به طور کلی می‌توان اظهار داشت که تیمار دادن گیاهان با سالیسیلیک اسید موجب افزایش قابل توجهی در میزان کارکرد‌های گیاهی در مقایسه با بذور شاهد (تیمار نشده) یا حتی بذور تیمار شده به روش هیدروپرایمینگ می‌شود.</span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Medical plants production, including borago, is for maximum productivity from their effective ingredients&rsquo;. Flowers, leaves and seed oil are medical parts of borago. Unfortunately, because of little breeding and domestication programs in medical plants, including borago, their establishments are usually slow. One of the effective techniques for solving this problem is seed priming. Salicylic acid is a plant hormone which improves growth and yield under different environmental conditions.<br> <strong>Objective:</strong> This experiment was done for founding the best method and concentration on photosynthetic properties of borago.<br> <strong>Methods: </strong>For studding the effect of salicylic acid on some photosynthetic properties of borage plants (stomatal conductance, transpiration rate, internal CO₂ concentration, carboxylation efficiency and chlorophyll index) an experiment was done in randomized complete design with three replications. Treatments include borago seeds priming by four concentrations of salicylic acid (500, 1000, 1500 and 2000 <span dir="RTL">&micro;</span>M), plants spraying in two stages with four concentrations of salicylic acid (500, 1000, 1500 and 2000 <span dir="RTL">&micro;</span>M), priming seeds with distilled water (hydropriming) and dry or control seeds.<br> <strong>Results and Conclusion:</strong> Results showed that priming with salicylic acid and especially spraying with salicylic acid in 1500 <span dir="RTL">&micro;</span>M had significant effect on photosynthesis and photosynthetic indexes, and finally increased flowers dry weight. The most photosynthetic activity, stomata conductance, transpiration rate, carboxylation efficiency, the lowest internal CO₂ concentration were found in spraying with 1500 and priming with 500 <span dir="RTL">&micro;</span>M SA. In addition, the highest chlorophyll index was found in spraying with 2000 <span dir="RTL">&micro;</span>M and priming by 500 <span dir="RTL">&micro;</span>M SA. On the other hand, any treatment by SA had not any significant effects on basic water use efficiency (WUE_b). It seems that treating plants by SA by any ways leads to increasing plants performance compared to untreated seed or plants, even hydroprimed seeds.</div> گاوزبان, سالیسیلیک اسید(SA), بیوماس, کارائی کربوکسیلاسیون Borage, Salicylic acid (SA), Biomass, Carboxilation efficiency 34 41 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-3182-1&slc_lang=other&sid=1 F Shekari فرید شکاری faridshekari@yahoo.com 100319475328460037403 100319475328460037403 Yes Department of Agronomy and Plant breeding. Faculty of Agricalture, Zanjan University, Zanjan, Iran استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان R Baljani ‌رامین بالجانی 100319475328460037404 100319475328460037404 No Department of Agronomy and Plant breeding. Faculty of Agriculture, Zanjan University, Zanjan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت، دانشگاه زنجان، زنجان J Saba جلال صبا 100319475328460037405 100319475328460037405 No Department of Agronomy and Plant breeding. Faculty of Agricalture, Zanjan University, Zanjan, Iran استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان F Shekari فریبرز شکاری 100319475328460037406 100319475328460037406 No Department of Agronomy and Plant breeding. Faculty of Agricalture, Maraghe University, Maraghe, Iran استاد‌یار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه E Zangani اسماعیل زنگانی 100319475328460037407 100319475328460037407 No Department of Agronomy and Plant breeding. Faculty of Agricalture, Zanjan University, Zanjan, Iran کارشناس‌ ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات،‌ دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان