fa تأثیر نانوذرات اکسید سریم بر شاخص‌های مورفوفیزیولوژیکی و محتوای تانشینون ریشه مریم‌گلی قرمز (<i>Salvia miltiorrhiza</i> Bunge) در دو روش محلول‌پاشی برگی و تغذیه خاکی كشاورزی و اتنوبوتانی Agriculture & Ethnobotany پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">مقدمه:</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> نانوذرات اکسید سریم بسته به گونه گیاهی، شرایط کشت، غلظت و روش مورد استفاده می‌تواند اثرات متفاوتی </span>بر القا فرآیندهای فیزیولوژیکی و متابولیتی گیاهان داشته باشد</span></span><em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></em><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> <strong>هدف:</strong></span> بررسی تأثیر نانو اکسید سریم‌ در غلظت‌های مختلف به دو روش محلول‌پاشی برگی و تغذیه خاک طی دو مرحله رشد بر ویژگی‌های مورفو - فیزیولوژیکی و فیتوشیمیایی مریم‌گلی قرمز.</span> <strong>روش بررسی:</strong></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">اﻳﻦ آزﻣﺎﻳﺶ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﺎﻛﺘﻮرﻳﻞ در ﻗﺎﻟﺐ ﻃﺮح کاملاً ﺗﺼﺎدﻓﻲ با غلظت‌های مختلف نانوذرات اکسید سریم</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">(0، 250، 500، 1000 میلی‌گرم در لیتر) در دو مرحله رشد (رویشی و زایشی) و به دو روش محلول پاشی برگی و تغذیه خاکی در سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. <strong>نتایج:</strong> بیشترین وزن خشک اندام هوایی گیاه در تیمار محلول‌پاشی برگی با غلظت 250 میلی‌گرم در لیتر نانو اکسید سریم و در مرحله زایشی مشاهده شد. محتوی کلروفیل </span></span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">a</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در تیمار تغذیه خاکی با 250 میلی&rlm;گرم در لیتر نانو اکسید سریم در مرحله زایشی بیشترین مقدار بود. همچنین، بیشترین مقدار فنل، فلاونوئید و فعالیت آنتی‌اکسیدانی عصاره برگ در گیاهان تحت تیمار محلول‌پاشی برگی با 500 میلی‌گرم در لیتر نانو اکسید سریم در مرحله زایشی حاصل شد. درحالی که </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در روش تغذیه خاک بیشترین مقدار اسید رزمارینیک و تانشینون ریشه در تیمار 500 میلی‌گرم در لیتر نانو اکسید سریم و در مرحله زایشی حاصل شد که به ترتیب 7/58 و 6/24 درصد نسبت به شاهد موردنظر افزایش داشت.</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به نتایج به دست آمده در این مطالعه، غلظت 250 و 500 میلی‌گرم در لیتر</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">نانو اکسید سریم به روش محلول پاشی برگی در دوره زایشی بیشترین تأثیر را بر بهبود ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیکی و فعالیت آنتی‌اکسیدانی مریم‌گلی قرمز گذاشت.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background:</strong> Cerium oxide nanoparticles (CeO₂NPs) may differentially affect physiological and metabolic processes of plants depends on plant species, culture conditions, concentrations and application methods. <strong>Objective:</strong> Evalaution of the effects of different concentrations of CeO₂NPs through two different methods at two growth stages on morpho-physiological and phytochemicqal characteristics of red sage (<em>Salvia miltiorrhiza</em> Bunge). <strong>Methods:</strong> In this study CeO₂NPs (0, 250, 500, 1000 mg/l) was applied at two growth stages (vegetative and reproductive) via foliar and soil application in a factorial experiment based on completely randomized design with three replications. <strong>Results:</strong> Maximum dry weight of aerial parts was obsrved in 250 mg/l CeO₂NPs foliar application treatment at reproductive stage. Chlorophyll <em>a</em> content was peaked at 250 mg/l CeO₂NPs soil applied treatment at reproductive stage. Furthermore, the highest content of total phenol, flavonoid, and antioxidant acitivity were obtained in leaf extract of plants foliar treated with 500 mg/l CeO₂NPs at reproductive stage. The highest root rosmarinic acid and tanshinon content was achived at soil applied CeO₂NPs of 500 mg/l at reproductive stage, which increased 58.7 and 24.6% compared to the respective control, respectively. <strong>Conclusion:</strong> According to the obtained results in this study, CeO₂NPs at 250 and 500 mg/l through foliar application at reproductive stage showed strong effect on improvement of morpho-physiological and phytochemical characteristics in <em>S. miltiorrhiza</em>.</div> مریم‌گلی قرمز, الیسیتور, تانشینون, رنگیزه‌های فتوسنتزی, نانوذرات اکسید سریم Salvia miltiorrhiza Bunge, Elicitor, Tanshinon, Photosynthetic pigments, Cerium oxide nanoparticles 168 187 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-69-24&slc_lang=fa&sid=1 Simin Paryan سیمین پاریان paryan.simin@gmail.com 100319475328460040775 100319475328460040775 No Graduate Student (MSc.) Department of Medicinal Plants, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Arak University, Arak, Iran فارغ التحصیل گروه گیاهان دارویی،دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی،دانشگاه اراک،اراک،ایران Mansour Ghorbanpour منصور قربانپور m-ghorbanpour@araku.ac.ir 100319475328460040776 100319475328460040776 Yes Graduate Student (MSc.) Department of Medicinal Plants, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Arak University, Arak, Iran گروه گیاهان دارویی،دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی،دانشگاه اراک،اراک،ایران Javad Hadian جواد هادیان javadhadian@gmail.com 100319475328460040777 100319475328460040777 No Associate Professor Department of Medicinal Plants, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Arak University, Arak, Iran گروه کشاورزی پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی،دانشگاه شهید بهشتی، تهران،ایران