fa بررسی اثر عصاره ریزوم گیاه شقاقل ایرانی (<i>Polygonatum orientale</i>) بر کاهش قند خون در مدل دیابت القا شده با استرپتوزوسین در ‌Rat داروسازی سنتی و طب سنتی Traditional Pharmacy & Traditional Medicine پژوهشی Research <div style="text-align: justify;"><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">مقدمه: </span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">شقاقل ایرانی با نام علمی </span></span></span><em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Polygonatum orientale </span></span></em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Desf.</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> (تیره‌ی </span></span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Asparagaceae</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) بومی جنگل‌های شمال ایران است. گونه‌های دیگر جنس </span></span></span><em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Polygonatum</span></span></em><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در درمان دیابت و کاهش قند خون مورد استفاده قرار می‌گیرد. <strong>هدف:</strong> <span style="letter-spacing:-.2pt;">بررسی اثر کاهنده قند خون عصاره هیدروالکلی ریزوم </span></span></span></span><em><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P.</span></span></span></em><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> <em>orientale</em></span></span></span><span dir="RTL" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و تأثیر مصرف آن بر فاکتورهای آنتی‌اکسیدانی حیوان دیابتی شده بوسیله استرپتوزوسین می‌باشد.</span></span></span> <strong><span dir="RTL" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">روش بررسی:</span></span></span></strong><span dir="RTL" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> سمیت حاد عصاره اتانولی 70 درصد با خوراندن دوزهای مختلف افزایشی از عصاره به حیوان انجام شد. سپس تعداد 30 موش صحرایی نر در گروه‌های کنترل سالم، کنترل دیابتی، کنترل مثبت (متفورمین) و سه گروه دیابتی (دوزهای 200، 400 و </span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">mg/kg</span></span></span><span dir="RTL" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 800) تقسیم شدند. تأثیر 28 روز گاواژ عصاره بر گلوکز خون، آنزیم‌های سوپراکسید دسموتاز (</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SOD</span></span></span><span dir="RTL" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و کاتالاز (</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Catalase</span></span></span><span dir="RTL" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و همچنین ظرفیت کلی آنتی اکسیدانی پلاسما (با انجام آزمون </span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">FRAP</span></span></span><span dir="RTL" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) مورد بررسی قرار گرفت.</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> <strong>نتایج:</strong> مقایسه‌ی گروه‌های کنترل با عصاره اتانولی گیاه شقاقل ایرانی نشان داد که مؤثرترین غلظت در کاهش گلوکز خون، دوز 800 میلی‌گرم بر کیلوگرم و مؤثرترین غلظت در کاهش آنزیم </span></span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SOD</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، دوزهای 200 و 400 میلی‌گرم بر کیلوگرم بوده‌اند. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> عصاره اتانولی ریزوم گیاه شقاقل ایرانی اثر هایپوگلایسمیک در موش صحرایی دیابتی دارد که این اثر می‌تواند به حضور ترکیباتی مانند ساپونین‌های استروئیدی، فلاونوئید‌ها و یا پلی ساکارید‌ها و مکانیسم‌هایی مانند کاهش تولید گلوکز کبدی، کاهش برداشت گلوکز از کبد و افزایش حساسیت گیرنده‌های انسولینی مرتبط باشد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background<em>:</em></strong><em> Polygonatum orientale</em>, an herbaceous and perennial plant from family Asparagaceae, is native to the forests of northern Iran. The hypoglycemic effects of other species of the <em>Polygonatum</em> have been proven. <strong>Objective:</strong> The aim of this study was to evaluate the hypoglycemic effect of <em>P. orientale</em> rhizome extract and its effects on the antioxidant enzymes in the plasma of the normal and streptozocin induced diabetic rats. <strong>Methods:</strong> 30 male rats were divided into 6 groups; healthy control, negative control, positive control (metformin, 500 mg/kg) and three groups of diabetic rats (200, 400 and 800 mg/kg) that received the ethanolic (70%) extract orally. After 28 days effects of the extract on blood glucose, superoxide dismutase (SOD) and catalase enzymes, as well as total antioxidant capacity of the plasma (by FRAP test) were investigated. <strong>Results:</strong> According to the results, the percentage of reduction in blood glucose in the groups of 400 (2%) and 800 (25%) mg/kg compared to the diabetic control group was significantly different, (P<0.05) and (P<0.001), respectively. The difference in blood glucose levels between 400 and 800 mg/kg and metformin was not significant (P>0.05). Also, 200 and 400 mg/kg of the extract reduced the amount of SOD in the plasma comparable to the normal group. <strong>Conclusion:</strong> It can be concluded that the ethanolic extract of rhizome of <em>P. orientale</em> exhibits a significant hypoglycemic effect that may be related to the presence of steroids, flavonoids and polysaccharides.</div> شقاقل ایرانی, استرپتوزوسین, اثرات کاهش قند خون, سوپراکسید دیسموتاز, کاتالاز Polygonatum orientale, Streptozocin, Hypoglycemic effect, Superoxide dismutase (SOD), Catalase 92 101 http://jmp.ir/browse.php?a_code=A-10-1119-4&slc_lang=fa&sid=1 Faramarz Azari فرامرز آذری faramarz.azari70@gmail.com 100319475328460040754 100319475328460040754 No Department of Pharmacognosy, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران Mahdi Vazirian مهدی وزیریان mehdivazirian@gmail.com 100319475328460040755 100319475328460040755 No Medicinal Plants Research Center, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران Mohammad Reza Shams Ardekani محمد رضا شمس اردکانی shams@tums.ac.ir 100319475328460040756 100319475328460040756 No Persian Medicine and Pharmacy Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات طب و داروسازی سنتی، دانشگاه علوم پزشکی تهران Mohammad Sharifzadeh محمد شریف زاده msharifzadeh@tums.ac.ir 100319475328460040757 100319475328460040757 No Department of Pharmacology and Toxicology, Faculty of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه سم شناسی و فارماکولوژی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران Seyede Nargess Sadati Lamardi سیده نرگس ساداتی لمردی n_sadati@sina.tums.ac.ir 100319475328460040758 100319475328460040758 Yes Department of Traditional Pharmacy, School of Persian Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه داروسازی سنتی، دانشکده طب ایرانی، دانشگاه علوم پزشکی تهران