en بررسی فعالیت زیستی اسانس جمعیت های مختلف گیاه زربین علیه حشره بالغ شپشه برنج كشاورزی و اتنوبوتانی Agriculture & Ethnobotany پژوهشی Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: سالانه مقدار قابل توجهی از تولیدات کشاورزی به وسیله‌ی آفات در انبارها از بین می‌رود و خسارت قابل توجهی به محصوالت وارد می‌شود. اخیراً، استفاده از اسانس گیاهان به عنوان جایگزین سموم شیمیایی در کنترل آفات مورد توجه قرار گرفته است. جنس زربین به دلیل وجود ماده آلفا- پینن منبع قابل توجهی از حشره‌کش‌های گیاهی است که می‌توانند به عنوان حشره‌کش‌های تنفسی، دورکننده و بازدارنده تغذیه عمل نمایند. هدف: این مطالعه با هدف بررسی خاصیت حشره‌کشی، دورکنندگی و شاخص‌های تغذیه‌ای اسانس برخی گونه‌ها و جمعیت‌های جنس زربین روی حشرات بالغ شپشه برنج انجام شد. روش بررسی: این مطالعه به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار انجام شد. اسانس گونه‌ها و جمعیت‌های مختلف زربین با استفاده از دستگاه کلونجر و با روش تقطیر با آب، تهیه شد. ترکیبات عمده در اسانس‌ها با استفاده از کروماتوگرافی متصل به طیف‌سنج جرمی آنالیز شد و اثرات زیستی اسانس‌ها علیه حشرات بالغ شپشه برنج بررسی شد. نتایج: آلفا- پینن ترکیب اصلی اسانس گونه‌های مختلف زربین بود. نتایج نشان داد از بین گونه‌های مورد بررسی، سرو سیمین با LC50 برابر با 172/30 میکرولیتر بر لیتر هوا، بیشترین سمیت تنفسی را روی شپشه برنج نشان داد. در بررسی اثر دورکنندگی بر شپشه‌های برنج اسانس گونه زربین فرانسه با 80/61 % بیشترین اثر دورکنندگی را نشان داد. نتیجه‌گیری: با توجه به سمیت و اثر دورکنندگی بالای اسانس گیاهان جنس زربین روی حشرات بالغ شپشه برنج، این جنس پتانسیل باالیی برای استفاده در برنامه‌های کنترل این آفت در انبارها را دارد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> A significant amount of crop production is destroyed annually by pests in the storage and significant damage is caused to crops. Recently, the use of essential oils as an alternative to pesticides in pest control has been considered. Due to the presence of <em>&alpha;</em>-pinene, <em>Cupressus</em> genus is a significant source of plant insecticides that can act as fumigant, repellency and inhibitory insecticides. <strong>Objective:</strong> The aim of this study was to investigate the insecticidal properties, repellency and nutritional parameters of essential oils of <em>Cupressus</em> species on <em>Sitophilus oryzae </em>in 2018. <strong>Methods:</strong> The experiment was conducted in a factorial arrangement based on completely randomized design with 4 replications. The essential oils of the different species and populations of <em>Cupressus</em> were prepared by the Clevenger apparatus using a water distillation method. The major constituents in the essential oils were analyzed by GC-MS and the biological effects of the essential oils against adult <em>S. oryzae</em> were investigated. <strong>Results:</strong> In the analysis of chemical compounds, <em>&alpha;</em>-pinene was identified as the main essential oils of the above species. The result showed that among the species, <em>C.</em> <em>arizonica</em> showed the highest Fumigant toxicity to <em>S</em>. <em>oryzae</em> with LC₅₀ = 172.30 &mu;l/L air. In investigating the effect of repellency on <em>S.</em> <em>oryzae,</em> essential oils of <em>C.</em> <em>sempervirens</em> L. var. <em>horizontalis</em> (France) with 80.61 % showed the highest distance. <strong>Conclusion: </strong>Due to the toxicity and high repellency effect of <em>Cupressus</em> essential oils on <em>S. oryzae</em>, this genus has high potential for use in storage pest control.</div> سمیت, دورکنندگی, شاخص های تغذیه‎ای, اسانس, آفات انباری Toxicity, Repellency, Nutritional indices, Essential oils, Storage pests 79 92 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-2713-1&slc_lang=en&sid=1 Mohammadreza Labbafi محمدرضا لبافی labbafi@imp.ac.ir 100319475328460043575 100319475328460043575 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی،پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی،کرج، ایران Maryam Ahvazi مریم اهوازی ahvazi@imp.ac.ir 100319475328460043576 100319475328460043576 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی،پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی،کرج، ایران Farahnaz Khalighi-Sigaroodi فرحناز خلیقی سیگارودی khalighi@imp.ac.ir 100319475328460043577 100319475328460043577 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی،پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی،کرج، ایران Hamideh Khalaj حمیده خلج hamideh_6285@yahoo.com 100319475328460043578 100319475328460043578 No Department of Agriculture, Payame Noor University, Tehran-Iran گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Soolmaz Ahmadian سولماز احمدیان soolmazahmadian@yahoo.com 100319475328460043579 100319475328460043579 No Department of Agriculture, Payame Noor University, Tehran-Iran گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Fateme Tajabadi فاطمه تاج‌آبادی tajabadi@imp.ac.ir 100319475328460043580 100319475328460043580 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی،پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی،کرج، ایران Mousa Khani موسی خانی khani@imp.ac.ir 100319475328460043581 100319475328460043581 No Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی،پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی،کرج، ایران Shahla Amini شهلا امینی shahlaamini511@yahoo.com 100319475328460043582 100319475328460043582 Yes Medicinal Plants Research Center, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی،پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی،کرج، ایران