fa پاسخ‌های فیتوشیمیایی و مورفولوژیکی گیاه دارویی شابیزک (<i>Atropa belladonna</i> L.) به باکتری‌های محرک رشد در شرایط گلخانه‌ای كشاورزی و اتنوبوتانی Agriculture & Ethnobotany پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">مقدمه‌:</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آتروپین و اسکوپولامین از آلکالوئیدهای مهم گیاه شابیزک هستند که در صنایع دارویی کاربرد فراوان دارند.</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">هدف‌:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> <strong>تعیین اثرات باکتری‌های محرک رشد بر خصوصیات فیتوشیمیایی و مورفولوژیکی گیاه شابیزک در شرایط گلخانه‌ای.</strong></span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">روش بررسی‌:</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">این آزمایش به صورت فاکتوریل و بر پایه طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل باکتری‌های محرک رشد شامل عدم تلقیح، سودوموناس، ازتوباکتر، سودوموناس+ ازتوباکتر،‌ تیوباسیلوس+ گوگرد به عنوان عامل اول و کود شیمیایی در سه سطح عدم مصرف کود شیمیایی یا شاهد، 50 درصد کود توصیه شده و 100 درصد کود توصیه شده به عنوان عامل دوم بودند.</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">نتایج‌:</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> باکتری‌های محرک </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">رشد و کود شیمیایی و اثر متقابل آنها بر صفات مرفوفیزیولوژیک و فیتوشیمیایی مورد مطالعه تأثیر معنی‌داری (01/0 > </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">P</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) داشتند. بیشترین مقادیر حجم ریشه، قطر ریشه و وزن خشک ریشه در تیمار ازتوباکتر با 50 درصد کود شیمیایی توصیه شده به دست آمد. بیشترین میزان آتروپین و اسکوپلامین در برگ (به ترتیب 58/19 و 77/7 میلی‌گرم بر گرم ماده خشک) در تیمار عدم تلقیح باکتری با 50 درصد کود توصیه شده حاصل شد. بیشترین میزان آتروپین ریشه (69/7‌ میلی‌گرم بر گرم ماده خشک) مربوط به تیمار تیوباسیلوس + گوگرد با 100 درصد کود شیمیایی توصیه شده بود و بیشترین میزان اسکوپولامین ریشه (69/5 میلی‌گرم بر گرم ماده خشک) در تیمار عدم تلقیح با 50 درصد کود توصیه شده مشاهده شد.</span></span></strong><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:13.0pt;">نتیجه‌گیری‌:</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> به طور کلی نتایج نشان داد که</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> <strong>باکتری‌های محرک رشد سبب بهبود عملکرد کمی و کیفی گیاه شابیزک شده‌اند.</strong></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Atropine and scopolamine are important alkaloids that are widely used in the pharmaceutical industry.<br> <strong>Objective:</strong> Determination of the effects of PGPR (Plant growth-promoting rhizobacteria) on phytochemical and morpho-physiological traits of <em>Atropa belladonna </em>L. under greenhouse conditions<em>.</em><br> <strong>Method:</strong> This study was done as a factorial experiment based on a randomized complete block design with 3 replications. PGPR in four levels including control or no inoculation, Pseudomonas, Azotobacter, Pseudomonas + Azotobacter and Thiobacillus + Sulfur as the first factor, and also chemical fertilizer at three levels including no fertilizer, 50% recommended fertilizer and 100% recommended fertilizer as second factor were used.<br> <strong>Results:</strong> The PGPR and chemical fertilizer and their interactions had significant effect<br> (P &le; 0.01) on phytochemical and morpho-physiological traits. The highest values of root volume, root diameter and root dry weight were obtained from treatment of Azotobacter with 50% recommended fertilizer. The highest atropine and scopolamine levels of leaf (19.58 and 7.77 mg/g, respectively) were observed in no bacteria inoculation with 50% chemical fertilizer. The highest root atropine content was 7.69 mg/g which related to treatment of Thiobacillus + sulfur with 100% recommended fertilizer. The highest content of root scopolamine (5.69 mg/g) was observed in treatment of no bacteria inoculation with 50% recommended fertilizer.<br> <strong>Conclusion:</strong> Generally, the results showed that PGPRs (plant growth-promoting rhizobacteria) improved the quantitative and qualitative performance of <em>A. belladonna</em>.</div> Atropa belladonna L.‌, آتروپین‌, آلکالوئید‌, اسکوپولامین‌, باکتری‌های محرک رشد Atropa belladonna L., Alkaloids, Atropine, Plant growth-promoting rhizobacteria, Scopolamine 228 240 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-44-121&slc_lang=fa&sid=1 M Ineloffer محمد اینانلوفر 100319475328460041034 100319475328460041034 No PhD Student of Crop Physiology, Faculty of Agriculture, Shahroud University of Technology, Shahroud, Iran دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران M Heidari مصطفی حیدری 100319475328460041035 100319475328460041035 No Department of Agronomy, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran دانشیار دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران H Naghdi Badi حسنعلی نقدی‌بادی : naghdibadi@yahoo.com 100319475328460041036 100319475328460041036 Yes Medicinal Plants Research Centre, Institute of Medicinal Plants, ACECR, Karaj, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران SM Tolyat Abulhassani مجید تولیت ابوالحسنی 100319475328460041037 100319475328460041037 No Iranian Biological Resource Center (IBRC), ACECR, Tehran, Iran جهاد دانشگاهی، مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران، تهران،‌ ایران H Makarian حسن مکاریان 100319475328460041038 100319475328460041038 No Department of Agronomy, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran دانشیار دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران MR Ameryan محمدرضا عامریان 100319475328460041039 100319475328460041039 No Department of Agronomy, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran دانشیار دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران